Գնային պատերազմն ավարտված է. նավթարտադրողները համաձայնության են եկել

Մարտի 9-ին OPEC-ի անդամ եւ կառույցին չանդամակցող նավթ արտահանող այլ խոշոր երկրների՝ նավթի արդյունահանման նոր սահմանափակումների վերաբերյալ համաձայնության չգալուց հետո նավթի խոշոր արտադրողներ Ռուսաստանն ու Սաուդյան Արաբիան հայտարարեցին արդյունահանման ծավալները մեծացնելու մտադրության մասին, ինչի հետեւանքով նավթի գները կտրուկ անկում ապրեցին եւ երկար ժամանակ տատանվում էին 25-30 դոլարի սահմաններում:

Ապրիլի 9-ին OPEC-ի անդամ եւ գործընկեր երկրները համաձայնության եկան նավթի արդյունահանումը կրճատելու հարցի շուրջ: Շուրջ 10 ժամ տեւած բանակցությունների արդյունքում OPEC+ երկրների մեծ մասը, բացառությամբ Մեքսիկայի, համաձայնվեցին մայիս եւ հունիս ամիսներին կրճատել արդյունահանման ծավալները մոտ 22%-ով: Մայիսին եւ հունիսին արդյունահանվող նավթի ծավալները կկրճատվեն օրական ընդհանուր առմամբ 10 միլիոն բարելով (համաշխարհային արդյունահանման 10%-ը), հուլիսից մինչեւ տարվա վերջ՝ 8 միլիոնով, իսկ 2021թ. սկզբից մինչեւ 2022թ. ապրիլի 30-ը՝ 6 միլիոնով:

Ռուսաստանն ու Սաուդյան Արաբիան պարտավորվեցին կրճատել արդյունահանումը մոտ 2,4 միլիոն բարելով, Իրաքը՝ շուրջ 1 միլիոն բարելով, ԱՄԷ-ն՝ 720 հազարով, Ղազախստանը եւ Նիգերիան՝ 400 հազարական, իսկ Ադրբեջանը՝ 164 հազար բարելով: Իրանը, Վենեսուելան եւ Լիբիան չեն կրճատի արդյունահանման ծավալները, քանի որ գտնվում են պատժամիջոցների տակ: Ինչ վերաբեվում է Մեքսիկային, ապա վերջինս համաձայնվել էր կրճատել արդյունահանումը միայն 100 հազար բարելով, մինչդեռ ըստ OPEC+-ի համաձայնության պետք է կրճատի 400 հազարով: Մնացած 300 հազար բարելի մեծ մասի պարտավորությունն իր վրա է վերցրել ԱՄՆ-ը հաջորդ օրը կայացած G20-ի նախարարական ժողովի ընթացքում:

OPEC-ի ժողովին խոշոր արդյունահանողներից չէին մասնակցել ԱՄՆ-ը, Կանադան եւ Բրազիլիան: Այս երկրները նավթի արդյունահանումը քննարկեցին G20-ի ժողովի շրջանակներում, որի արդյունքներով համաձայնվեցին «ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները ապահովելու էներգետիկ շուկայի կայունությունը»: Ընդ որում, ԱՄՆ-ը, ելնելով հակամենաշնորհային օրենսդրության մի շարք սահմանափակումներից՝ չի կարող ուղղակիորեն արգելել տնտեսվարողներին կրճատել արդյունահանումը: Այդուհանդերձ, ակնկալվում է առաջիկա երեք ամիսների ընթացքում արդյունահանման «բնական» նվազում 2-ից 4 միլիոն բարելով՝ պայմանավորված շուկայում նավթի ավելցուկով եւ պահեստարանների գերլցվածությամբ: Բացի այդ՝ ԱՄՆ-ը հակված է կրճատել նավթի արդյունահանման ծավալները, քանի որ դա կօգնի երկրին խուսափել աշխատատեղերի կորուստներից: Սպասվում է նաեւ, որ Կանադան եւ Բրազիլիան եւս նույն պատճառով կկրճատեն արդյունահանումը 500 հազարական բարելով: Այդպիսով՝ G20-ի երկրների կրճատման արդյունքում ընդհանուր ծավալը մայիս-հունիս ամիսներին կկազմի 13-15 միլիոն բարել:

Այդուհանդերձ, չնայած նրան, որ նավթարտադրողները պատրաստվում են զգալիորեն կրճատել արդյունահանումը՝ նավթի գինը աճ չի գրանցել. պայմանավորվածություններից հետո այն տատանվում է մեկ բարելի դիմաց 31-32 դոլարի միջակայքում: Ոլորտի փորձագետների գնահատականներով՝ OPEC-ի եւ գործընկեր երկրների քայլերը բավարար չեն նավթի գինը բարձրացնելու համար: Միջազգային էներգետիկ գործակալության ղեկավար Ֆաթիհ Բիրոլը հայտարարել էր, որ շուկայում նավթի ավելցուկը կարող է հասնել օրական 25 միլիոն բարելի: Goldman Sachs-ի վերլուծաբանները կարծում են, որ մոտակա շաբաթների ընթացքում գնի անկումը շարունակվելու է, քանի որ պահանջարկի անկման հետեւանքով նավթի պահեստարանները լցված են, եւ տեսանելի ապագայում առաջարկը զգալիորեն գերազանցելու է պահանջարկին: Goldman Sachs-ի փորձագետներն որակում են այս գործարքը որպես «պատմական, բայց ոչ բավարար»:

Միեւնույն ժամանակ Morgan Stanley բանկը բարձրացրել է նավթի գնի կանխատեսումները՝ հայտարարելով, որ չնայած OPEC+-ի գործարքը առաջիկա ամիսներին չի խոչնդոտի պաշարների կտրուկ ավելացմանը, այն կհանգեցնի պաշարների կրճատման 2020 թ. երկրորդ կեսում: Նման կանխատեսումների համար հիմք է ծառայել այն, որ ըստ Morgan Stanley բանկի՝ 2020թ. երկրորդ եռամսյակում պահանջարկը կնվազի 14 միլիոն բարելով:

Այսպիսով, կարելի է համարել, որ գնային պատերազմն ավարտված է, սակայն մինչճգնաժամային իրավիճակին վերադառնալու մասին դեռ վաղ է խոսել: Ճգնաժամային իրավիճակը կշարունակվի առնվազն մինչեւ ընթացիկ տարվա վերջ, ուստի ձեռքբերված պայմանավորվածություններն աշխատելու են ոչ թե ստեղծված իրավիճակը փոխելու, այլ այն կայունացնելու ուղղությամբ: