«Կալանավորման հիմքեր առկա չեն». պաշտպանը միջնորդեց ազատ արձակել Գագիկ Խաչատրյանին

Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Կենտրոնի նստավայրում Ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի խափանման միջոցի հարցի քննության ժամանակ նրա պաշտպանները միջնորդեցին մեղադրանքի կողմից պահանջել եւ ծանոթացման համար իրենց տրամադրել Գագիկ եւ Կարեն Խաչատրյանների վերաբերյալ նախաքննության փուլում գտնվող քրեական գործում առկա ապացույցները, որոնք ձեռք են բերվել մինչ նախաքննության ավարտ հայտարարելը:  

Նշենք, որ Գագիկ Խաչատրյանի վերաբերյալ քրեական գործը Ազգային անվտանգության ծառայությունում հարուցվել էր 2019 թվականի փետրվար ամսին, իսկ ավելի քան մեկ տարի անց՝ 2020 թվականի հուլիս ամսին, նրա եւ Կարեն Խաչատրյանի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվեց, այն անջատվեց եւ ուղարկվեց դատարան:

Խաչատրյանի պաշտպան Երեմ Սարգսյանը ծավալուն ելույթ ունեցավ՝ պնդելով, որ մեղադրանքի կողմը իրենց զրկել է գործի ամբողջ նյութերին ծանոթանալու, պաշտպանական իրավունքը ամբողջովին իրացնելու հնարավորությունից, չի տրամադրվել գործի բոլոր նյութերը, աուդիո եւ վիդեո ֆայլերը. «Կամայականորեն առանձնացրել են միայն 37 հատոր նյութեր, որոնք, մեր համոզմամբ, հիմնականում մեղադրող բնույթ ունեն, իսկ արդարացնող բնույթ ունեցող նյութերը չեն ընդգրվել այս քրեական գործում»:

Երեմ Սարգսյանը հարց հնչեցրեց, թե որտեղի՞ց իրենք ունենան այն երաշխիքը, որ նախաքննության փուլում գտնվող քրեական գործում առկա չեն այնպիսի ապացույցներ, որոնց՝ այս գործում ներառվելու դեպքում դատարանն այլ որոշում կկայացներ: Պաշտպանը նաև հիշեցրեց, որ Գագիկ Խաչատրյանի և Կարեն Խաչատրյանի վերաբերյալ քրեական գործը դատավոր Արթուր Մկրտչյանին է մակագրվել օգոստոսի 17-ին, ուստի նա չէր 9 օրում ծանոթանալ 10 հազար թերթից ավելի նյութերին, եւ ըստ նրա՝ այդ պարագայում չի էլ կարող օբյեկտիվ քննություն կատարել եւ որոշել հիմնավոր կասկածի եւ կալանավորման հիմքերի առկայության հարցը. «Սահմանադրությունն ասում է, որ անձը պետք է բավարար ժամանակ  եւ հնարավորություն ունենա պաշտպանությունը նախապատրաստվելու, ապա՝ դա իրականացնելու համար, սակայն մենք զրկված ենք անգամ պաշտպանությունը նախապատրաստելու հնարավորությունից, մենք զրկված ենք արդար դատաքննությանը մասնակցելու հնարավորությունից»։

Մեղադրող դատախազ Գեւորգ Սարգսյանն առարկեց միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ այն առնչություն չունի այսօր հրավիրված նիստում քննարկման ենթակա հարցի հետ. «Դրա համար կա ապացույցների հետազոտման կարգ, եւ պաշտպանների մտահոգությունը փարատելու համար կարելի է սահմանել այնպիսի կարգ, որ նախ հետազոտվեն ապացույցները, ԱԱԾ-ից տրամադրվեն այդ փաստաթղթերը, նոր կատարվեն հարցաքննությունները»,- ասաց նա: Անդրադառնալով պաշտպանի պնդմանը, թե իրենք չեն հասցրել լիարժեք ծանոթանալ գործի նյութերին՝ դատախազը դարձյալ պնդեց, որ 15-օրյա ժամկետը բավարար էր դրա համար, սակայն այսօրվա դրությամբ նախաքննության ավարտից անցել է արդեն 1 ամիս 5 օր, եւ ըստ նրա՝ եթե այս ընթացքում էլ պաշտպանները չեն հասցրել ծանոթանալ եւ ինչպես իրենք են պնդում, անպատրաստ են եկել, դա միայն իրենց խնդիրն է:

Լսելով կողմերին՝ նախագահող դատավոր Արթուր Մկրտչյանը մերժեց միջնորդությունը՝ նշելով, որ այն ժամանակավրեպ է եւ կարող է ներկայացվել հետագայում՝ դատաքննության փուլում:

Այնուհետեւ պաշտպան Երեմ Սարգսյանը միջնորդեց Գագիկ Խաչատրյանին ազատ արձակել եւ նրա նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ առնվազն գրավի տեսքով:

Սարգսյանը նախ հիշեցրեց, որ երբ ՀՔԾ-ն մեղադրանք էր առաջադրել Գագիկ Խաչատրյանին, որպես խափանման միջոց էր ընտրել երկրից չհեռանալու մասին ստորագրությունը, ինչից հետո շուրջ 5 ամիս ազատության մեջ գտնվելով՝ Խաչատրյանը որեւէ անգամ չթաքնվեց կամ չխոչընդոտեց: Ըստ պաշտպանի՝ այժմ ոչ մի փաստական տվյալ չի կարող հիմնավորել դատախազի այդ պնդումը: Նշենք, որ դատախազն այսօր հայտարարեց, որ ազատության մեջ մնալով՝ Գագիկ Խաչատրյանը կարող է թաքնվել կամ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի նրա գնահատմամբ՝ կալանավորումը փոխելու հիմք չկա. «5 ամիս ստորագրություն էր ընտրված, պատշաճ վարքագիծը ապահովվում էր, ի՞նչ փոխվեց, հիմա պիտի դատարանին առնվազն ներկայացվի, որ ինչ-որ բան արեց, խոչընդոտեց, այլապես կարող ենք անձին անսահամանափակ պահել կալանքի տակ»,- ասաց պաշտպանը:

Վերջինիս խոսքով՝ նախաքննության ընթացքում դատարանները հաստատված են համարել միայն խոչընդոտելու ռիսկը, ընդ որում՝ տվյալ փուլում, իսկ թաքնվելու ռիսկի առկայությունը չի հաստատվել: Սարգսյանն ընդգեց, որ ըստ Եվրոպական դատարանի՝ երբ ապացույցներ հավաքելու գործընթացը ավարտվում է, եւ նախաքննությոան ավարտ է հայտարարվում, խոչընդոտելու կամ թաքնվելու վտանգը նվազում է, մինչդեռ դատախազը հակառակ պնդումն է անում:

Երեմ Սարգսյանի գնահատմամբ՝ կալանավորման հիմքերն ընդհանրապես առկա չեն, իսկ թաքնվելու մասին խոսելն ավելորդ է, որովհետեւ Գագիկ Խաչատրյանը Գերմանիայից մեկ զանգով վերադարձել է Հայաստան, ամեն անգամ հարցաքննությանը պատշաճ ներկայացել, իսկ ձերբակալման ժամկետի ավարտից հետո, երբ դեռ կալանավորման միջնորդությունը դեռ քննության փուլում էր, դարձյալ չէր թաքնվել, այլ զբաղվել էր իր բուժմամբ. «Ոչ միայն կալանավորման հիմքերի, հիմնավոր կասկածի բացակայությունը, այլ նաեւ անձի առողջական վիճակն է պարտադրում, որ նա ազատ արձակվի, որպեսզի համարժեք բուժում եւ խնամք ստանա եւ այս գործի քննությունը արդյունավետ իրականացվի»,- ասաց Սարգսյանը:

Թեեւ աշխատանքային ժամն ավարտվել է, սակայն դատական նիստը դեռ շարունակվում է. այժմ մեղադրող դատախազն է ներկայացնում իր առարկությունները՝ պաշտպանների պնդումների դեմ:

Նշենք, որ վաղը՝ օգոստոսի 27-ին, լրանալու է Գագիկ Խաչատրյանին կալանքի տակ պահելու առավելագույն՝ 1 տարվա ժամկետը, եւ եթե դատարանը մինչ այդ խափանման միջոցի վերաբերյալ որոշում չկայացնի, ապա նա պետք է ազատ արձակվի: