Մեկ շաբաթվա, 10 օրվա մեջ ադրբեջանական բանակը փլուզվելու է, ռազմաճակատի գծից զինվորները փախչելու են. քաղաքագետ

«Հայաստանը չի քննարկում ղարաբաղյան հակամարտության գոտի միջազգային խաղապահներ մտցնելու հնարավորությունը». Ռուսական լրատվամիջոցների հետ զրույցում այսօր հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:

Անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ին դիմելու մտադրության մասին հարցին՝ ՀՀ գերագույն հրամանատարը ընդգծել է՝ «Հայաստանի զինված ուժերը ունակ են պաշտպանել երկրի անվտանգությունը»:

Ինչո՞ւ է Հայաստանը ըստ էության հրաժարվում այս փուլում ՀԱՊԿ-ին դիմելուց, ինչո՞ւ է ձգտում ստեղծված իրավիճակը սեփական բանակի ուժերով լուծել: Այս կապակցությամբ ՀԺ-ի հետ զրույցում իր մեկնաբանությունն է ներկայացրել քաղաքագետ, պատմաբան Սարո Սարոյանը:

«Ես կարծում եմ, որ տեղի է ունեցել բավական մեծ գաղափարական փոփոխություն եւ մեր քաղաքական վերնախավը պատրաստ է բոլորովին այլ կերպ տեսնելու Հայաստանի զարգացումը: Այլեւս արդիական չէ այն թեզը, թե Հայաստանը այնպիսի անօգնական կազմավորում է, որ դրան միանգամից կարող են կլանել շրջապատող թշնամիները, եւ մեր փրկությունը կարող է ապահովել արտաքին որեւէ ուժ, այդ թվում Ռուսաստանը»,- ասաց քաղաքագետը:

Նրա համոզմամբ՝ այդ թեզերը տարիներ շարունակ որպես գործիք օգտագործվել են մեր դեմ՝ ստիպելու համար անել այնպիսի քայլեր, որոնք դեմ են մեր ինքիշխանությանը, մեր շահերին:

«Ընթացող լայնածավալ պատերազմն էլ ցույց է տալիս, որ մենք կայացած բանակ ունենք եւ քաղաքական միտքն էլ հասունացել է այնքան, որ հնարավոր է առանց այդ թեզերին տրվելու պաշտպանել մեր հայրենիքը: Հիմա արդեն կա այդ գիտակցումը եւ այդ գիտակցության արտահայտությունն է այն հայտարարությունը, որ մենք այսօր լսեցինք (վարչապետից): Հիմա խնդիր կա բոլորովին այլ տեսանկյունից հարաբերություններ կառուցել ռազմավարական դաշնակցի՝ Ռուսաստանի հետ: Դրանք պետք է լինեն իրավահավասար հարաբերություններ»,- շեշտեց քաղաքագետը:

Հարցին՝ ՀԱՊԿ-ին դիմելու հետեւանքով ի՞նչ խնդիր էր ունենալու մեր ինքնիշխանությունը, Սարո Սարոյանը պատասխանեց.

«Հարցը այստեղ խնդրելու մեջ է: Եթե կողմերը իսկապես գտնում են, որ իրենք պետք է դաշնակիցներ լինեն, ուրեմն պետք է պահպանվի իրավահավասարությունը, այն ինչ նախկինում չի եղել: Եթե Ռուսաստանը գտնում է, որ Հայաստանը պետք է լինի իր դաշնակիցը, ուրեմն պարտավորությունները պետք է  փոխադարձ լինեն, խնդրելու մասին խոսք չպետք է լինի: Դաշնակցային պարտավորությունները կատարվում են՝ առանց խնդրանքի սպասելու: Այդ պարտավորությունները հիմա կատարվելո՞ւ են, թե՞ ոչ: Հիմա եթե հարցը այնպես է դրվում՝ բա խնդրեք, դրանք արդեն իրավահավասար հարաբերություններ չեն»:

Խնդրանքով դիմելը անհրաժեշտություն չէ՞ ՀԱՊԿ-ի գործելու համար: Մեր այս հարցին ի պատասխան քաղաքագետը հավելեց, որ զուտ ֆորմալ առումով դիմելու խնդիր կա, բայց ոչ խնդրելու: Հայաստանը կդիմի, երբ անհրաժեշտ համարի՝ ասաց նա: Իսկ առայժմ, Սարոյանի համոզմամբ, մեր բանակը իր առջեւ դրված խնդիրները կատարյալ է անում:

Հարցին, թե ինչումն է այդ կատարելության էությունը՝ մեր զրուցակիցը պատասխանեց, որ նախ պետք է պարզաբանել, թե ինչ է տեղի ունենում:

Ըստ նրա բռնապետական Ադրբեջանի ժողովուրդը, որին ամբողջ կյանքում Ալիեւը ներարկել է հայատյացություն ու ռազմատենչություն, շուտով ամբողջությամբ համոզվելու է, որ պարտվում է պատերազմում:

«Առանց հաղթական պատերազմի հնարավոր չի, որ Ալիեւը կարողանա իր իշխանությունը պահպանել: Տավուշյան դեպքերը ցույց տվեցին, որ ինքը շատ քիչ քաղաքական կյանք ունի եւ եթե չբավարարի հանրության սպասելիքները, որ հենց ինքն է գեներացրել, կապված հաղթանակ պատերազմի հետ, ինքը հետադարձ ճանապարհ չի ունենա: Ամեն ինչ կարող էր դրական դասավորվել, եթե այս պատերազմը դրական արդյունք տար: Բայց մենք տեսնում ենք, որ արդեն մի քանի օր է՝ ոչ միայն արդյունք չի տալիս, այլեւ ջարդվում է ամբողջ ռազմական մեքենան: Փաստ է արդեն, որ տալով հարյուրավոր զոհեր, իսկ մի քանի օրից դրանք կլինեն հազարավոր, քաղաքական լուրջ խնդիր է հասունանալու: Ադրբեջանական հանրությունը պատրաստ չի մարսելու այդքան զոհերի առկայությունը: Արդեն ակնհայտ է, որ մի քանի օրից այդ բանակը փլուզվելու է, փլուզվելու է ռազմաճակատի գծից զինվորների փախուստի տեսքով, քաղաքացիների զորակոչման գործընթացի պարալիզացման պատճառով, ռազմական առանձին միավորների չկռվելու պատճառով (քանի որ չկա տրամաբանություն, որ որեւէ մեկը կենդանի է մնալու)»,- հայտարարեց Սարոյանը:

Վստահեցնելով, որ բանակի փլուզումը անմիջապես բերելու է Ադրբեջանի փլուզմանը, պատմաբանը կարծում է, որ պետք է մտածել նաեւ այդ վակուումը լրացնելու մասին:

«Մենք պետք է կարողանանք այդ ամենը մեր շահերին ծառայեցնել: Մենք պետք է նախապատրաստվենք, որ առաջիկայում ալիեւյան կլան այլեւս չի լինելու, հարցականի տակ է նրա կյանքը, հարցականի տակ է Ադրբեջան պետությունը: Չի կարող հետեւանք չունենալ այն, ինչ տեղի է ունենում առաջնագծում. տոտալ տեխնիկայի եւ մարդկային ուժի ոչնչացում է գնում: Էդ բանակը գալիս է ռազմաճակատի գիծ եւ հետ չի վերադառնում: Առաջիկա մեկ շաբաթվա,10 օրվա մեջ այդ բանակը այլ ճանապարհ չունի, քան կազմալուծվելու»: