Մեր երազանքն էր միշտ ապրել Հայաստանում. «իԳործ» ծրագրով Հայաստան վերադարձած և պաշտոն ստացած գործարարի պատմությունը

Հայաստանն ունի շատ մեծ պոտենցիալ, ու մենք միասին պետք է այդ պոտենցիալն օգտագործենք: «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց օրեր առաջ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության Նորամուծության եւ ձեռներեցության ազգային կենտրոնի (ՆՁԱԿ) տնօրեն նշանակված, սփյուռքից Հայաստան հայրենադարձված Հայկ Մարգարյանը:

Նա իր ընտանիքի՝ կնոջ եւ 2 երեխաների հետ Հայաստան է տեղափոխվել հեղափոխությունից հետո՝ 2020 թվականի սեպտեմբերին, Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի «իԳործ» ծրագրով, որի շրջանակում 6 ամիս աշխատել է էկոնոմիկայի նախարարությունում։ Նկատելով Հայկի կարողությունները՝ նախարար Վահան Քերոբյանը նրան առաջարկել է Նորամուծության եւ ձեռներեցության ազգային կենտրոնի տնօրենի պաշտոնը, ինչին եւ համաձայնել է։

Մարգարյանը 3 տարեկանից ընտանիքի հետ լքել է Հայաստանը: Սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանում՝ տնտեսագիտություն եւ ԱՄՆ-ում՝ մենեջմենթ: Ապրել եւ աշխատել է տարբեր երկրներում՝ Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում:

«Ընտանիքս ինձ հետ միասին որոշում է կայացրել գալ Հայաստան: Մեր երազանքն էր միշտ ապրել Հայաստանում, ես շատ մեծ ցանկություն ունեի մի բանով օգտակար լինել: Շատ կարեւոր է, որ իմ երեխաները, ընտանիքը ապրեն Հայաստանում»,- մեր զրույցում պատմեց նա:

Մինչ Հայաստան վերադառնալը նա աշխատել է Կանադայում՝ Տորոնտո քաղաքում, տարբեր բիզնես ծրագրեր է իրականացրել եւ որոշել էր անպայման այդ բիզնես ծրագրերը տեղափոխել Հայաստան. «Բայց ստացա առաջարկ էկոնոմիկայի նախարարությունից «իԳործ» ծրագրի միջոցով, շատ ուրախացա եւ որոշեցի պարտադիր վերադառնալ ընտանիքով: Այդ ծրագրի շրջանակներում 54 մասնագետներ 17 երկրներից տարբեր կառույցներում են աշխատում»:

Մարգարյանը 36 տարեկան է: Նրա կարծիքով՝ Հայաստանն ունի շատ մեծ պոտենցիալ:

«Հիմա շատ լավ ժամանակ է մեր ծրագրերն ու առաջարկությունները Հայաստանում իրականացնելու համար: Ես վստահ եմ, որ այս հնարավորությունը, որ բացվել է Հայաստանում, քիչ երկրներում կա: Հիմա, ինչպես դուք տեսնում եք, իմ եւ այդ ծրագրով եկած եւս 53 մասնագետների օրինակով մեր ձայնը լսվում է»:

Նրա կարծիքով՝ այս մասնագետների 30 տոկոսը մշտական կմնա Հայաստանում եւ կիրականացնեն իրենց գաղափարները:

«Հայաստանում բիզնես սկսելը երեւի ամենահեշտ պրոցեսներից մեկն է, բայց բիզնես սկսելը մի հարց է, շարունակելը՝ բոլորովին այլ: Մեր կենտրոնը հիմա պետք է ներկայացնի, թե մեր պետությունը այլ երկրների օրինակով ինչ պետք է անի բիզնեսի հետ միասին, որ բիզնեսներն ավելի հեշտ առաջ շարժվեն Հայաստանում»,- ասաց ՆՁԱԿ տնօրենը:

Մարգարյանն ընդգծեց՝ երբ գործարարը նոր է բիզնես սկսում, նրա համար շատ կարեւոր է, որ պետությունն օգնի իրեն բիզնեսն առաջ տանելու հարցում, հատկապես՝ առաջին տարում: Իսկ հետո, երբ բիզնեսը զարգանա, արդեն կարելի է հարցնել, թե նա ինչով կարող է պետությանը օգտակար լինել: Մարգարյանի կարծիքով՝ հեղափոխությունից հետո հեշտացվել են բիզնես պրոցեսները. «Մենք բոլորս, հատկապես սփյուռքի հայերը, տեսնում են, որ կոռուպցիոն հատկանիշները շատ են քչացել: Դա մեծ արգելք էր բիզնեսի համար: Բացի այդ՝ հիմա շատ ավելի հեշտ է պետական մարմինների հետ համագործակցելը»: 

ՆՁԱԿ տնօրենն ընդգծեց՝ այս ծրագրի միջոցով շատ կայացած մասնագետներ եկել են Հայաստան, որոնց միակ նպատակը պետությանն օգտակար լինելն է, եւ, ըստ նրա, այս հնարավորությունը պետք է օգտագործել:

ԽՍՀՄ ժամանակներից Նորամուծության եւ ձեռներեցության ազգային կենտրոնը զբաղվում էր տեխնիկական գրադարանների հետ կապված հարցերով, բայց հիմա, նորանշանակ տնօրենի խոսքով, արդեն պետք է առաջ տանեն նորարարությունների, տեխնոլոգիաների ուղղությունը:

«Այդ բոլորը կապված են ներդրումների եւ բիզնեսի հետ: Մեր նպատակն է այս գրասենյակները զարգացնել: Պայմանագիր պետք է կնքենք այլ պետությունների հետ, որոնք փորձ ունեն այս առումով եւ կարող են փորձով օգնել մեր երկրին»,- ասաց նա:

Հայկ Մարգարյանի խոսքով՝ ինչպես ցույց է տալիս աշխարհի պրակտիկան, պետությունը պետք է մի փոքր օգնի ներդրողներին, որ իրենք հասկանան, թե որ ոլորտների մեջ նրանք կարող են ներդրում կատարել եւ թե վերջում ինչ կարող են ստանալ:

«Մենք առաջարկեցինք այդ հնարավորությունը տալ, որ Հայաստանում լինի ներդրումների պորտալ, որ տարբեր բիզնեսմենների՝ տարբեր երկրներից, ասենք, թե որտեղ կարող են օգտագործել իրենց հնարավորությունները»,- ասաց նա:

ՆՁԱԿ տնօրենի կարծիքով՝ պորտալից բացի՝ շատ կարեւոր է բիզնեսին հնարավորություն տալ, օրինակ՝ զեղչով հողատարածք տրամադրել, որպեսզի, օրինակ, 5 տարվա մեջ իրենց ծրագրերն իրականացնեն:

Հարցին՝ կորոնավիրուսի եւ պատերազմի հետեւանքներից հետո ինչպե՞ս է տնտեսությունը վերականգնվելու, Մարգարյանը պատասխանեց՝ շատ կարեւոր է հիմա շեշտը դնել նորարարությունների եւ տեխնոլոգիաների վրա: «Եթե հենց հիմա սկսենք կենտրոնանալ դրա վրա, մենք շատ շուտ կկայունանանք եւ կհասնենք մեր տնտեսական նպատակներին: Բայց դրա համար ներդրումներ են պետք: Հայերի միտքն աշխատում է, եւ մենք պարտավոր ենք օգտագործել Հայաստանի համար ոչ միայն դրսի, այլեւ ներսի հայերի պոտենցիալը»,- ասաց նա:

ՆՁԱԿ-ն շուտով կներկայացնի իր ռազմավարությունը, ժամանակը քիչ է: «Մենք կանչում ենք բոլոր ստարտափներին մեր կենտրոն, տալիս ենք նրանց հնարավորություն, որ կարողանան գեներացնել իրենց աշխատանքը պետության հետ: Մեր երիտասարդ հայրենակիցները մեծ ցանկություն ունեն նոր բիզնեսներ բացել, առաջին խումբը շուտով արդեն կգա, եւ մենք իրենց հնարավորություն կտանք»,- նշեց Մարգարյանը:

Նա ընդգծեց՝ ով ունի ցանկություն եւ մտածում է, որ իր ցանկությունը նոր է, կարող է իր առաջարկությունը ներկայացնել իրենց կենտրոն, կգնահատեն եւ միասին կաշխատեն, կմտնեն շուկա. «Դա լավ կլինի մեր երկրի, մեր կենտրոնի եւ այդ մարդկանց համար»: