Օդի աղտոտվածությամբ ո՞ր քաղաքներն են առաջատար. ինչո՞ւ Կապան և Քաջարան քաղաքներում փոշու դիտարկում չի իրականացվում

Այս տարի ամառային երեկոները բավականին հաճախ ուղեկցվում են քամիներով, ինչը շատ ժամանակ մայրաքաղաք Երևանում և մի շարք այլ մարզային քաղաքներում դառնում է փոշու ամպերի գոյացման պատճառ:

«Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնի փոխտնօրեն Գայանե Շահնզարյանը հայտնում է, որ վերջին ուսումնասիրությունների համաձայն՝ օդի աղտոտվածությունը նորմայից բարձր չէ:

«Օդի աղտոտվածության կտրուկ ավելացում այս պահին չի դիտվում: Սեզոնը չորային է, և օդի աղտոտվածությունը այս պայմաններում նորմալ է դիտվում: Դրա վրա ազդեցություն են ունենում տրանսպորտային միջոցները, արդյունաբերությունը, մեծաթիվ շինարարությունները, որոնք իրականացվում են քաղաքներում և այլ գործընթացներ: Կոնկրետ ուսումնասիրություն արված չէ, թե հատկապես ինչի հետեւանքով է ամենից շատ աղտոտվում օդը, բայց ելնելով արտանետումների տվյալներից պարզ է դառնում, որ օդի աղտոտվածության վրա զգալի ազդեցություն է ունենում ավտոտրանսպորտը»,-ասում է նա:

Մասնագետի փոխանցմամբ՝ փոշու կոնցենտրացիայի նորման 0.1 միլիգրամ լիտր է, և մայրաքաղաքում հաճախակի գրանցվում են նորմայից խախտումներ՝ 4-5 անգամի սահմաններում.«Բացառություն են կազմում Հրազդան և Արարատ քաղաքները, որտեղ փոշու կոնցենտրացիայի նորման 0.01 միլիգրամ լիտր է, մնացած քաղաքներում՝ 0,015 լիտր»:

Շահնազարյանի խոսքով՝ արտակարգ է համարվում 10 անգամ ավելի աղտոտվածությունը, ինչը, բարեբախտաբար, վերջին 7-8 տարիների ընթացքում չի գրանցվել.«Արտակարգ բարձրի դեպքում պետք է արդեն քաղաքացիները և առողջապահության նախարարությունը եւս զգուշացվեն այդ մասին, որպեսզի հատուկ միջոցառումներ իրականացվեն»:

Վերջինս նշում է՝ Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը 24 ժամ օդի աղտոտվածության դիտարկումներ է կատարում և նախորդ տարիների հետ համեմատած այս տարի կտրուկ փոփոխություններ չեն եղել.«Եթե համեմատենք այս տարվա և անցած տարվա ամառը, անցած տարի ավելի շոգ էր, այս տարի անձրևները շատ են: Որքան տեղումները շատ են լինում, այդքան օդի աղտոտվածության վտանգը նվազագույնի է հասնում»:

Անդրադառնալով մարզերին Շահնազարյանը հայտնում է՝ օդի աղտոտվածության մակարդակով ամենից շատ նորմայի խանգարումներ լինում են Գյումրիում, Հրազդանում, Վանաձորում և Արարատում.«Հրազդանում և Արարատում պայմանավորված է գործարանների առկայությամբ, իսկ ինչ վերաբերում է Գյումրիին ու Վանաձորին, դրանք խոշոր քաղաքներ են, որտեղ նույնպես շատ շինարարություն է իրականացվում, ավտոտրանսպորտը ևս շատ է»,-ասում է մասնագետը և հավելում՝ Կապան, Քաջարան քաղաքներում փոշու դիտարկում չի իրականացվում, հակառակ դեպքում, միգուցե նրանք էլ առաջատար լինեին:

Հարցադրմանը, թե  վերոնշյալ քաղաքներում դիտարկումներ չիրականացնելու պատճառն ի՞նչն է, մասնագետը հայտնում է՝ տվյալ քաղաքներում դիտակայաններ չկան, ունենք նաեւ ֆինանսավորման խնդիր: «Հիդրոօդերևութաբանության ոլորտն ընդհանրապես մեծ ֆինանսավորում չունի: Վերջին տասնամյակում բյուջեի ավելացում տեղի չի ունեցել: Այդ քաղաքներում իրականացնում ենք միայն ազոտի և ծծմբի երկօքսիդների դիտարկում, բայց դրանով օդի աղտոտվածության չափի մասին տեղեկատվություն չենք ստանում: Մեկ դիտակայանը արժե 150 հազար եվրո, այս պահի դրությամբ և նախկինում էլ, պետությունը չի կարողացել տրամադրել այդ գումարները, որպեսզի ոլորտը զարգացվի»,-նշում է Շահնազարյանը:

Խոսելով պատկան մարմինների քայլերի մասին, վերջինս ասում է՝ շրջակա միջավայրի նախարարությունը մշակում է քաղաքականություն՝ օդի աղտոտվածության մակարդակը նվազեցնելու ուղղությամբ.«Արդյունաբերական ընկերություններին գործունեություն ծավալելու եւ արտանետում իրականացնելու թույլտվություն տալիս է ՇՄ նախարարությունը: Տեսչական մարմինն էլ պարտավոր է ստուգել, թե այդ արտանետումները արդյոք նորմայի մեջ են, թե՝ ոչ: Տրանսպորտային միջոցների մասով էլ հետևում ենք՝ օրինակ բենզինի մեջ ծծմբի քանակի նորմայի մեջ լինելը, պատշաճ տեխնիկական զննում անցնելը եւ այլն»:

Գայանե Շահնազարյանը հավելում է՝ օդի աղտոտվածության վրա մեծ ազդեցություն է ունենում նաև մարդկային գործոնը: «Մանավանդ մարզերում, մարդիկ աղբն այրում են ոչ թույլատրելի հատվածներում, ինչը առաջացնում է առողջապահական խնդիրներ: Մարդիկ պետք է աչալուրջ լինեն և տեղեկացված»,-եզրափակում է նա: 

Անյուտա Աթանեսյան