«Խաղաղության խաչմերուկը» բխում է հայ և իրանցի ժողովուրդների շահերից. Կոստանյանը «Irna»-ին է ներկայացրել 4 սկզբունքները

09/12/2023 schedule15:02

Արևելքը արևմուտքին, հյուսիսը հարավին կապող մեծ խաչմերուկի կարևոր մասը հանդիսացող մեր տարածաշրջանը պատմության տարբեր շրջափուլերում եղել է կամուրջ՝ միմյանց կապելով աշխարհի բազմաթիվ անկյուններ: Աշխարհագրական յուրահատուկ դիրքի՝ պարգև հանդիսացող այդ մեծ ներուժը հաճախ հնարավոր չի եղել կյանքի կոչել խաղաղության բացակայության և տևական հակամարտությունների ու բախումների պատճառով:

Այս մասին դեկտեմբերի 9-ին իրանական «Irna» լրատվականին տված հարցազրույցում ասել է ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալ Վահան Կոստանյանը:

«Յուրաքանչյուր փակ ճանապարհը, արգելափակված յուրաքանչյուր կապուղին, գոյություն ունեցող, բայց այդպես էլ չիրացվող ամեն մի ռեսուրսն աններելի շռայլություն է, և առաջնորդվելով Հարավային Կովկասում տևական և կայուն խաղաղություն հաստատելու մղումով՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը մշակել է «Խաղաղության խաչմերուկ» կոչվող նախագիծը, որը նպատակ ունի ոչ միայն ապահովել մեր տարածաշրջանում ապրող ժողովուրդների բարեկեցությունն ու շարունակական զարգացումը, այլև ստեղծել պայմաններ, որտեղ թշնամանքն ու պատերազմը, հակամարտությունն ու այլատյացությունը չեն ունենա գոյության համար անհրաժեշտ կենսապայմաններ, որտեղ խաղաղությունն ավելի շահեկան ու շահութաբեր է, քան անկայունությունը»,- ասել է Կոստանյանը:

Ըստ նրա, այս նախագիծը միտված է նաև կյանքի կոչել տարածաշրջանային տարաբնույթ նախագծեր, որոնք կնպաստեն նոր իրականության հաստատմանը Հարավային Կովկասում՝ բաց սահմաններով, տնտեսական, քաղաքական, մշակութային, մարդկային ակտիվ կապերով, բոլոր հարցերը երկխոսությամբ ու փոխհամաձայնությամբ լուծելու փորձով ու ավանդույթով:

«Խաղաղության խաչմերուկի» հիմնաքարային իմաստը հաղորդակցային նոր կապուղիների ստեղծումն է, դրանց վերագործարկումն ու զարգացումն է՝ ճանապարհներ, երկաթուղիներ, խողովակաշարեր, մալուխներ, էլեկտրահաղորդման գծեր նորոգելու, կառուցելու, կրկին գործարկելու միջոցով, որոնք անցնում են մեր տարածաշրջանի բոլոր երկրների՝ Հայաստանի Հանրապետության, Իրանի Իսլամական Հանրապետության, Վրաստանի, Թուրքիայի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջով:

Ցանկանում եմ հատուկ ընդգծել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը պատրաստ է բացել ու վերագործարկել իր ինքնիշխան տարածքով անցնող բոլոր կապուղիները, առանց որևէ խտրականության ապահովել Հայաստանով անցնող բեռների, տրանսպորտային միջոցների, մարդկանց, խողովակաշարերի, էլեկտրական գծերի անվտանգությունը: Այդ ուղղությամբ, ի դեպ, այժմ իրականացվում են ակտիվ նախապատրաստական աշխատանքներ:

«Խաղաղության խաչմերուկի» գործարկումը հնարավորություններ կստեղծի կյանքի կոչել տնտեսական մեծ ներուժ ունեցող Պարսից ծոցը և Օմանի ծոցը Սև ծովին կապող միջազգային տարանցիկ ուղիները և «Հյուսիս-հարավ» ճանապարհային միջանցքը: Դրան զուգահեռ նոր պայմաններ կստեղծվեն Մեղրիի երկաթուղին վերականգնելու համար, որը ևս մեկ լրացուցիչ կապ կդառնա Հայաստանի և Իրանի միջև: Վերականգնվող այդ երկաթգիծը կկապի ոչ միայն Ադրբեջանը և Հայաստանը, Ադրբեջանի հարավ-արևմտյան շրջանները Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ, այլև որակապես նոր հաղորդակցություն կապահովի Հայաստանի հարավային և հյուսիս-արևմտյան շրջանների միջև: Չպետք է թերագնահատել նաև Գյումրի-Կարս երկաթգիծը, որը առևտրատնտեսական բոլորովին նոր հնարավորություններ կստեղծի Հայաստանի, Իրանի, Թուրքիայի, Վրաստանի և Ադրբեջանի համար»,- ասել է նա:

Կոստանյանը կարևոր է համարել, որ «Խաղաղության խաչմերուկը» հնարավորություն կընձեռի Իրանի Իսլամական Հանրապետության տարածքով ամրապնդել հաղորդակցային կապը մեկ այլ կարևոր գործընկերոջ՝ Հնդկաստանի Հանրապետության և մասնավորապես հանգուցային համարվող Չաբահար նավահանգստի հետ:

Փաստացիորեն, «Խաղաղության խաչմերուկը» փոխկապակցելու է ոչ միայն տարածաշրջանային երկրները, այլև արևելքը՝ արևմուտքին, հյուսիսը՝ հարավին, Պարսից ծոցը՝ Սև ծովին, Միջերկրական ծովը՝ Կասպից ծովին:

««Խաղաղության խաչմերուկը» կյանքի կոչելու համար մենք առաջարկում ենք ստորև թվարկված չորս պարզ սկզբունքները, որոնք կերաշխավորեն հավակնոտ այդ նախագծի կենսունակությունը.

Բոլոր ենթակառուցվածքները, ներառյալ ավտոճանապարհները, երկաթուղիները, ավիաուղիները, խողովակաշարերը, մալուխները, էլեկտրահաղորդման գծերը գործում են այն երկրների ինքնիշխանության և իրավազորության ներքո, որոնց տարածքով անցնում են:
Յուրաքանչյուր երկիր իր տարածքում իր պետական ինստիտուտների միջոցով իրականացնում է սահմանային և մաքսային հսկողություն, ինչպես նաև ապահովում է ենթակառուցվածքների, ներառյալ դրանցով բեռների, տրանսպորտային միջոցների, մարդկանց անցման անվտանգությունը:

Նշված ենթակառուցվածքները կարող են օգտագործվել ինչպես միջազգային, այնպես էլ ներքին փոխադրումների համար:
Բոլոր երկրները միմյանց ենթակառուցվածքներից օգտվում են հավասարության և փոխադարձության սկզբունքով: Հավասարության և փոխադարձության սկզբունքով կարող են իրականացվել սահմանային և մաքսային հսկողության ընթացակարգերի որոշակի պարզեցումներ:
Ցանկանում եմ նշել, որ Հայաստանի ներկայացրած «Խաղաղության խաչմերուկով» երթևեկելու են ոչ միայն մարդիկ և ծառայությունները, ապրանքներն ու բեռները, այլև այդ խաչմերուկում են հատվելու տարբեր քաղաքակրթությունները, կրոնները, խայտաբղետ ավանդույթներն ու մշակույթները, որոնք տնտեսական շահույթներից բացի ապահովելու են նաև մարդկային և հոգևոր հարստություն:

«Խաղաղության խաչմերուկը» բովանդակային առումով չափազանց հարազատ է հայ և իրանցի ժողովուրդներին, որոնց առևտրական համբավն ու հաջողությունները պատմության տարբեր խաչմերուկներում պատմվել են հարյուրամյակներ շարունակ: Ահա այս է նաև պատճառը, որ Հայաստանն ակնկաալում է Իրանի անմիջական շահագրգռվածությունն ու ներգրավվածությունը «Խաղաղության խաչմերուկ» կոչվող հավակնոտ գաղափարը կյանքի կոչելու գործում»,- ասել է ԱԳ նախարարի տեղակալը:

Տպել
889 դիտում

Խաղաղության գործընթացում առաջընթացի պատասխանատվությունը կրում են տարածաշրջանի երկրները և դրանց ղեկավարությունը. Կլաար

Պապիկյանի նախագահությամբ կայացել է Վազգեն Սարգսյանի 65-ամյակի կազմակերպման միջգերատեսչական հանձնաժողովի առաջին նիստը

Ինչպիսին է մարտ ամսվա եղանակային կանխատեսումը

Հայ-թուրքական սահմանը նախ կբացվի 3-րդ երկրի և դիվանագիտական անձնագրեր ունեցողների համար, հետո՝ քաղաքացիների. Քըլըչ

Որդին հարվածներ է հասցրել 73-ամյա մորը, ինչի հետևանքով նա մահացել է

Խաղաղությունը վերաբերում է Բաքվին ու Երևանին, դա կապված չէ Փարիզի, Բրյուսելի կամ այլ վայրերի հետ. Հաջիև

Թուրքիայի և Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչները կարող են հանդիպել Երևանում

Կոտայքում և Շիրակում ևս 2 գազալցակայանի գործունեություն է դադարեցվել

Սահմանադրությունը Հայաստանի ներքին գործն է և կապված չէ խաղաղության հարցի հետ. Ռուբինյանը՝ Հաջիևին

ՀՀ նախագահը Էրբիլում հանդիպել է Իրաքյան Քուրդիստանի ղեկավարի հետ

Հայաստանը չի ռազմականացվում, ընդամենը կառուցում է իր պաշտպանությունը. Ռուբինյանը՝ Անթալիայում

Ադրբեջանի կողմից բավարար ջանքեր չենք տեսնում, հայկական կողմի քայլերը փոխադարձ չեն․ Ռուբինյանը՝ Անթալիայում

«Սևան» ազգային պարկ»-ի աշխատակիցների և ջրային պարեկների նկատմամբ բռնության գործն ուղարկվել է դատարան

Միասնական սոցծառայության պաշտոնյան քաղաքացիներին թոշակավորելու համար որպես կաշառք պահանջել է մեկ տարվա թոշակը

Թուրքիային վաճառվող F-16 կործանիչները փաստացի օգտագործվում են Հայաստանի դեմ. սենատոր Ռենդ Փոլ

Մահացել է Կանադայի նախկին վարչապետ Մալրոնին

«Զվարթնոցում» ռուս սահմանապահների տեղակայումը մեզ անհանգստացնում է, հարցը օրակարգում է. Արթուր Հովհաննիսյան

ԱԺ խորհրդարանական ճեպազրույցը «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը սկսել է 1 րոպե լռությամբ՝ ի հիշատակ Մարտի 1-ի զոհերի

Մարտի 1-ի դեպքերով Ռոբերտ Քոչարյանի, Յուրի Խաչատուրովի և մյուսների գործով Վճռաբեկ դատարանը դիմել է ՍԴ

«Մերսեդես»-ը բախվել է քարերին ու թմբերին, այնուհետ՝ հայտնվել դաշտում․ հայր ու որդի հոսպիտալացվել են

Սուրենյանը գարնան վերաբերյալ նոր գրառում է կատարել

Նուբարաշենում դանակահարվել է 3 երիտասարդ. վիճաբանել են մեքենայի կայանման շուրջ

Քաղպաշտպանության համակարգի զարգացումը և կարողությունների հզորացումը ՆԳՆ գերակա ուղղություններից է. Վահե Ղազարյան

ՔԿՀ-ներից մեկի բաժնի պետն ազատվել է պաշտոնից, 3 ծառայող նախազգուշացում է ստացել. պատճառը հայտնի է

Մարտի 1-ի իրադարձություններն այլևս երբեք չեն կրկնվելու. Ավինյանն ու Երևանի ավագանու անդամները հարգանքի տուրք են մատուցել

Շուկայականից էական ցածր գնով Արարատի բնակավայրերից մեկի ղեկավարը կենցաղի տունը վաճառել է իր աներոջը

Ֆրանսիան Ուկրաինայի համար 100 նոր անօդաչու թռչող սարք կգնի. Լեկորնյու

Երևանում բախվել է 6 ավտոմեքենա. կան վիրավորներ

Ստեփանակերտում քանդել են Ազնավուրի կիսանդրին, հայերի նկատմամբ ատելությունը սպի է պատմության մեջ. իտալացի պատգամավոր

Արյուն, մահ, հայ մարդկանց կյանքեր՝ «աթոռը» պահպանելու համար․ Ալեն Սիմոնյանը՝ Մարտի 1-ի մասին

Նիկոլ Փաշինյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին (լուսանկարներ)

Լավրովը ժամանել է Թուրքիա. նախատեսված են հանդիպումներ թուրք և ադրբեջանցի պաշտոնյաների հետ

Մի քանի ժամով կհոսանքազրկվեն Երևանի և 3 մարզի որոշ հասցեներ

Երևանի կենտրոնում գնդակահարվեց 8 քաղաքացի, զոհվեց 2 ոստիկան. լրացավ Մարտի 1-ի իրադարձությունների 16 տարին

Հրդեհ է բռնկվել «Խոր Վիրապ» պետական արգելավայրում և մոտակա տարածքում

Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել 2008 թվականի մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին (տեսանյութ)

Ինչ է քննարկում ԵՄ-ն ՀՀ պաշտպանության նախարարության հետ. Վասիլիս Մարագոսը մասնրամասնել է

Տպավորություն է՝ ՀԱՊԿ-ում շահագրգռված են ՀՀ-ի անդամության դադարեցմամբ՝ չեզոքացնելով Ալիևի հետ վատամարդ դառնալու առիթները

Խոշոր հրդեհ Չարենցավանում․ բնակելի շենքում առաջացած կրակը տեսանելի է մի քանի 100 մետրից, ժամանել են մեծաթիվ հրշեջներ

Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախաձեռնող խմբի նիստ. այն վարել է Նիկոլ Փաշինյանը