Մեկ տարբերակ կա, որով հնարավոր է Ադրբեջանին բերել կառուցողական դաշտ. Արմինե Մարգարյանը մանրամասնել է

13/04/2024 schedule16:37

Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է «Կանայք և գլոբալ անվտանգային ճարտարապետությունը» մտակենտրոնի ղեկավար, ռազմաքաղաքական հարցերով փորձագետ Արմինե Մարգարյանի հետ:

- Տիկին Մարգարյան, այս տարվա սկզբից Ադրբեջանն արդեն մի քանի անգամ զորավարժություններ է արել, կարծես թե առաջիկայում ևս պատրասվում է: Սա ի՞նչ նպատակ կարող է ունենալ ու ի՞նչ սպառնալիքներ պարունակել:  

- Ամեն անգամ, երբ բանակցային գործընթացը մտնում է փակուղի, կամ Հայաստանի շուրջ տեղի են ունենում կարևոր զարգացումներ, Ադրբեջանն անմիջապես զորավարժություններ է անցկացնում՝ մի կողմից ցուցադրելու համար իր ուժը և մյուս կողմից ազդակ հղելու առ այն, որ պատրաստ է խնդիրները լուծել ուժային ճանապարհով: Ինչպիսի՞ ռիսկեր է սա պարունակում. բոլոր ռիսկերը բխում են Ադրբեջանի՝ Հայաստանը կլանելուն միտված ռազմավարությունից: Հետևաբար, Ադրբեջանը երբեք առիթը բաց չի թողնի ուժի կամ ուժի սպառնալիքի գործադրմամբ իր համար առավելագույնը ստանալու համար:

- Մենք կարո՞ղ ենք ենթադրել, որ պատրաստվում է պատերազմի:

- Ադրբեջանը միշտ է պատրաստվում պատերազմի: Մարտավարությունը նույնն է՝ փորձում է ուժ գործադրելու համար ձևավորել թվացյալ լեգիտիմություն և, եթե հաջողում է, ապա դիմում է ռազմական միջոցների: Ինչ վերաբերում է ներկա իրավիճակին, ես գրեթե զրոյական եմ համարում հավանականությունը, որ Ադրբեջանը կդիմի լայնածավալ ռազմական գործողությունների: Ինչո՞ւ, որովհետև նախ Բաքվում այս տարի անցկացվելու է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի Մասնակիցների կոնֆերանսի 29-րդ նստաշրջանը («COP29»), իսկ ուժի կիրառումը կարող է հանգեցնել COP29-ի չեղարկելուն:

Երկրորդը՝ ԵՄ քաղաքացիական առաքելության տեղակայումը Հայաստանում անչափ կարևոր կանխարգելիչ գործոն է: 

Երրորդը՝ այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունենում Հայաստանի շուրջ, մասնավորապես՝ ՀՀ-ԵՄ և ՀՀ-ԱՄՆ հարաբերությունների խորացումը, ՀՀ-ԵՄ գործընկերության նոր օրակարգի ձևավորումը, ապրիլի 5-ի եռակողմ ձևաչափով գագաթնաժողովի արդյունքները ցույց են տալիս, որ Արևմուտքը այլևս որդեգրել է ՀՀ-ի հետ հարաբերությունների խորացումը ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղ բանակցային գործընթացի հեռանկարներից տարանջատելու քաղաքականությունը: Այլ բառերով՝ անկախ նրանից ինչպիսի ընթացք կունենա խաղաղության գործընթացը Հայստան-Արևմուտք հարաբերությունները համակարգային զարգացման ճանապարհով են գնալու: Այս պարագայում լայնածավալ ռազմական գործողությունները մարսելու համար Ադրբեջանին դժվար է լինելու լեգիտիմություն ձևավորել:

Միևնույն ժամանակ, ընդգծեմ, որ մեր արևմտյան գործընկերները շատ մեծ անելիք ունեն: Անհրաժեշտ է ապրիլի 5-ի հանդիպումից հետո հանդես գալ Հայաստան-Ադրնեջան բարձր և բարձրագույն մակարդակի բանակցություններ կազմակերպելու առաջարկներով: Չէ՞ որ Բլինքեն-Ալիև հեռախոսազրույցի ժամանակ, վերջինս ընդգծել է, որ հավատարիմ է Ալմաթիի հռչակագրին:

-  Ըստ Ձեզ՝ ո՞րը պետք է լինի Արևմուտքի այն գործուն միջամտությունը, որի պարագայում Ադրբեջանը կգնա խաղաղության:

- Իմ խորին համոզմամբ՝ ընդամենը մեկ տարբերակ կա, որով հնարավոր է Ադրբեջանին բերել կառուցողական դաշտ. դա Հայաստանի դիմադրողունակության ամրապնդումն է, տնտեսության, անվտանգային համակարգի և արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացիային աջակցելը: Եթե ամրապնդվեն Հայաստանի անվտանգային տարբեր կոմպոնենտները, եթե խորանան տարատեսակ ուժային կենտրոնների հետ միջպետական հարաբերությունները՝ Հայաստանն այլևս հարմարավետ չի լինի Ադրբեջանի համար ուժ կիրառելու առումով: Հետևաբար, Ադրբեջանը ստիպված կլինի վերադառնալ բանակցային գործընթաց և դրսևորել քիչ թե շատ կառուցողականություն:

- Կան պնդումներ, որ Արևմուտքի գործուն քայլերը տեսնելու համար Հայաստանը որոշակի «տնային աշխատանք» պետք է կատարի: Ո՞րն է այդ աշխատանքը:

- Տնային աշխատանքը պետք է լինի շարունակական: Միևնույն ժամանակ, վիզայի ազատականացման շուրջ բանակցությունների մեկնարկը կարող է զուգորդվել վիզայի ազատականցման համար անհրաժեշտ ներքին ռեֆորմների իրականացման հետ: Հայաստանն էլ իր հերթին պետք է հետևողականորեն ապացուցի, որ հաստատուն քայլերով գնում է դեպի ԵՄ անդամության թեկնածուի կարգավիճակ ստանալու ճանապարհով:

- Տավուշի հատվածում գտնվող, սակայն Հայաստանի վերահսկողության տակ գտնվող ադրբեջանական 4 գյուղերի մասով ակտիվացած խոսույթը կարո՞ղ է դառնալ լեգիտիմ պատճառ՝ ՀՀ-ի վրա հարձակվելու համար:

- Իհարկե, կարող է: Իրականում այս 4 գյուղերի խոսույթը կարող է կառուցողական հանգուցալուծում ունենալ այն դեպքում, եթե Ադրբեջանը գա բանակցային դաշտ, և հայելային կերպով կողմերը դելիմիտացիայի գործընթաց սկսեն՝ Ալամաթիի հռչակագիրն ընդունելով որպես քաղաքական հիմք: Բայց քանի որ Ադրբեջանի ռազմավարությունը առավելապաշտական է, մոտ ապագայում քիչ հավանական եմ համարում, դեպքերի նման զարգացման հնարավորությունը:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
3017 դիտում

Կործանված ուղղաթիռի վթարի վայրից հայտնաբերվել է Էբրահիմ Ռայիսիի մատանին (տեսանյութ)

Համացանցում տարածվել են Իրանի նախագահի ուղղաթիռի հայտնաբերման առաջին կադրերը (տեսանյութ)

Հրամանատարաշտաբային զորավարժության ժամանակ ի հայտ եկած թերությունների շտկման ուղղությամբ քայլեր են ձեռնարկվել․ ՊՆ

Թուրքիան ուշադիր հետևում է հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացին․ Էրդողանն ու Ալիևը հեռախոսազրույց են ունեցել

Ով դուրս է գալիս, ուզում է դիմացինի գլխին քարով խփել. Վահագն Հայրապետյանը՝ ներքաղաքական զարգացումների մասին

Վիեննայում համաժողովը մեկնարկել է մեկ րոպե լռությամբ․ Միրզոյանը ցավակցություն է հայտնել Իրանի ներկայացուցչին

Կիրանցում հիմնական խնդիրը կապված է ճանապարհի հետ․ Գնել Սանոսյանն ասել է՝ ինչ լուծում է նախատեսված

Երկաթուղային գծանցի վրա բեռնատարը բախվել է գնացքին

Տեխնիկական անսարքությո՞ւն, թե՞ ծրագրած գործողություն. ինչպես կանդրադառնա Ռաիսիի մահը հայ-իրանական հարաբերությունների վրա

Իրանի ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետը հանձնարարել է մանրամասն հետաքննել Ռաիսիի ուղղաթիռի կործանման պատճառները

Պուտինն իր խորհրդականին ազատել է պաշտոնից

Փրկարարները ջրատարից կնոջ դի են դուրս բերել․ համայնքի ղեկավարը գտել է հողաթափերն ու ձեռնափայտը

Պաշտպանության նախարարն այցելել է գումարտակներից մեկի նոր շահագործված մշտական տեղակայման վայր (լուսանկարներ)

Իրանում արտահերթ նախագահական ընտրություններ կանցկացվեն․ օրը հայտնի է

Ամեն ոք պատասխան է տալու Աստծո մոտ. երկար տարիներ եկեղեցում ծառայած Արթուր Մանուկյանին ապշեցնում է Գալստանյանի վարքագիծը

Իրանի նախագահի կործանված ուղղաթիռում գտնված իմամը աղետից հետո մեկ ժամ ողջ է եղել, կարողացել է հեռախոսային կապ հաստատել

Կիրանցից բերման ենթարկված բոլոր անձինք ազատ են արձակվել

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը մեկ րոպե լռությամբ հարգել է Իրանի նախագահի, արտգործնախարարի և մյուս զոհերի հիշատակը

Ուժ եմ մաղթում այս դժվարին պահին․ Անահիտ Ավանեսյանը ցավակցել է Իրանի գործընկերոջը

Տրվում է վերջին նախազգուշացումը․ Շիրազի պատանեկության երկու թաքնված էջ է բացահայտվել, գտնվել՝ երկու կարևոր փաստաթուղթ

Կուտակային կենսաթոշակի մասնակիցը ֆոնդի գումարն օգտագործելուց հետո կրկին կկարողանա միանալ համակարգին․ ինչ պայմանով

ԱԺ-ում տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության նիստ․ ինչ հարցեր են քննարկվել

Հայաստանը ցանկանում է վերահաստատել «Յոթ անփոխարինելի հենասյուների» կարևորությունը․ ԱԳ նախարարի ելույթը Վիեննայում

Կրակել են հենց եկեղեցու բակում՝ հոգեհանգստի արարողության ժամանակ․ մանրամասներ Հրազդանի «վենդետայից»

Կապույտ մզկիթում տեղի կունենա հոգեհանգստյան արարողություն՝ ի հիշատակ Իրանի նախագահի և նրան ուղեկցած պատվիրակության

Սուրեն Պապիկյանն այցելել է հարավարևելյան սահմանագոտի, հետևել դիրքեր տանող ճանապարհների կառուցմանը

Կոտայքում հեղուկ գազալցակայանի գործունեություն է դադարեցվել

Հարավային Կովկասում երկարատև խաղաղության հաստատումը կարևոր է․ Ռուբեն Ռուբինյանն ընդունել է Էլիսո Բոլքվաձեին

Հայաստանում Իրանի դեսպանությունում սգո մատյան կբացվի

Ինչի հետևանքով է կործանվել Ռաիսիի ուղղաթիռը․ Բելառուսում Իրանի դեսպանը մանրամասներ է հայտնել

Հայաստանի հետ հարաբերությունները զարգանալու և ամրապնդվելու են․ ԱԺ է այցելել ԱՄՆ պետքարտուղարի փոխտեղակալ Բրենդոն Յոդերը

Խաղաղության օրակարգը խթանելու համար կան լավ և բարենպաստ հնարավորություններ․ Ալիևը՝ Լատվիայի Սեյմի նախագահին

Կիրանցում բողոքի ակցիայի վայրից 14 հոգի է բերման ենթարկվել

Գալստանյանի հետ հանդիպելու օրակարգը բացառված է. Ռուստամ Բաքոյան

Անդառնալի կորստի այս ծանր պահին մաղթում եմ տոկունություն․ Գնել Սանոսյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել Իրանի գործընկերներին

Միջազգային քրեական դատարանի դատախազը Նեթանյահուին և Գալանտին ձերբակալելու օրդեր է պահանջել

Կարևոր է, թե Հայաստանի Հանրապետության ինչ հայեցակարգ է դրվում ժողովրդագրության ռազմավարության հիմքում․ Նիկոլ Փաշինյան

Հաստատվել են ԱԺ առաջիկա նիստի նախագծերը․ օրակարգում 19 հարց է ընդգրկված

Սուտ է, նման բան չկա, Կիրանցում սննդի խնդիր գոյություն չունի. Ղալումյան

Կիրանցում հավաքված Գալստանյանի աջակիցներից մի քանիսը բերման ենթարկվեցին