Եվրոպական ֆուտբոլ. Հարուստների միակ նպատակը ավելի հարստանալն է

Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում երեկ ավարտվել է ֆուտբոլի Եվրոպական ակումբների ասոցիացիայի (ECA) հերթական նստաշրջանը, որի ընթացքում հաստատվել է եվրագավաթների խաղարկությունների հետ կապված ֆինանսական մի փաստաթուղթ: ECA-ն Եվրոպական ֆուտբոլում ակումբների շահերը ներկայացնող միակ կազմակերպությունն է եւ այն ղեկավարում են առաջատար ակումբների ներկայացուցիչները, իսկ նախագահն է Մյունխենի «Բավարիայի» նախագահ, նախկինում հայտնի ֆուտբոլիստ Կառլ Հայնց Ռումենիգեն: ECA կազմի մեջ են մտնում եվրոպական 53 երկրների 220 ֆուտբոլային ակումբներ. Հայաստանից ընդգրկված են «Փյունիկը» եւ «Բանանցը»: Տարիներ շարունակ ECA-ն ցանկանում էր փոխել եվրոպական ամենահեղինակավոր ակումբային մրցաշարի՝ Չեմպիոնների լիգայի խաղարկության ձեւաչափը, ֆինանսների բաշխման կարգը, բայց մշտապես հանդիպում էր ՖԻՖԱ-ի եւ ՈՒԵՖԱ-ի նախկին նախագահներ Զեպ Բլատերի եւ Միշել Պլատինիի կոշտ մերժումներին: Հիմա նրանք հեռացվել են ֆուտբոլից, եւ ECA-ն ամբողջապես կարողանում է իրագործել իր նպատակները, որը կարելի է ձեւակերպել մոտավորապես այսպես՝ «հարուստներն ավելի հարուստ, աղքատներն ավելի աղքատ»:

Դեռ օգոստոսի 26-ին ՈՒԵՖԱ-ն հայտարարեց ՉԼ-ի նոր ձեւաչափի մասին, որը ուժի մեջ է մտնելու 2018-19 թվականների մրցաշրջանում: Համաձայն այս նոր ձեւաչափի՝ ակումբային վարկանիշային աղյուսակում 1-4 տեղեր զբաղեցնող երկրները 4-ական երաշխավորված տեղ են ստանալու Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլում, փոխվելու է ակումբների, երկրների վարկանիշների հաշվարկման մեթոդոլոգիան (մասնավորապես հաշվի են առնվելու ակումբների, երկրների տիտղոսները, ավանդույթները) եւ այլն: ՈՒԵՖԱ-ն առայժմ չի հստակեցնում նոր ձեւաչափի հետ կապված բազմաթիվ անհասկանալի հարցեր:

ECA-ն իր հերթին երեկ կայացած նստաշրջանում ողջունել է ՈՒԵՖԱ-ի որոշումը, նաեւ քննարկել կառույցի նախագահ Կարլ Հայնց Ռումենիգեի կողմից մշակված Չեմպիոնների լիգայի ֆինանսների վերաբաշխման վերաբերյալ փաստաթուղթը: «Ողջունում ենք ՈՒԵՖԱ-ի որոշումները: Այն եվրոպական ակումբային ֆուտբոլի զարգացմանը նպաստող, ինչպես նաեւ արդարություն նախանշող փաստաթուղթ է» - հայտարարել է Ռումենիգեն: ECA-ի նստաշրջանին մասնակցել են եվրոպական բոլոր թոփ ակումբների ներկայացուցիչները, որոնք հաստատել են 2018-19 թվականներից սկսած Չեմպիոնների լիգայի շահույթների բաշխման նոր կարգը: Այն շուտով կներկայացվի ՈՒԵՖԱ եւ ամենայն հավանականությամբ առանց որեւէ խոչընդոտի կընդունվի եւ կհաստատվի:

ECA-ի մասնագետների հաշվարկների համաձայն՝ 2018-19 թթ. մրցաշրջանում ՉԼ-ից ստացվող եկամուտները կազմելու են 3,2 միլիարդ եվրո՝ ներկայիս 2,35-ի փոխարեն: Այս թվերը արդեն իսկ հաստատվել են ՈՒԵՖԱ-ի կողմից: ECA-ի պատրաստած 24 էջանոց փաստաթղթում մանրամասն ներկայացված են նախատեսվող 3,2 միլիարդ եվրոյի բաշխումը ըստ թիմերի, եւ այն համեմատվում է ներկայումս գործող «սակագների» հետ: Մասնավորապես Չեմպիոնների լիգայի հաղթողը 2019 թվականին ստանալու է 135,5 միլիոն եվրո ներկայիս 57 միլիոնի փոխարեն, եզրափակիչի մասնակիցը՝ 118 միլիոն (ներկայումս՝ 50 միլիոն եվրո) եւ այլն: Միայն Լիգայի խմբային փուլում հայտնվելու դեպքում թիմը ստանալու է 19,5 միլիոն եվրո. ներկայումս այս թիվը կազմում է 8,6 միլիոն: Մրցաշարում բարձր մարզական արդյունքներ ցույց տված թիմերի համար նախատեսված են նաեւ բազմաթիվ պարգեւավճարներ:

Բնականաբար, ֆինանսների նման բաշխումը ձեռնտու է թոփ ակումբներին, բայց առայժմ չի մանրամասնվում, թե ինչ են ստանալու փոքր թիմերը, որոնց երազանքը Չեմպիոնների լիգայի որակավորման մի քանի փուլերի հաղթահարումն է: Մասնավորապես հայկական ակումբների համար առայժմ անհասանելի է անգամ Լիգայի որակավորման 3-րդ փուլը, հետեւաբար խմբային փուլում հայտնվելու եւ առնվազն 19,5 միլիոն եվրո աշխատելը ընդամենը երազ է: Ներկայումս գործող ֆինանսների բաշխման կարգի համաձայն, Հայաստանի չեմպիոն «Ալաշկերտը» 2-րդ փուլ հասնելու համար ստանում է մոտ 800 հազար եվրո՝ չեմպիոնի կոչումը նվաճելու, որակավորման 1-ին փուլը անցնելու, 2-րդ փուլին մասնակցելու համար նախատեսված հստակ գումարների հանրագումարով: Նոր ձեւաչափը առայժմ չի հստակեցնում փոքր թիմերի մասնակցության նախ կարգը, նաեւ՝ ակնկալվող եկամուտները: