Մոնոպոլիստները նվազեցրել են պետբյուջե վճարվող հարկերը. ստվերը խորանում է ու ընդլայնվում

ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեի երեկ հրապարակած խոշոր հարկատուների վերաբերյալ ցանկը այս անգամ էլ շատ ուշագրավ է: Ինչպես հայտնի է, 2016 թվականին ՀՀ պետական բյուջեն հարկային եկամուտների մասով  թերակատարվեց մոտ 50 միլիարդ դրամով:

2016 թվականի պետական բյուջեի մասին օրենքով սահմանված էր, որ պետք է հավաքվի 1 տրիլիոն 129 միլիարդ դրամ, այնինչ, պաշտոնական տվյալներով՝ հավաքվեց միայն 1 տրիլիոն 79 միլիարդ դրամ: Որ տնտեսվարողները որքան հարկ են վճարել, ովքեր են ավելացրել եւ ովքեր են պակասեցրել հարկերը...: Այս հարցերի պատասխանները կան նշված ցանկում: Սկսենք ամենահայտնի խոշորներից: ԱԺ պատգամավոր Սամվել Ալեքսանյանի հետ մեղմ ասած փոխկապակցված «Ալեքս Գրիգ» ընկերությունը, դատելով այս ցանկից շատ վատ ֆինանսական վիճակում է գտնվում: 2016 թ. այս ընկերությունը վճարել է 14.8 միլիարդ դրամի հարկ: 2015-ին այդ ցուցանիշը կազմում էր 18.2 միլիարդ դրամ: Այսինքն մեկ տարվա ընթացքում այս ընկերությունը նվազեցրել է պետբյուջե վճարվող հարկերը մոտ 3.4 միլիարդ դրամով, կամ մոտ 7 մլն դոլարով: Տոկոսային արտահայտությամբ՝ դա կազմում է 18.6 տոկոս: Սա ահռելի ցուցանիշ է: Եթե այլ երկրներում որեւէ խոշոր ընկերության հարկերը նվազեին 18.6 տոկոսով, լուրջ կասկածներ կարող էին առաջանալ, որ այդ տնտեսվարողի գործերը վատ են` շատ վատ:

Ալեքսանյանին պատկանող մեկ այլ ընկերություն` արտասահմանյան նշանավոր օղիների կեղծմամբ ու նմանակմամբ հայտնի «Ա եւ Գ»-ն անցած տարվա ընթացքում վճարել է 2 միլիարդ դրամի հարկ այն դեպքում, երբ 2015 թ. այդ ցուցանիշը 2.6 միլիարդ դրամ էր: Այս դեպքում նվազումը 23 տոկոս է: Հարկերի 23 տոկոս նվազումը ընդհանրապես` աղետի նշաններ է պարունակում:

Ասել, թե ուր են «կորչում» այդ գումարները, կարող է թերեւս միայն Սամվել Ալեքսանյանը եւ պետեկամուտների կոմիտեն, եթե ցանկանա: Բայց ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Ալեքսանյանն այդ մասին լռում է, իսկ ՊԵԿ-ին դա այնքան էլ չի հետաքրքրում: Կա տարածված կարծիք այն մասին, որ «Ալեքս Գրիգի» վճարած հարկերի նվազումը պայմանավորված է առեւտրի ծավալների անկմամբ, քանի որ այդ ընկերության կազմի մեջ է մտնում «Երեւան Սիթի» սուպերմարկետների ցանցը: Բայց դա միֆ է: Ըստ ՀՀ ԱՎԾ-ի հրապարակած տվյալների՝ առեւտրի ծավալները 2016 թ. ոչ միայն չեն նվազել, այլեւ աճել են` 1 տոկոսով 2015 թվականի համեմատ: Ճիշտ է` մանրածախ առեւտուրը նվազել է 2.6 տոկոսով, բայց 4.5 տոկոսով աճել է մեծածախ առեւտուրը: Իսկ ով ով, բայց «Ալեքս Գրիգը» մեծածախ առեւտրի հիմնական մասնակիցներից է: Այսինքն առեւտրի ծավալների անկման վարկածը տվյալ դեպքում չի աշխատում:

Ի դեպ, մեծածախ առեւտրի մասին: Նույն «Ալեքս Գրիգ» ընկերության կազմում է գործում նաեւ Սպիտակի շաքարի գործարանը: Իսկ շաքարի շուկայում, կարելի է ասել, միակ գործող անձը հենց Ալեքսանյանն է: 2016 թվականի առաջին կեսին, երբ շաքարի համաշխարհային գները շատ ցածր էին, նա ներկրեց շաքարի ահռելի քանակություն: Երկրորդ կեսին, երբ շաքարը աշխարհում կտրուկ թանկացավ, խանութներում կտրուկ բարձրացավ նաեւ Ալեքսանյանի ներկրած շաքարի մանրածախ գինը: Ակնհայտորեն դա լրացուցիչ ահռելի եկամուտներ պարգեւեց մեր հայտնի մոնոպոլիստին, սակայն, ինչպես երեւում է հարկատուների ցանկից, հարկերը ոչ թե աճել են, այլ նվազել: ՊԵԿ-ին դա նույնպես չհետաքրքրեց:

Սա տարօրինակ է նրանով, որ այլ դեպքերում ՊԵԿ-ը լավ էլ հետաքրքրասեր է: Օրինակ, մի 10 օր առաջ ՊԵԿ-ին խիստ հետաքրքրել էր «ՍԱՍ» սուպերմարկետների ցանցը: Այնքան էր հետաքրքրել, որ ցանցի մի քանի սուպերմարկետներ ՊԵԿ-ի ստուգումների պատճառով ժամեր շարունակ փակվել էին: Եվ դա այն դեպքում, երբ նույն` առեւտրի ոլորտում գործող այս ցանցի վճարած հարկերը 2016 թվականին աճել էին 44 տոկոսով: Թե ինչու են ՊԵԿ-ին հետաքրքրում այն տնտեսվարողները, որոնք ավելացրել են հարկերը 44 տոկոսով, բայց բոլորովին չեն հետաքրքրում նրանք, ովքեր նվազեցրել են հարկերը 18 տոկոսով, մնում է հանելուկ: 

2016 թվականին 1000 խոշոր հարկատուների ցանկում է հայտնվել ամենայն հավանականությամբ Ալեքսանյանին պատկանող մի նոր ընկերություն` «Ալեքս Հոլդինգը», որը 2016 թվականին բյուջե է վճարել 1.2 միլիարդ դրամ: Թե ինչ նոր ընկերություն է սա, դեռ հայտնի չէ: Հայտնի է միայն, որ վերջերս Կենտրոնական բանկը այս ընկերության կազմում գտնվող տարադրամի փոխանակման կետերին լիցենզիա տվեց: Դատելով հասցեներից, դրանք բոլորը «Երեւան Սիթիներում» գտնվող չենջերն են: Չի կարելի բացառել, որ անցած տարեվերջին Ալեքսանյանը որոշել է սուպերմարկետները հանել «Ալեքս Գրիգի» կազմից եւ դրանք տեղավորել մեկ այլ` «Ալեքս Հոլդինգ» ընկերության կազմում: Ամփոփելով Ալեքսանյանին պատկանող ընկերությունների վճարած հարկերը, ներառելով նաեւ «Ալեքս Հոլդինգը», ստացվում է հետեւյալ պատկերը: 2015 թվականին այդ ընկերությունները միասին վճարել են 20.8 միլիարդ դրամ, իսկ 2016-ին 18.1 միլիարդ: Նվազումը` 2.7 միլիարդ դրամ, կամ 13 տոկոս:

Մեկ այլ մոնոպոլիստ` ԴԱՀԿ նախկին պետ Միհրան Պողոսյանի հիմնադրած «Քեթրին գրուպի» գործերը նույնպես վատ են` շատ վատ: 2015 թվականին այս ընկերությունը պետական բյուջե էր վճարել 1.2 միլիարդ դրամ, 2016-ին ընդամենը 958 միլիոն դրամ: Անկումը` 25 տոկոս է: Ի՞նչ է պատահել բանան ներկրող այս ընկերությանը: Ոչինչ էլ չի պատահել: Ինչպես 2015 թվականին, այնպես էլ 2016-ին սա բանան ներկրող, կարելի ասել, միակ ընկերությունն է: Խոսակցություններ կան, որ «Քեթրին գրուպին» զուգահեռ գործում է նաեւ մեկ այլ ընկերություն, որի իրական սեփականատերերը նույն մարդիկ են: Բայց նույնիսկ սա հաշվի առնելով, ըստ մեր ունեցած հավաստի տեղեկությունների, միեւնույն է` բանանի ներկրումից հարկերը նվազել են:

Այս տվյալները հաշվի առնելով կարո՞ղ ենք կասկածել, որ Հայաստանում ստվերային տնտեսությունը ընդլայնվում ու ամրապնդվում է: Իհարկե կարող ենք: Ընդ որում, կարող ենք պնդել, որ խորանում է ստվերային տնտեսության այն հատվածը, որը վերահսկում են հենց մոնոպոլիստները:

Տպել
8340 դիտում

Նիկոլ Փաշինյանը հյուրընկալել է Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի վարչապետ Գլեդիս Բերեջիկլյանին

Եվրոպական գրանդ ակումբները չեն թերագնահատում Եվրո 2019. նրանց ամենատես սկաուտները Երեւանում են

Աննա Հակոբյանի նախաձեռնությամբ «Իմ քայլը» կաջակցի «Իմ ուղի» ուսումնավերականգնողական կենտրոնի կառուցմանը (լուսանկարներ)

Երեկվա ակցիան ոչ թե ինքնաբուխ հավաք էր, այլ մի քանի անձանց կողմից կազմակերպված սադրանք. Վանեցյան

Դու օրը 10 հազարով կարո՞ղ ես տուն պահել. բողոքի ակցիայի մասնակիցը՝ Պապիկյանին. Իջեւանում կրկին լարված է

Հունիսին «Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը 58 երեխայի և երիտասարդի է օգնել. ամենափոքրերը 1 տարեկան են

Վերապատրաստում են անցել ՀՀ ՊՆ խաղաղապահ բրիգադի կին զինծառայողները

2000-5000-ական դրամ․ ՌՈ-ն բացահայտել է զորացրված զինծառայողներից դրամահավաքի դեպք

Որպես անհետ կորած որոնվող մայրը և դուստրը հայտնաբերվել են

Սխալ է ու հիասթափեցնող․ Ռուսաստանը պատրաստ է Թուրքիային Սու-35 կործանիչներ մատակարարել

Հայաստանի թավշյա հեղափոխությանը նվիրված լուսանկարչական ցուցահանդես է բացվել Վարշավայում

Կարծում եմ, որ այսօր այս հարցի լուծումը վերջնական կտրվի. Արթուր Վանեցյան

Մեկնարկել են Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-հայ-իրանական սահման միջպետական ավտոճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքները

Իջեւանում է գտնվում ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը

Լոռու մարզի Սվերդլով գյուղում գայլերը հոշոտել են 25 մանր եղջերավոր անասուն

Խորհրդարանի ղեկավարը հանդիպումներ է ունեցել ԱՄՆ հայկական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ

ՀԴՄ-ները քիչ են. տրամադրվելու են միայն սահմանամերձ գյուղերում հաշվառված եւ գործող հարկ վճարողներին. ՊԵԿ

ՍԴ-ն կասեցնում է Քոչարյանի գործի վարույթները եւ դիմում ՄԻԵԴ-ին ու Վենետիկի հանձնաժողովին․ նոր զարգացում

Հայկական շոու-բիզնեսի ապագա մայրիկները (լուսանկարներ)

Իշխանությունը դատապարտված է դատական համակարգում բարեփոխումներ անել, հակառակ դեպքում 1 մմ իսկ առաջ գնալու շանս չունենք