Աջ ղեկս ձախ ղեկիդ վնաս ա՞. մակրոտնտեսական նշանակության հարց

Աջ ղեկով ավտոմեքենաների համար սահմանափակումներ մտցնելու հեռանկարը ակտիվորեն քննարկվում է հանրության շրջանում:

Ու դա բնական է՝ այսօր Երեւանի փողոցներում երթեւեկող մեքենաների մի զգալի մասը աջ ղեկով են ու այս հարցը անհանգստացնում է դրանց սեփականատերերին: Անհանգստացնում է նաեւ բոլոր նրանց, ովքեր տարիներ շարունակ մի քիչ գումար են հավաքել եւ ցանկանում են որեւէ էժան, բայց լավ վիճակում մեքենա գնել:

Ինչպես հայտնվեց այդ հարցը: Մի օր ավտոմեքենա ներկրող ընկերությունների ներկայացուցիչները հանդիպեցին ՀՀ կապի եւ տրանսպորտի նախարարի հետ եւ բարձրացրին հարցը: Դրանից հետո էլ սկսվեցին քննարկումները: Դրանք ոչ մի տեղ դեռ չեն բերել, որեւէ սահմանափակում դեռ չի մտցվել: Բայց արդեն հնչում են կիսապաշտոնական հայտարարություններ, որ վաղ թե ուշ սահմանափակումներ լինելու են, կամ նույնիսկ դրանց ներմուծումը ընդհանրապես արգելվելու է:

Ամենաուշագրավն այն է, որ աջ ղեկով մեքենաների համար սահմանափակումներ մտցնելու այդ կիսապաշտոնական մտադրությունների հիմքում չկա վիճակագրություն: Որքանո՞վ են վտանգավոր դրանք: Գրանցված ավտովթարներից քանիսո՞ւմ են եղել աջ ղեկով մեքենաներ: Այդ վթարներից քանիսն են եղել «աջերի» մեղքով: Վթարների պատճառները աջ ղե՞կն է, թե  վարորդի անփորձությունը: Այս եւ այլ հարցերի պատասխանները չկան: Չենք զարմանա, եթե նման վիճակագրություն մեր պատկան մարմինները ընդհանրապես չունենան:

Ու այս ֆոնին խոսվում է այդ մեքենաների համար սահմանափակումներ մտցնելու վերաբերյալ: Որպես «հիմնավոր» փաստարկ բերվում են այլ՝ ավելի հաճախ եվրոպական երկրների փորձը: Տվյալ դեպքում կարեւոր չէ, այնտեղ կա՞ն նման սահմանափակումներ, թե ոչ: Եթե կան, ապա պետք է ընդօրինակվի ամբողջ փորձը: Այսինքն, պետք է մեր քաղաքային տրանսպորտն էլ այնպես աշխատի, ինչպես, ասենք, Գերմանիայում: Մեր երթեւեկությունը  կանոնակարգված պետք է լինի, որքան, ասենք, Ֆինլանդիայում, մարդկանց եկամուտները  բարձր պետք է լինեն, որքան, ասենք, Նորվեգիայում...: Այդ դեպքում կարելի է արգելել ոչ միայն աջ ղեկով մեքենաների ներկրումը, այլեւ  թույլատրել միայն նոփ-նոր մեքենաների վաճառք, իսկ երկու տարի անց մարդկանց ստիպել  իրենց մեքենան հանձնեն որպես մետաղի ջարդոն:

 Բայց խոսքը Հայաստանի մասին է: Այստեղ երիտասարդը միջինից բարձր աշխատավարձով աշխատանք գտնելուց հետո ձգտում է վարկով կամ պարտքով մեքենա գնել: Աջ ղեկով մեքենան համեմատաբար էժան է, թարմ, համեմատաբար ավելի լավ տեխնիկական վիճակում: Նույն գնով երիտասարդը կարող է գնել ձախ ղեկով ավելի հին, ավելի մաշված ու անսարք մեքենա: Աջ ղեկի ընդդիմադիրները սա ավելի լավ լուծո՞ւմ են համարում: Մյուս տարբերակը ավելի շատ փող հավաքելն է ու աջ ղեկով մեքենայի հետ համադրելի վիճակում գտնվող ձախ ղեկով մեքենա գնելը:

Որքան էլ տարօրինակ հնչի, աջ ղեկով մեքենաների սահմանափակման պատճառով ավտոմեքենաների թանկացնելը կունենա մակրոտնտեսական բացասական հետեւանք: Եթե քաղաքացին ավելի շատ է վճարում ավտոմեքենայի համար, նրա մոտ ավելի քիչ փող է մնում այլ ապրանքներ ու ծառայություններ ձեռք բերելու համար: Այսինքն եթե մեքենա գնելուց հետո մնա որոշակի գումար, ապա նա  ձեռք կբերի ասենք կահույք եւ փաստորեն կֆինանսավորի կահույքի արտադրությունը: Կամ տունը կվերանորոգի եւ մի քանի մարդու համար մի քանի ամսով եկամուտի աղբյուր կհանդիսանա: Կամ էլ իր նոր մեքենայով կճամփորդի Հայաստանով կամ Արցախով ու կֆինանսավորի զբոսաշրջության ոլորտը:

Որտեղի՞ց է ծնվում մարդկանց եկամուտները հնարավորինս նվազեցնելու անհագ ցանկությունը: Սա հոգեբանների վերլուծելու նյութ է:

Ինչ վերաբերում է պնդումներին, թե Հայաստանում առանց այդ էլ մեծ է ավտոմեքենաների քանակը եւ աջ ղեկով ավտոմեքենաների ներմուծումը նպաստում է այդ թվի աճին, ապա դա ընդամենը տեղեկատվություն չունենալու արդյունք է: Հայաստանում 1000 բնակչին բաժին ընկնող ավտոմեքենաների թիվը 7 անգամ ավելի քիչ է, քան ԱՄՆ-ում, 5 անգամ ավելի քիչ, քան Գերմանիայում, 4.8 անգամ ավելի քիչ, քան Նորվեգիայում...: Այդ ցուցանիշով Հայաստանը Զիմբաբվեի, Հոնդուրասի, Թուրքմենստանի ու Գայանայի  արանքում է: Ի դեպ, ավտոմեքենաների թիվը Հայաստանում համարվում է պետական գաղտնիք: Այս հարցով Հայաստանը թերեւս նման է Հյուսիսային Կորեային:

 

Տպել
7343 դիտում

Սյունիքի մարզի 3 համայնքում «Այո»-ի շտաբը կհամակարգեն Տիգրան Կարապետյանը և Արմեն Խաչատրյանը

Սուրեն Պապիկյանը հրավիրվել է ՀՔԾ. նա կունենա տուժողի կարգավիճակ

Բակո Սահակյանը բարձրագույն սպայակազմին ներկայացրել է ՊԲ նոր հրամանատար Ջալալ Հարությունյանին

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Հունաստանի ԱԳ նախարար Նիկոս Դենդիասի հետ

«ԱՅՈ»-ի քարոզարշավը մեկնարկելու է մարտի 2-ից, Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքից, Փաշինյանը կմիանա մարտի 10-ից. Պապիկյան

Քաղավիացիայի կոմիտեի Թռիչքային գործունեության վարչության պետն ազատման դիմում է ներկայացրել

Մեղրիի անցակետով մտնող բեռնատարները հսկվում են անգամ ՊԵԿ պահեստներում. մասնագետ է մեկնել Թեհրան. նախարար

Որեւէ մեկը թող իշխանությանն արջի ծառայություն չմատուցի, մենք դրա կարիքը չունենք. Պապիկյանը՝ քվեներ կեղծելու մասին

Կենդանու մոտ առկա են եղել ժանտախտի նշաններ, շունը անկել է բուժակի ներկայությամբ. պարզաբանում

Էջմիածնի քաղաքապետարանը ոչ թե կգնի, այլ արդեն գնել է ադամանդե քարերով ոսկե մատանիներ. քաղաքապետ

ՀՀ հավաքականի հարձակվող Սարգիս Ադամյանը հավանաբար այս մրցաշրջանում խաղադաշտ չի վերադառնա

Հայտարարվել է, որ դրամահավաքը կուսակցության ընթացիկ կարիքների համար է. իրավական ու բարոյական որեւէ խնդիր չկա. Պապիկյան

«Բավարիան» Չեմպիոնների լիգայի 4 արտագնա խաղում 19 գոլ է խփել (տեսանյութ)

Սանասարյանը հնարավորություն չի ունեցել կանխելու վրաերթը. տուժողի փաստաբանը մանրամասնում է

«Արտահանման հնարավորություններն ավելի են հեշտացել». տնտեսագետները դրական են գնահատում 8.9 տոկոս ՏԱՑ-ը

Կանադայի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ԱԳ նախարարի տեղակալին

Հայտնիները կոչով դիմում են ՀՀ վարչապետին՝ Գերման Ավագյանին հետմահու պարգեւատրելու պահանջով

Կողոպուտի մեղադրանքով հետախուզվող է հայտնաբերվել

Զոհրաբ Մնացականյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԵՄ ԱԳ և անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցչի հետ

Գավառ քաղաքում քաղաքացին տնից դուրս է եկել և չի վերադարձել. իրականացվում են որոնողական աշխատանքներ