Աջ ղեկս ձախ ղեկիդ վնաս ա՞. մակրոտնտեսական նշանակության հարց

Աջ ղեկով ավտոմեքենաների համար սահմանափակումներ մտցնելու հեռանկարը ակտիվորեն քննարկվում է հանրության շրջանում:

Ու դա բնական է՝ այսօր Երեւանի փողոցներում երթեւեկող մեքենաների մի զգալի մասը աջ ղեկով են ու այս հարցը անհանգստացնում է դրանց սեփականատերերին: Անհանգստացնում է նաեւ բոլոր նրանց, ովքեր տարիներ շարունակ մի քիչ գումար են հավաքել եւ ցանկանում են որեւէ էժան, բայց լավ վիճակում մեքենա գնել:

Ինչպես հայտնվեց այդ հարցը: Մի օր ավտոմեքենա ներկրող ընկերությունների ներկայացուցիչները հանդիպեցին ՀՀ կապի եւ տրանսպորտի նախարարի հետ եւ բարձրացրին հարցը: Դրանից հետո էլ սկսվեցին քննարկումները: Դրանք ոչ մի տեղ դեռ չեն բերել, որեւէ սահմանափակում դեռ չի մտցվել: Բայց արդեն հնչում են կիսապաշտոնական հայտարարություններ, որ վաղ թե ուշ սահմանափակումներ լինելու են, կամ նույնիսկ դրանց ներմուծումը ընդհանրապես արգելվելու է:

Ամենաուշագրավն այն է, որ աջ ղեկով մեքենաների համար սահմանափակումներ մտցնելու այդ կիսապաշտոնական մտադրությունների հիմքում չկա վիճակագրություն: Որքանո՞վ են վտանգավոր դրանք: Գրանցված ավտովթարներից քանիսո՞ւմ են եղել աջ ղեկով մեքենաներ: Այդ վթարներից քանիսն են եղել «աջերի» մեղքով: Վթարների պատճառները աջ ղե՞կն է, թե  վարորդի անփորձությունը: Այս եւ այլ հարցերի պատասխանները չկան: Չենք զարմանա, եթե նման վիճակագրություն մեր պատկան մարմինները ընդհանրապես չունենան:

Ու այս ֆոնին խոսվում է այդ մեքենաների համար սահմանափակումներ մտցնելու վերաբերյալ: Որպես «հիմնավոր» փաստարկ բերվում են այլ՝ ավելի հաճախ եվրոպական երկրների փորձը: Տվյալ դեպքում կարեւոր չէ, այնտեղ կա՞ն նման սահմանափակումներ, թե ոչ: Եթե կան, ապա պետք է ընդօրինակվի ամբողջ փորձը: Այսինքն, պետք է մեր քաղաքային տրանսպորտն էլ այնպես աշխատի, ինչպես, ասենք, Գերմանիայում: Մեր երթեւեկությունը  կանոնակարգված պետք է լինի, որքան, ասենք, Ֆինլանդիայում, մարդկանց եկամուտները  բարձր պետք է լինեն, որքան, ասենք, Նորվեգիայում...: Այդ դեպքում կարելի է արգելել ոչ միայն աջ ղեկով մեքենաների ներկրումը, այլեւ  թույլատրել միայն նոփ-նոր մեքենաների վաճառք, իսկ երկու տարի անց մարդկանց ստիպել  իրենց մեքենան հանձնեն որպես մետաղի ջարդոն:

 Բայց խոսքը Հայաստանի մասին է: Այստեղ երիտասարդը միջինից բարձր աշխատավարձով աշխատանք գտնելուց հետո ձգտում է վարկով կամ պարտքով մեքենա գնել: Աջ ղեկով մեքենան համեմատաբար էժան է, թարմ, համեմատաբար ավելի լավ տեխնիկական վիճակում: Նույն գնով երիտասարդը կարող է գնել ձախ ղեկով ավելի հին, ավելի մաշված ու անսարք մեքենա: Աջ ղեկի ընդդիմադիրները սա ավելի լավ լուծո՞ւմ են համարում: Մյուս տարբերակը ավելի շատ փող հավաքելն է ու աջ ղեկով մեքենայի հետ համադրելի վիճակում գտնվող ձախ ղեկով մեքենա գնելը:

Որքան էլ տարօրինակ հնչի, աջ ղեկով մեքենաների սահմանափակման պատճառով ավտոմեքենաների թանկացնելը կունենա մակրոտնտեսական բացասական հետեւանք: Եթե քաղաքացին ավելի շատ է վճարում ավտոմեքենայի համար, նրա մոտ ավելի քիչ փող է մնում այլ ապրանքներ ու ծառայություններ ձեռք բերելու համար: Այսինքն եթե մեքենա գնելուց հետո մնա որոշակի գումար, ապա նա  ձեռք կբերի ասենք կահույք եւ փաստորեն կֆինանսավորի կահույքի արտադրությունը: Կամ տունը կվերանորոգի եւ մի քանի մարդու համար մի քանի ամսով եկամուտի աղբյուր կհանդիսանա: Կամ էլ իր նոր մեքենայով կճամփորդի Հայաստանով կամ Արցախով ու կֆինանսավորի զբոսաշրջության ոլորտը:

Որտեղի՞ց է ծնվում մարդկանց եկամուտները հնարավորինս նվազեցնելու անհագ ցանկությունը: Սա հոգեբանների վերլուծելու նյութ է:

Ինչ վերաբերում է պնդումներին, թե Հայաստանում առանց այդ էլ մեծ է ավտոմեքենաների քանակը եւ աջ ղեկով ավտոմեքենաների ներմուծումը նպաստում է այդ թվի աճին, ապա դա ընդամենը տեղեկատվություն չունենալու արդյունք է: Հայաստանում 1000 բնակչին բաժին ընկնող ավտոմեքենաների թիվը 7 անգամ ավելի քիչ է, քան ԱՄՆ-ում, 5 անգամ ավելի քիչ, քան Գերմանիայում, 4.8 անգամ ավելի քիչ, քան Նորվեգիայում...: Այդ ցուցանիշով Հայաստանը Զիմբաբվեի, Հոնդուրասի, Թուրքմենստանի ու Գայանայի  արանքում է: Ի դեպ, ավտոմեքենաների թիվը Հայաստանում համարվում է պետական գաղտնիք: Այս հարցով Հայաստանը թերեւս նման է Հյուսիսային Կորեային:

 

Տպել
6673 դիտում

Նախկինում ընդդիմությունը չի կարողացե՞լ հարցեր տալ, ուզել են հարց տալ, եկել-ծեծել ե՞ն բազկաթոռի վրա․ Մարուքյան

Կանանց ֆուտբոլի 3x3 փառատոնն առաջին անգամ անցկացվեց Երևանում (տեսանյութ)

Երեւանում հայտնաբերվել է Իրանի 51-ամյա քաղաքացու դի. ԱԻՆ

Բուլղարիայի խորհրդարանի նախագահն Արարատ Միրզոյանին հրավիրել է Սոֆիա

ՀՀ-ում որտեղ կարելի է գնել ամենաթանկ եւ ամենաէժան բնակարանները․ անշարժ գույքը թանկացել է

Պետությունն իր կողմից ինչ կարող է անում է, որ Թեղուտի հանքը գործարկվի. Սիսեռյան

Քաղաքացիները դժգոհ են հունվարին սպառած գազի դիմաց վճարած գումարի չափից. «Գազպրոմ»-ը պարզաբանում է

ՀՀ-ում բասկետբոլի միջազգային աննախադեպ մրցաշար կանցկացվի

Հայաստանի ոստիկանությունը բերման է ենթարկել Թուրքիայի քաղաքացու

Հայերը ակցիա են անցկացրել Վաշինգտոնում Ադրբեջանի դեսպանատան մոտ (ֆոտո)

Սանահին վանքի գավթում «եվրո֊բուտկա» են տեղադրում․ Յաշա Սոլոմոնյան

Սեյրան Օհանյանը Մարտի 1-ի գործով ցուցմունք չի տվել. նրա ազատ տեղաշարժը հուլիսից սահմանափակվել է. պաշտպան

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Մոլդովայի նախագահ Իգոր Դոդոնին

Լավ կլինի՝ պարոն Մարուքյանը մտածի՝ ինքը ինչպիսին պետք է լինի, ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանը․ Լենա Նազարյան

Պետբյուջե մուտքերի ծրագրային ցուցանիշը 2018-ին գերազանցվել է 57.7 մլրդ դրամով․ ՊԵԿ-ը հերքում է կեղծիքները

«Միկան» կարող են տալ ՀՖՖ-ին. բասկետբոլի ֆեդերացիայում մտահոգ են

Պարզվեց հասարակության մեջ կա ատելության հսկայական ու բազմաշերտ պոտենցիալ․ Սերգեյ Սարգսյան

Ընդդիմությունը դեմ քվեարկեց կառավարության ծրագրին ոչ թե, որ այն վատն էր, այլ որ առաջին անգամ կարողացավ գործել ազատորեն

Նոր շունչ ծննդօգնության ծառայություններին․ նախարարը խոսել է իրականացվող ռեֆորմների մասին (տեսանյութ)

Պետության կառավարման մոդելի փոփոխության վերաբերյալ քննարկումներ դեռ չենք ունեցել․ Լենա Նազարյանը՝ ՀԱԿ-ի առաջարկի մասին