Նոր իշխանությունը դեռեւս հենվում է գործող վարչապետի հեղինակության վրա. Հայկ Ա. Մարտիրոսյան

Ըստ կառավարության ծրագրի՝ Ազգային ժողովը պետք է արձակվի մեկ տարվա ընթացքում եւ անցկացվեն նոր՝ արտահերթ ընտրություններ: Սակայն խորհրդարանի արձակման համար նախ պետք է հրաժարական տան վարչապետն ու կառավարությունը: Խմբակցությունները կրկին վարչապետի թեկնածու կառաջադրե՞ն, ընտրությունների դեպքում քաղաքական ո՞ր ուժերը կանցնեն նոր խորհրդարան: «Հայկական ժամանակ»-ը այս եւ այլ թեմաների շուրջ զրուցել է քաղաքագիտության դոկտոր Հայկ Մարտիրոսյանի հետ:

- Պարոն Մարտիրոսյան, կառավարության ծրագիրը ԱԺ-ին ներկայացնելուց առաջ «Հայկական ժամանակ»-ին տված հարցազրույցներից մեկում Դուք ասացիք, որ ԱԺ-ն արձակելու եւ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար Փաշինյանը պետք է հնարք կատարի եւ այնպիսի տեսքով ծրագիր ներկայացնի, որը հաստատելն ուղղակի անհնար կլինի: Հիմա ծրագիրը հաստատվել է, եւ ըստ այդ ծրագրի՝ ԱԺ-ն մեկ տարվա ընթացքում պետք է արձակվի: Հաշվի առնելով արդեն հաստատված ծրագիրը՝ ի՞նչ կասեք ստեղծված իրավիճակի մասին, եւ հնարավո՞ր է՝ խմբակցությունները կառավարության հրաժարականից հետո վարչապետի նոր թեկնածու առաջադրեն:

- Այո: Անհրաժեշտ էր այնպիսի մեխանիզմ կիրառել, որով Ազգային ժողովի ցրումը հնարավոր կլիներ: Տարբերակները շատ էին: Եվ Փաշինյանն ընտրեց բավական խելացի տարբերակ: Նա գնաց հաստատելու այնպիսի տարբերակով, որն իր մեջ չհաստատելու տարր՝ ԱԺ ցրման դրույթ էր պարունակում: Այսինքն՝ արդյունքը նույնն էր. ներկայացներ չհաստատելի, թե՝ այս տարբերակը, վերջնակետը ԱԺ արտահերթ ընտրություններն էին: Եվ այդ հիմնական խնդիրն այս ծրագրով լուծվեց: Հասկանալի էր արդեն, որ մեկ տարուց շուտ ժամկետում հնարավոր չի լինելու Ընտրական օրենսգիրք փոխել եւ այլն: Ինչ վերաբերում է խմբակցությունների կամ կուսակցությունների հնարավոր քայլերին՝ ամեն բան հնարավոր է: Բայց պետք է նայել, թե ինչպիսի իրականություն կձեւավորվի այս ամիսների ընթացքում: Չեմ կարծում, թե իշխող կուսակցության դիրքերը զգալիորեն թուլանան: Եվ առավել քիչ հավանական եմ համարում, որ կարող է լինել մեկ այլ վարչապետ, քան նա, որն արդեն պաշտոնավարում է:

- Այս դեպքում, եթե խմբակցությունները վարչապետի թեկնածու առաջադրեն, չի՞ ստացվի, որ հակասում են իրենք իրենց, քանի որ ծրագրին հավանություն տալով խմբակցությունները համաձայնել են ԱԺ-ի արձակմանը:

- Այսօր ԱԺ-ում ներկայացված խմբակցությունների մի մասը քաղաքական բարոյականության սկզբունքներից շատ հեռու են: Ամեն բան էլ հնարավոր է, եթե որեւէ սկզբունք չունես: Բայց, կարծում եմ, որ դրանց պարագայում կաշխատի տրամաբանությունը: Եթե շանսեր տեսնեն՝ կներկայացնեն: Եթե ոչ՝ թերեւս կնախընտրեն սատարել ամենամեծ հնարավորություն ունեցող ուժին:

- Կարծիքներ կան, որ ինչքան ձգձգվում են ԱԺ արտահերթ ընտրությունները, այնքան ընկնում է ներկա կառավարության վարկանիշը եւ այդ ժամանակն աշխատում է ի վնաս իրենց: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

- Որոշ առումով այդտեղ կա ճշմարտության հատիկ: Նոր իշխանությունը կարեւոր եւ մեծապես ողջունելի քայլեր անում է, բայց թույլ է տալիս նաեւ սայթաքումներ, որոնք, իհարկե, հիմա այլեւս խոշորացույցով են դիտարկվում, որովհետեւ սպասելիքները եւ պատասխանատվությունն աննախադեպ մեծ են: Վրիպակները հիմնականում կադրային հարթակում են, եւ դրա դրսեւորումներին մենք ականատես եղանք: Նաեւ՝ ձերբակալություններ-ազատ արձակումներում, եթե անգամ դա արվում է լիովին օրենքի շրջանակներում: Հասարակությունը գտնում է, որ պետք է ձերբակալել այնպիսի մեղադրանքներով եւ ապացույցներով, որոնց պայմաններում ազատ արձակելը կդառնա անհնար: Ինչ վերաբերում է կադրային խնդրին, ապա պետք է նաեւ հասկանալ, որ իշխող ուժը կադրային մեծ բազա չունի, որտեղից կարողանա ընտրել լուրջ եւ որակյալ կադրերի: Ընդհանրապես, երկրում այդպիսի բազայի պակաս կա, ուր մնաց երիտասարդ կուսակցությունում: Բայց նաեւ պարտադիր չէ, որ կադրերը կուսակցության կամ իշխանամերձ խմբերի անդամներ լինեն: Այդ առումով, իհարկե, նույնպես միատարրություն չկա նոր իշխանությունում, եւ դա ողջունելի է: Համոզված եմ, որ նորանշանակ կադրերից շատերը ժամանակի ընթացքում կմաղվեն: Եվ նրանք, որ անձնական նախընտրություններով են առաջնորդվել՝ իրենց հերթին կադրերի նշանակումներ անելու կամ չանելու խնդրում՝ նույնպես ժամանակի հետ դուրս կգան իշխանությունից: Եթե ամեն բան անշեղորեն առաջ գնա այն ուղղությամբ, որով գնում է՝ այս իշխանության վարկանիշը դեռեւս երկար բարձր կմնա: Ամեն դեպքում ժամանակը՝ մինչ ընտրությունները, բնականորեն կնվազեցնի նվիրյալ համակիրների բանակը, բայց դա նշանակալի կորուստ չի լինի: Կարեւոր է հասկանալ, որ նոր իշխանությունն, այնուամենայնիվ, դեռեւս հենվում է մեկ անձի՝ գործող վարչապետի հեղինակության վրա: Եթե ժամանակի ընթացքում այդ կապիտալը հնարավոր լինի փոխանցել համակարգին՝ Հայաստանն իրապես ժողովրդավարական պետության մոդել կդառնա:

- Պարոն Մարտիրոսյան, այս պահին եղած ինֆորմացիայի վերլուծությամբ՝ Ձեր կարծիքով ներկա քաղաքական ուժերից որո՞նք շանսեր ունեն արտահերթ ընտրությունների ժամանակ խորհրդարան անցնելու, եւ գոնե մոտավորապես՝ ի՞նչ տոկոսներով:

 - Տոկոսների մասին խոսելն անիմաստ է: Ակնհայտորեն մեծ շանսեր ունեն ԵԼՔ դաշինքի անդամ երեք կուսակցությունները եւ Բարգավաճ Հայաստանը: Քաղաքացիական պայմանագիրն անպայմանորեն լրջորեն ներկայացված կլինի նոր Ազգային ժողովում: Կարծում եմ՝ հենց Բարգավաճը կարող է լինել ԵԼՔ-ի անդամների ամենակարեւոր մրցակիցը: Դա հասկանում են իշխանությունում, եւ, թերեւս, քայլեր են ձեռնարկում դաշտը թարմացնելու ուղղությամբ: Նաեւ հստակ տեղեկություններ ունեմ, որ ակտիվանալու մղում ունի Ժառանգությունը: Որքանով այդ մղումը հնարավոր կլինի կապիտալիզացնել՝ չեմ կարող ասել: Գուցե հանրապետականների մի ինչ-որ վերաձեւված կուսակցություն նույնպես կարողանա՝ ի հաշիվ նախկին ռեժիմից սնվածների եւ ներկայիս իշխանության օրինականության հաստատումից տուժածների՝ որոշակի տոկոսներ գրանցել: Այսօր դեռեւս շատ վաղ եւ անշնորհակալ է գուշակելը, թե մի քանի ամիս անց ով որտեղ կլինի: