Իշխանությունները կգան ու կգնան, Իսպիրյանը կմնա իր հայրենասիրական երգերով. Ներսիկ Իսպիրյան

Ազգագրական եւ հայրենասիրական երգերի կատարող Ներսիկ Իսպիրյանը դեռ նոր էր նվաճել ստեղծագործական բարձունքները, երբ անսպասելիորեն մեկնեց ԱՄՆ: Շուրջ 18 տարի այնտեղ ապրելուց հետո երգիչը վերջին տարիներին մշտական բնակություն է հաստատել հայրենիքում: Այսօր նա ապրում ու ստեղծագործում է Հայաստանում: «Հայկակակն ժամանակ»-ի հարցազրույցը Ներսիկ Իսպիրյանի հետ ստորեւ:

- Պարոն Իսպիրյան, 18 տարի ապրել եք ԱՄՆ-ում: Մեկնումի մասին սովորաբար դժկամությամբ եք խոսում, չնայած մի անգամ ասել էիք, որ ներքաղաքական դրդապատճառներից ելնելով եք մեկնել:

- Արդեն 6 տարի է՝ Հայաստանում եմ: Մենք արմատներով մշեցիներ ենք եւ մեր դաստիարակությունը երբեք թույլ չի տվել մտածել, որ հայրենիքից բացի ուրիշ տեղ կարելի է ապրել: 1995 թվականին լքել եմ Հայաստանը՝ վերադառնալու պայմանով, այդպես էլ եղավ: ԱՄՆ-ն հզոր երկիր է, եւ այն տարիների ընթացքում, երբ մեր ժողովուրդը պատերազմ տեսավ, սով տեսավ, տնտեսական ոչ կայուն վիճակ տեսավ, ես ԱՄՆ-ից կարողացա 10-ից 11 ընտանիք պահել: Այդ առումով ԱՄՆ-ն շատ է օգնել ինձ եւ իմ հարազատներին: Սակայն այսօր ես այստեղ եմ, իմ պապենական հողում:

- Մի անգամ խոսելով Հայաստանում տիրող սոցիալական ծանր վիճակի, աղքատության մասին՝ ասել էիք, որ սրա մեղավորը հենց հայ ժողովուրդն է: Դուք հիմա՞ էլ եք այդ կարծիքին:

- Ներկայիս մեր ժողովրդին ես չեմ կարող մեղադրել: Իմ համերգների ժամանակ էլ եմ բազմիցս ասել: 1915 թվականին Եղեռն եղավ, ջարդ եղավ, հայ ժողովուդը սփռվեց աշխարհով մեկ: 1990-ականներին դարձյալ չէի մեղադրում, որովհետեւ տնտեսական մեծ կորուստ ունեցավ, վատ ապրելակերպ ունեցավ: Հայերը ստիպված իրենց փոքրիկ հայաստանները սարքեցին աշխարհով մեկ, որպեսզի կարողանան ապրել: Բայց հիմա եկել է պահը, որ աշխարհի բոլոր հայերը կենտրոնանան Հայաստանի վրա: Հատկապես այս վերջին իրադարձություններից հետո, եթե այդ ամենը չկարողանանք անել, ու մեր ունեցածը բացի պահպանելուց հզորացնել՝ պետք է ասեմ, որ մեղադրելի կլինի:

- Պարոն Իսպիրյան, Հայաստանում թավշյա հեղափոխություն եղավ, ի՞նչ եք կարծում՝ մշակութային ոլորտում ե՞րբ կլինի այն:

- Ասեմ, որ դեռ սկզբնական շրջանն ենք ապրում: Չեմ կարող ասել՝ մշակութային հեղափոխություն եղել է, թե՝ ո՛չ: Երեւի՝ ե՛ւ եղել է, ե՛ւ չի եղել: Ամեն ինչի դեղամիջոցը ժամանակն է: Ժամանակն է, որը պիտի ցույց տա հեղափոխության լիակատար հաջողությունները, եւ այն, թե յուրաքանչյուր ոլորտում դա ինչպես է ընթանում: Կարծում եմ՝ 4-5 ամսից ամեն ինչ պարզ կլինի: Ես ինչ-որ չափով դա կապում եմ ընտրությունների հետ. ընտրությունները կլինեն, հեղափոխությունը լիարժեք կհաղթի: Հիմա ինչ էլ անենք, միեւնույն է՝ հին խմորումները դեռ շարունակվում են, հին մենաշնորհները շարունակվում են, հին մոնոպոլը արմատախիլ չի արված: Գործունեություն ծավալվում է յուրաքանչյուր ոլորտի մեջ, սակայն արդյունքների մասին խոսելը դեռ վաղ է:

- Նախորդ իշխանության օրոք մշակույթի ոլորտում շատ էին ընտրյալները, թե՛ կոչումների շնորհման, թե՛ պետական մակարդակով կազմակերպված միջոցառումների, համերգների մասնակցության առումով: Դուք դա ձեզ վրա զգացե՞լ եք:

- Տեսեք, ընտրյալներ ասվածի հետ կապված, մի փոքր այլ մոտեցում կա ինձ մոտ: Այդ ընտրայլները միշտ եղել են մենաշնորհների շնորհիվ: Իրենից ինչ-որ բան ներկայացնող պաշտոնյան, կամ նախարարը՝ ընկերական շփման հիման վրա մշակույթի ներկայացուցչին տարել է որեւէ միջոցառման՝ առանց ժողովրդի սերն ու հարգանքը հաշվի առնելու նա այնտեղ ելույթ է ունեցել, ապա վաստակավորի կոչում է ստացել: Սակայն դրանց թվում կան նաեւ երախտավորներ, որոնք արժանի են եղել այն կոչմանը, որը ստացել են: Ինձ էլ է վստահվել վաստակավորի կոչում, կարծում եմ՝ չեն սխալվել, ես էլ կյանքում հուսախաբ չեմ արել, ով որ շնորհել է ինձ վաստակավորի կոչում: Այն ժողովուրդը, այն ամբողջ բանակը, որն ազգային երգարվեստին է հետեւում եւ հետեւում է ինձ, կարծում եմ՝ ապացուցում է, որ վաստակել եմ:

- Դուք բազմաթիվ երգեր ունեք հայրենիքի, հայ ժողովրդի, Հայոց բանակի մասին: Հետաքրքիր է՝ զորամասեր այցելու՞մ եք, ունե՞ք նման սովորություն:

- Այո, այցելում եմ, այցելել եմ եւ շարունակում եմ: Այսօր ամենաառաջնային արծարծվող թեման մեր ժողովրդի համար, յուրաքանչյուր հայի համար սահման պահող զինվորն է: Մենք ինչ էլ խոսենք, ինչին էլ անդրադառնանք, միշտ պետք է երախտապարտ լինենք սահման պահող զինվորին, որովհետեւ այսօր մեր խաղաղությունը, մեր մաքուր օդը սահմանապահ զինվորից է կախված: Ողջունում եմ այն մարդկանց, որոնք այդ գաղափարախոսությամբ են շարժվում: Վերջին անգամ մի քանի ամիս առաջ Արցախում էի: Եվ հիմա, գալիք օրերի մեջ իմ լավ ընկեր Արծրուն Հովհաննիսյանի հետ պայմանավորվել ենք, որ պիտի տարբեր այցելություններ կազմակերպենք սահամանապահ զինվորներին:

- Երգու՞մ եք զինվորների համար:

- Անպայման, ես փողոցում էլ եմ երգում: Մի քանի տարի առաջ, երբ Թալինի գյուղերից մեկն էի գնում, ճանապարհին նստեցի երգեցի աղբյուրի մոտ, կես ժամ հետո համերգ էի տալիս գյուղացիների համար:

- Ըստ ձեզ, այսօր ձեր լսարանը ո՞ր տարիքի սերունդն է:

- Երբ ես եւ Արաբո Իսպիրյանը (եղբոր որդին) տեսահոլովակներ ենք պատրաստում, ապա նայում հետեւորդների թիվը, հասկանում եմ, որ յուրաքանչյուր տարիքի էլ ունենք: Մանավանադ ազգային ոգու վրա հիմնվածները, վերցնենք օրինակ Եղեռնի 100–ամյակին նվիրված  «Պիտ պաշտպանեմ» երգը՝ միլիոնավոր մարդիկ են նայել: Ե՛վ երիտասարդներ 18-ից բարձր, ե՛ւ 40-անց մարդիկ, եւ ավելի մեծ տարիքի, կապ չունի: Նույնը կարող եմ ասել համերգների ժամանակ, տարբեր սերունդների ներկայացուցիչներ են մեր համերգներին:

- Վերջին տարիներին ամեն երկրորդը Հայաստանում երաժշտությամբ է զբաղվում, որոշները երգի բառեր են գրում, որոշները՝ երգում, տեսահոլովակներ թողարկում:

- Ճիշտ եք, վերջին տարիներին շատացել են, սա ես կարող եմ կապել մի քանի հարցերի հետ, այդ մարդիկ էլ հացի խնդիր ունեն: Այո, շատ մարդիկ կան՝ ոչ ճիշտ հայկական երգով, ոչ ճիշտ մշակութային մոտեցմամբ, բայց իրենք էլ այդ ձեւով են ընտանիք պահում: Իրենք այդ ձեւն են գտել, բայց լսողներ ունեն չէ՞: Պետք է ասեմ, որ ամեն ինչի գնահատական տվողն էլ ժողովուրդն է: Մեր ժողովուրդը շատ լավ գիտակցում է: Նախորդ իշխանությունների ժամանակ այդ աղավաղումը կար եւ աճում էր, ցավոք սրտի ես հիմա էլ չեմ տեսնում դրա դեմն առնելու քայլերը:

- Ի՞նչ եք կարծում, մշակույթի նոր նախարարը կարողանալու է այդ ասպարեզում որոշակի փոփոխությունների հասնել, թե դաշտն արդեն իր հունով է գնում եւ այն փոփոխելը բարդ է:

- Չէ, բնականաբար կարող է շատ բան փոխել: Նախարարից շատ բան է կախված: Նոր նախարարի մասին չեմ կարող կարծիք կազմել, դեռ ծանոթ չեմ: Մենք ունեցել ենք շատ լավ մշակույթի նախարարներ: Ուզում եմ կենտրոնանալ Հասմիկ Պողոսյանի վրա: Շատերը չգիտեմ ինչպես են նրան գնահատում, ինչպես են նրա մասին արտահատվում, բայց Հասմիկ Պողոսյանը շատ լավ գնահատում էր ազգային, հայրենասիրական, ազգագրական երգերը: Նրա հայրը՝ Ստեփան Կարպետի Պողոսյանը, երկար ժամանակ Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի նախագահի գլխավոր խորհրդական էր: Եթերում հայկական երգարվեստը, հայ ազգային երգը երկար ապրեց Ստեփան Կարպետի Պողոսյանի օրոք եւ Հասմիկը եղավ դրա շարունակողը: Իսկ հիմա Հանրային հեռուստաընկերության տնօրեն Ռուբեն Ջաղինյանը ասում է ՝ իմ քաղաքական ուղղությունը քաղաքային ֆոլկլյորն է: Քաղաքային ֆոլկլյորը ռաբիսն է, հանրայինի տնօրենը չի կարող նման միտք արտահայտել:

- Շատ երգիչ երգչուհիներ, որոնք նախորդ իշխանությունների օրոք գովերգում էին, երգեր էին ձոնում իշխանություններին, հեղափոխությունից հետո էլ անցում կատարեցին ներկայիս իշխանությանը: Այժմ նրանց գովքն են անում, թավշյա հեղափոխությանը նվիրված երգեր են երգում: Նրանց է՞լ եք համարում, որ հացի խնդիր ունեն:

- Սա հարցերիցդ ամենալավն էր: Ես չեմ կարող իմ կոլեգաներին ասել, թե առաջ ինչ էիր, հիմա ոնց փոխվեցիր, կամ ինչի հանկարծ սկսեցիր հեղափոխություն երգել: Ամեն մարդ իր տեղն է պատասխան տալիս: Ես միայն իմ փոխարեն կարող եմ ասել, որ երբեք իշխանություններին խամաճիկ չեմ եղել: Ոչ մեկին չեմ քծնել, ով ուզում է թող լինի: 35 տարի քարոզել եմ հայրենասիրական երգն ու պահանջատիրության գաղափարը եւ քարոզելու եմ մինչեւ կյանքիս վերջ: Ես էլ չլինեմ, որդիս է շարունակելու: Ես այսօր «Քելե լաո» եմ երգում, դա ոչ մի կապ չունի իշխանությունների հետ: Իշխանությունները կգան ու կգնան, Իսպիրյանը կմնա իր հայրենասիրական երգերով:

Տպել
1912 դիտում

Հույս ունեմ վերջում չի պարզվի, որ նորից ՇՄԱԳ պետք է անենք, նոր մաքսատունը բացենք. վարչապետը կատակեց

Հայրենակիցներին կոչ եմ անում ակտիվ մասնակցել, քանի որ սա կարեւոր միջոցառում է. վարչապետ

Հայկական ԱԷԿ-ը կարող է հանգիստ աշխատել մինչև 2026 թվականը. Վլադիմիր Բրեդով

Վանաձորում քիչ առաջ կրակոցներ են հնչել. մեկ անձ վիրավորվել է

Համակարգի շնորհիվ կապահովվի երեխայի սահուն անցումը նախադպրոցական համակարգից դպրոցական համակարգ. Արայիկ Հարությունյան

Կառավարությունը 168 մլն դրամ հատկացրեց մարզերում ջրամատակարարման համակարգերի վերակառուցում իրականացնելու համար

Կառավարությունը գումար հատկացրեց Արարատի եւ Արմավիրի մարզերում 97 հորերի կոնսերվացման եւ 8 հորերի լուծարման նպատակով

2019-ի դրությամբ Հայաստանից ոչխարի մսի ու կենդանիների արտահանման ծավալների աճ է գրանցվել. փոխնախարար

Ռեջեփ Թայիբ Էրդողանը հոկտեմբերին կայցելի Ադրբեջան

ԱՄՆ-ի կոնգրեսականները Հայաստան այցի շրջանակներում որոշել են այցելել նաեւ Ղարաբաղ

Քիչ առաջ ձերբակալվել է Հրայր Թովմասյանի սանիկը՝ ԱԺ վարչատնտեսական վարչության բաժնի պետը

Եթովպիայում ամենամոտ ժամկետներում ՀՀ դեսպանություն կբացվի. Զոհրաբ Մնացականյան

Եվրոպայի չեմպիոն Արսեն Հարությունյանը հաղթանակով սկսեց ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունը

Վլադիմիր Գասպարյանի փաստաբանը միջնորդություն է ներկայացրել գլխավոր դատախազին քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Կաշառք ստանալու և պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու կասկածանքով ձերբակալվել է «Վանաձոր» ՔԿՀ նախկին պետը. ՀՔԾ

Իսրայելում ՀՀ դեսպանության ստեղծումը կնպաստի երկկողմ հարաբերությունների խորացմանը. ԱԳ նախարար

Հեղինակները դեռ չեն հայտնում՝ երբ Կարին Հովհաննիսյանի «Ես մենակ չեմ» ֆիլմը հասանելի կլինի ՀՀ հանդիսատեսին

Հոկտեմբերի 11-ին նախատեսված է Գյումրու ավտոմաքսատան բացումը. ՊԵԿ

Մարտի 1-ի մայր գործով հարցաքննվել է Բակո Սահակյանը

Հայաստանցի երեխաներին համացանցում ամենաշատը հետաքրքրում է հաղորդակցումը