Եթե չվախենային, որ «խիյարը թարս կբուսնի», վաղուց կսկսեին. անմեղսունակության կանխավարկած

Արցախյան կարգավորման շուրջ իբր ընթացող «գաղտնի բանակցությունների» թեման հանգիստ չի տալիս քաղաքական ու մերձքաղաքական շրջանակների «մտահոգներին»: Հայտնի անեկդոտի խանդոտ կնոջ նման, որ ամուսնու շորերի վրա կնոջ մազ չգտնելով՝ աղմուկ է բարձրացնում, թե «էս արդեն քաչալ սիրուհի ես պահո՞ւմ», սրանք Փաշինյան-Ալիեւ հանդիպումների կոնկրետ արդյունքների բացակայությունը ներկայացնում են որպես գաղտնի համաձայնությունների անհերքելի ապացույց ու անգամ մանրամասներ հայտնում՝ իբր կողմերը բանակցում են «տարածքներ խաղաղության դիմաց» սկզբունքի շրջանակներում:

Նոր իշխանությունների ընդդիմախոսներին հասկանալ կարելի է: Արցախյան խնդիրը մեր հասարակության համար ամենազգայուն թեման է, և այդ հարցում իշխանություններին ինչ-որ «մութ գործարքների» մեջ մեղադրելը, նրանց պատկերացմամբ, նորերին վարկաբեկելու եւ ռեւանշի հասնելու ամենակարճ ու ամենաարդյունավետ ճանապարհն է: Եվ շատերը կուլ են տալիս քարոզչական այս խայծը՝ առանց խորանալու բուն «մեղադրանքի» էության մեջ ու չընկալելով դրա անհեթեթությունը:

Բանն այն է, որ «տարածքներ խաղաղության դիմաց» սկզբունքը հայկական կողմի համար ի սկզբանե անտրամաբանական է՝ անկախ նրանից, թե ով է իշխանության: Ներկայացնենք ընդամենը երկու փաստարկ: Առաջին: Խաղաղությունը շնորհ չէ, որն Ադրբեջանը տալու է մեզ, ու դրա դիմաց մենք պիտի վճարենք Ադրբեջանին (օրինակ՝ տարածքներով): Այո, խաղաղությունը մեզ պետք է, բայց պետք է նաեւ Ադրբեջանին՝ նույնքան ու գուցե նույնիսկ ավելի: Հետեւաբար՝ դեռ հարց է, թե ով ում պիտի վճարի խաղաղության դիմաց: Նույն հաջողությամբ մենք էլ կարող ենք հայտարարել, որ պատրաստ ենք բանակցել «խաղաղություն ԼՂՀ անկախության կարգավիճակի դիմաց» սկզբունքի շրջանակներում: Ի վերջո քսանհինգ տարի շարունակվող հարաբերական խաղաղությունը ոչ թե Ադրբեջանի խաղաղասիրության արդյունքն է, այլ պատերազմում մեր տարած հաղթանակի եւ հակառակորդի՝ ռեւանշի հասնելու հետագա փորձերի ձախողումների: Այնպես չէ, որ նրանք մեզ լավություն են արել նոր լայնամասշտաբ պատերազմ չսկսելով: Եթե չվախենային, որ «խիյարը թարս կբուսնի», վաղուց կսկսեին (թքած ունենալով «միջազգային հանրության կոշտ արձագանքների» վրա):

Երկրորդ: «Տարածքներ խաղաղության դիմաց» սկզբունքն անհեթեթ է հենց նրանով, որ քանի դեռ Արցախի ապագա կարգավիճակի հարցում հստակություն չկա (այսինքն՝ Ադրբեջանը չի ճանաչել Արցախի ինքնորոշման իրավունքը՝ ընդհուպ մինչեւ լիակատար անկախություն), ցանկացած տարածքային զիջում մեզ կմոտեցնի ոչ թե խնդրի վերջնական կարգավորմանը, այլ նոր պատերազմի: Հարց է ծագում՝ արժե՞ արդյոք զիջումներ անել հանուն ինչ-որ բանի, եթե ակնհայտ է, որ արդյունքում ճիշտ հակառակն ես ստանալու: Սա «խաղաղասիրության» կամ «ռազմատենչության» հարց չէ, սա «հայրենասիրության» կամ «դավաճանության» հարց չէ, սա «ռուսամետության» կամ «արեւմտամետության» հարց չէ, սա ընդամենը պարզ տրամաբանության հարց է: Ինչո՞ւ պիտի Հայաստանի որևէ իշխանություն մտնի մի գործընթացի մեջ, որը պարզապես դեմ է առողջ բանականությանը:

Հիմա՝ հայ եւ ադրբեջանցի ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու առաջարկի եւ դրա շուրջ Հայաստանում արհեստականորեն բարձրացված աղմուկի մասին: Հասկանալի է, որ իրականում ե՛ւ մենք, ե՛ւ ադրբեջանցիները ցանկանում ենք խաղաղություն: Պարզապես նրանք պատրաստ են խաղաղության միայն այն դեպքում, եթե ազատագրված բոլոր տարածքները վերադարձվեն, Արցախն էլ մնա Ադրբեջանի կազմում, իսկ մենք պատրաստ ենք խաղաղության, եթե Ադրբեջանը ճանաչի Արցախի լիակատար անկախությունը՝ ԼՂՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված տարածքներով: Այսինքն՝ իրականում խոսքը ոչ թե երկու ժողովուրդներին խաղաղության, այլ փոխզիջումների նախապատրաստելու մասին է: Ադրբեջանի իշխանություններն ակնհայտորեն մտադիր չեն իրենց ժողովրդին «խաղաղության նախապատրաստել» ու բացառում են Ղարաբաղին լիակատար անկախություն «տալու» անգամ տեսական հնարավորությունը, այսինքն՝ Ադրբեջանում բացարձակապես անտարբեր են միջազգային հանրության «հորդորների» նկատմամբ: Ուրեմն ինչո՞ւ է Հայաստանում այսպիսի իրարանցում առաջացել, ինչո՞ւ է ընդդիմությունն աղմուկ բարձրացրել, թող Ադրբեջանի՛ ընդդիմությունն աղմուկ բարձրացնի: Թող այնտե՛ղ իրենց նախագահին հարցնեն, թե «այդ ի՞նչ ես պատրաստվում զիջել հայերին, որ նրանք համաձայն են խաղաղության»:

Թե՞ մեր ընդդիմությանն ավելի ձեռնտու է սեփական իշխանություններին «պարտվողականության» մեջ մեղադրելը՝ այն հույսով, որ հնարավոր է՝ այդ ճանապարհով վերադառնան իշխանության ու շարունակեն ապրիլյան պատերազմով ավարտված իրենց «հաղթողական» քաղաքականությունը:

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
3857 դիտում

ՀՀ վարչապետի տիկին Աննա Հակոբյանը Մեղրիում մի շարք հանդիպումներ է ունեցել (լուսանկարներ)

Կարճատև անձրև, տեղ-տեղ՝ կարկուտ. ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկայում

Ամերիաբանկը` Gyumri Tech Week-ի գործընկեր ու Կիբերանվտանգության հաքաթոնի գլխավոր հովանավոր

Տարկետման իրավունքը բուհերում սովորողների համար կվերականգնվի. կառավարությունը հավանություն է տվել նախագծին

«Էքստրա 3 ԳԲ». մատչելի գերարագ ինտերնետ UCOM շարժական կապի բաժանորդների համար

Հակոբ Արշակյանն ընդունել է Համահայկական երիտասարդական ֆուտբոլի ասոցիացիայի ղեկավարին

«Կարմիր բլուր» պոլիկլինիկայում նոր ռենտգեն սարքը հանձնվեց շահագործման (լուսանկարներ)

Միջպետական և հանրապետական նշանակության որ ավտոճանապարհները կնորոգվեն

Հայտնի են ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականի մրցակիցները

ՀՀ վարչապետի տիկինն այցելել է Քաջարան և տեսակցել 100-ամյա Արշալույս տատին (լուսանկարներ)

Արտակ Բեգլարյանը քննարկել է առողջապահության ռազմավարության նախագիծը բուժհիմնարկների ղեկավար կազմի հետ

Մեծ Բրիտանիայի վարչապետը հրաժարական է տվել

ԱԺ նախագահի հայտարարությունը Արթուր Ղազինյանի հրաժարականի դիմումի մասին

Արարատ Միրզոյանը ՄԱԿ ԶՀԿ գլխավոր քարտուղարի հետ քննարկել է զբոսաշրջության ոլորտում իրականացվող նախագծերը (տեսանյութ)

Երևան-Փարիզ գործակցությունը պետք է զարգանա նաև երիտասարդների փոխանակման ու կրթական ծրագրերով. Երևանի քաղաքապետ

Ճոպանուղիների, ատրակցիոնների, կարուսելների տեխնիկական անվտանգության վերահսկողությունն ուժեղացնելու անհրաժեշտություն կա

Զինվորի տան տղաներից ևս 11-ն աշխատանքի են անցել ավիացիայի ոլորտում. Արմեն Մուրադյան

Հայաստանում այսօր ոչ մի չգնահատված արժեք չպետք է լինի․ Վահան Վարդապետյան

Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանին հավատարմագրերն է հանձնել Լաոսի նորանշանակ դեսպանը

«Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնը կեզրափակվի «Չտեսնված հանրապետություն» ֆիլմով

Դատարանը բավարարել է Աղվան Հովսեփյանի պաշտպանական կողմի միջնորդությունը. կնշանակվի փորձաքննություն

Արմեն Գրիգորյանը հանդիպել է Ալի Շամխանիի հետ. քննարկվել են Մեղրու ազատ տնտեսական գոտուն, հյուսիս-հարավին առնչվող հարցեր

Գրքի «գլուխներից մեկը» ոչ թե կարդացի, այլ ապրեցի Քաջարանում՝ 100-ամյա Արշալույս տատիկի տանը. Աննա Հակոբյան

Ավարտվել է hամակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ հափշտակություն կատարելու գործից անջատված մասի նախաքննությունը

Բորիս Ջոնսոնն այսօր հրաժարական կներկայացնի. ԶԼՄ-ներ

Պետբյուջեից 4.2 մլրդ դրամ կհատկացվի «Շանգրի Լա» խաղատան պետական տուրքը վճարելու համար․ այն կվերաբացվի

Հրդեհ Ագարակ-Կարճևան ավտոճանապարհին. անասնակեր է այրվել

Երևանի մի մասի, Գեղարքունիքի և Սյունիքի մարզերի որոշ բնակավայրերի գազամատակարարումը կդադարեցվի

Տարկետման ինստիտուտը վերադառնում է բուհական համակարգ. Կառավարությունն ընդունեց նախագիծը

Կառավարությունը դրական է գնահատում Հիսուս Քրիստոսի արձանի նախագիծը. այն կկառուցվի Հատիս սարի վրա

Վանաձոր-Ալավերդի-Վրաստանի սահման միջպետական ճանապարհը հիմնանորոգվում է. փոխնախարարը ծանոթացել է ընթացքին

Վրաստանը պատրաստ է Թբիլիսիում կազմակերպել Հայաստանի և Ադրբեջանի խորհրդարանականների հանդիպում. Սամխարիձե

Երևանի Թբիլիսյան խճուղու նոր կառուցվող շենքից 59-ամյա բանվորն ընկել և տեղում մահացել է

Թուրքիա-Հայաստան և հակառակ ուղղությամբ բեռնափոխադրումները կիրականացվեն օդային տրանսպորտով. Փաշինյան

Մեխակ Արզումանյանն այցելել է Մարտունու շրջանային ԱԻ բաժնի հրշեջ հենակետեր, հետևել բերքահավաքի ու ծառայության ընթացքին

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

Հայտնաբերվել է որպես անհետ կորած որոնվող 89-ամյա տղամարդու դին՝ հոշոտված վիճակում

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն առանձին անդրադարձել է «Սուրբ Թադեոս առաքյալի վանքի ուխտագնացությունը» անվամբ Իրան-Հայաստան հայտին

Ոստիկանության պաշտոնատար անձին փորձել են կաշառել՝ առանց քննությունների վարորդական իրավունքի վկայականներ տալու դիմաց

Տավուշում տրակտորը գլորվել է ձորը, կա վիրավոր