Անելու եմ այնպես, որ հանդիսատեսը հարցերով դուրս գա դահլիճից. Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը նոր ներկայացում է բեմադրել

Սեպտեմբերի 17-ին Մայր թատրոնում հերթական պրեմիերան էր։ Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի նոր փոքր բեմում հանդիսատեսին ներկայացրեց ռումինացի գրող Մաթեի Վիշնիեկի ««Ռիչարդ երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» պիեսի բեմադրությունը:

Պիեսի թարգմանիչ եւ բեմադրիչ Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը մինչեւ ներկայացումը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ հայ հանդիսատեսը սովոր չէ նման ներկայացումների եւ նման մատուցման: Բեմադրիչի խոսքով՝ ինչպես իր բոլոր ներկայացումները, սա եւս որեւէ կոչ կամ պատգամ չունի, ամբողջ ներկայացումը հարցադրումներ է. «Ես միշտ անում եմ այնպես, որ հանդիսատեսը հարցերով դուրս գա դահլիճից եւ մտածի՝ ինչպե՞ս կվարվեր, եթե նման իրավիճակում լիներ:

««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» ներկայացումը ցույց է տալիս իշխանություն-արվեստագետ հարաբերությունները, որն արդիական է բոլոր ժամանակների համար. «Միշտ պետք է արթուն մնալ, որ թե՛ մեր իշխանությունները, թե՛ մեր արվեստագետներն իրենց հարաբերությունները ճիշտ կառուցեն»:

Սերժ Մելիք-Հովսեփյանի կարծիքով՝ ճիշտ է այսօր իշխանությունը չի խոչընդոտում արվեստագետին, սակայն արվեստագետը շատ հարցերում ճնշված է. «Ճնշելու համար պարտադիր չէ արվեստագետին ջարդել, սպանել։ Կոմերցիոն պահանջները, թատրոնին տրված թելադրանքն արդեն ճնշում է: Իշխանությունը չպետք է խառնվի ստեղծագործական պրոցեսի մեջ: Պետության կողմից պետք է ճիշտ աջակցություն լինի, որ արվեստը միշտ մի քայլ առաջ լինի»:

Մաթեի Վիշնիեկի ««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» ֆանտասմագորիայի հիմքում ընկած են մեծ ռեժիսոր, թատրոնի ռեֆորմատոր Վսեվոլոդ Մեյերխոլդի կյանքի վերջին տարիների հոգեբանական ծանր ապրումներն ու ողբերգական վախճանը։ Երբ ստեղծագործական ազատ միտքը բախվում է բռնապետական իշխանության գրաքննությանը: Այդ ժամանակի իշխանությունները կարծում էին, որ բեմում ամեն ինչ կասկածելի է. դերասանների ժամանակակից հագուկապը, լռությունը, հայացքները, ռեկվիզիտը, պիեսի հեղինակի կասկածելի կենսագրությունը։ Այդ ամենն իրենց մեջ պարունակում են հակահեղափոխական տարրեր, ուստի չեն կարող ծառայել աշխատավոր դասակարգի շահերին։

Ներկայացված է, թե ինչպես է հանձնաժողովը որոշում, որ ներկայացման որոշ թատերական լուծումներ երկիմաստ ու վտանգավոր են, ավելին՝ հակահեղափոխական եւ կարող են խոչընդոտել նոր մարդու կերպարի կերտմանն ու խարխլել նորաստեղծ պետության հիմքերը։ Պիեսում ներկայացվում է մի իրադրություն, երբ կասկածելի են բոլորը եւ ամեն ինչ. առարկա, երեւույթ, դրվագ, փոխաբերական արտահայտություններ։ Խորացող կասկածները ծնել են վախի մթնոլորտ, որտեղ սարսափից՝ ծնողը մատնում է զավակին եւ հակառակը՝ կինը՝ ամուսնուն, ընկերը՝ ընկերոջն ու բարեկամին, ամենուր եւ ամենքի մեջ փնտրում են թշնամիներ։

Պիեսը խոսում է գրաքննության եւ թատրոնի ուժի մասին, որը ժամանակին սարսափեցնում էր բռնապետական իշխանությանը։

Մեր զրույցում Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը հույս հայտնեց, որ ներկայացումը նոր հանդիսատես կգրավի եւ մեր հասարակությունը կամաց-կամաց կվարժվի այլ տեսակի ներկայացումների: ««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա»-ի դերերում հանդես են գալիս Արթուր Կարապետյանը, Գրետա Մեջլումյանը, Ռազմիկ Խոսրոեւը, Մեսրոպ Աբտոյանը, Ալեքսան Թադեւոսյանը, Ռոման Բաբայանը, Անդրանիկ Զաքարյանը, Մարիամ Դավթյանն ու Մարիամ Շահինյանը: Բեմանկարիչը Միկա Վաթինյանն է, զգեստների նկարիչը՝ Մելս Գրիգորյանը:

Թատրոնի 80 հոգանոց փոքր դահլիճում դերասաններին եւ հանդիսատեսին ընդամենը կես մետր հեռավորություն էր բաժանում: Հանդիսատեսը հատկապես բուռն ու ծիծաղով էր արձագանքում քաղաքական ենթատեքստ ունեցող արտահայտություններին: Մոտ երկու ժամ տեւողությամբ ներկայացումը ոչ մի վայրկյան չհոգնեցրեց հանդիսատեսին, դերասանների խաղը, բեմադրությունը ներկաները անթերի որակեցին: Հանդիսատեսին առավել տպավորեց դերասան Արթուր Կարապետյանի խաղը, որը մարմնավորում էր գլխավոր հերոսի`Մեյերխոլդի կերպարը: Չդադարող ծափեր, շնորհավորանքներ ու էմոցիաներ: Հանդիսատես եւ դերասանուհի Գայանե Մկրտչյանի խոսքով` փոքր բեմը եւս իր դրական ազդեցությունն ունի ու կունենա՝ հանդիսատեսին նորովի մատուցելու եւ նորամուծություններ մտցնելու: «Ռեժիսորի գործին ծանոթ չէի, բայց շատ հետաքրքիր մոտեցում ուներ, իր ասելիքը մատուցելու ձեւն էլ էր յուրովի: Ես մեծ բավականություն ստացա, սա նման չէր մյուս ներկայացումներին»,-ասաց նա:

Հանդիսատեսի առաջին շարքերում դերասաններ եւ ռեժիսորներ էին նստած, որոնք ընթացքում եւս քննարկում էին որոշ դրվագներ, հարցերի ու պատասխանների միջոցով պարզաբանում՝ մտածելու տեղիք տվող բեմադրությունը: Սա, թերեւս, այն եզակի ներկայացումներից էր, որը ե՛ւ ընդմիջման ժամանակ, ե՛ւ ավարտից հետո քննարկում էին ներկաները: Կարելի է փաստել, որ ռեժիսորը կարողացավ հասնել իր ուզածին. դահլիճից դուրս եկող հանդիսատեսը դեռ երկար կհիշի բեմում ասված խոսքերն ու կատարվածը: Եվ որ ամենակարեւորն է՝ ոչ ոք միանշանակ չի ընկալի՝ ժամանակից հետ չմնացած իրադարձությունները:

Նյութը հրապարակվել է «Հայկական ժամանակի» սեպտեմբերի 18-ի համարում

Տպել
793 դիտում

Ոստիկանները կանխել են վճարային տերմինալի գողությունը․ երիտասարդները դեպքի վայրից բերման են ենթարկվել (տեսանյութ)

Կայացել է «Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմամարզական վարժարան» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի հերթական նիստը

Վահագն Հարությունյանն իր բժիշկների հետ քննարկում է ՀՀ վերադառնալու հարցը

Արսեն Թորոսյանը հանդիպել է ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի ներկայացուցիչ Տանյա Ռադոչային

Կատարի էմիրի դիվանում տեղի է ունեցել Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանի դիմավորման պաշտոնական արարողությունը

Կատարը չեղարկում է Հայաստանի քաղաքացիների համար մուտքի արտոնագրի պահանջը

Դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ՝ մեղադրող դատախազների բացարկի միջնորդության վերաբերյալ որոշում կայացնելու

Դատախազական հսկողությունը եղել է պատշաճ, եւ ապահովվել է ապացույցների համակցության շեմը. Սաֆարյանն առարկեց

Ճաղավանդակները չեն կարող չհանվել, Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի տնօրենը խնդրի լուծման 3 առաջարկ ունի

Պաշտպանական կողմն այնպիսի դատախազ է ուզում, որը կկանգնի, կհրաժարվի մեղադրանքից․ մեղադրող դատախազ

ԱԱԾ-ն ձերբակալել է ոստիկանության Թումանյանի բաժնի պետին

Թուրքիան Ադրբեջան կարտաքսի 29, Ռուսաստան՝ 99 ԻՊ ահաբեկչի

Սա Սարգսյանի, Քոչարյանի, Գրիգորյանի Հայաստանը չէ, սա Մարտի 1-ի զոհերի, քառօրյայի հերոսների նոր Հայաստանն է. Քլոյան

«Սյունիք» ջրօգտագործողների ընկերության տնօրինությունը չարաշահումներ է թույլ տվել, հետո ոչնչացրել փաստաթղթերը

Եթե դատախազին մեղադրանք է ներկայացվում նյութեր թաքցնելու համար, ապա սա քրեորեն հետապնդելի արարք է, ոչ թե բացարկի հիմք

Նիկոլ Փաշինյանի խորհրդականը չվճարվող արձակուրդ է ստացել

Ես այն կարծիքին չեմ եղել, որ իմ ներկայացրած նախագծերը մատաղի նման լրիվ ընդունելի պիտի լինեն. Գևորգ Պետրոսյան

Արեն Մկրտչյանը չի բացառում, որ կարող է դրվել ՀՖՖ նախագահի պաշտոնից Վանեցյանի հրաժարականի հարցը

Հայրենիքից հեռու լինել չի նշանակում հայրենիքին չպատկանել. Ա. Սարգսյանը հանդիպել է Կատարի հայ համայնքին

Զարմանալի է, Ալիեւին էսքան հարց չեք տալիս, պիտի ամեն օր կանգնեք իմ ճամփան փակե՞ք. Վարդան Ղուկասյան