Անելու եմ այնպես, որ հանդիսատեսը հարցերով դուրս գա դահլիճից. Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը նոր ներկայացում է բեմադրել

Սեպտեմբերի 17-ին Մայր թատրոնում հերթական պրեմիերան էր։ Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի նոր փոքր բեմում հանդիսատեսին ներկայացրեց ռումինացի գրող Մաթեի Վիշնիեկի ««Ռիչարդ երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» պիեսի բեմադրությունը:

Պիեսի թարգմանիչ եւ բեմադրիչ Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը մինչեւ ներկայացումը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ հայ հանդիսատեսը սովոր չէ նման ներկայացումների եւ նման մատուցման: Բեմադրիչի խոսքով՝ ինչպես իր բոլոր ներկայացումները, սա եւս որեւէ կոչ կամ պատգամ չունի, ամբողջ ներկայացումը հարցադրումներ է. «Ես միշտ անում եմ այնպես, որ հանդիսատեսը հարցերով դուրս գա դահլիճից եւ մտածի՝ ինչպե՞ս կվարվեր, եթե նման իրավիճակում լիներ:

««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» ներկայացումը ցույց է տալիս իշխանություն-արվեստագետ հարաբերությունները, որն արդիական է բոլոր ժամանակների համար. «Միշտ պետք է արթուն մնալ, որ թե՛ մեր իշխանությունները, թե՛ մեր արվեստագետներն իրենց հարաբերությունները ճիշտ կառուցեն»:

Սերժ Մելիք-Հովսեփյանի կարծիքով՝ ճիշտ է այսօր իշխանությունը չի խոչընդոտում արվեստագետին, սակայն արվեստագետը շատ հարցերում ճնշված է. «Ճնշելու համար պարտադիր չէ արվեստագետին ջարդել, սպանել։ Կոմերցիոն պահանջները, թատրոնին տրված թելադրանքն արդեն ճնշում է: Իշխանությունը չպետք է խառնվի ստեղծագործական պրոցեսի մեջ: Պետության կողմից պետք է ճիշտ աջակցություն լինի, որ արվեստը միշտ մի քայլ առաջ լինի»:

Մաթեի Վիշնիեկի ««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա» ֆանտասմագորիայի հիմքում ընկած են մեծ ռեժիսոր, թատրոնի ռեֆորմատոր Վսեվոլոդ Մեյերխոլդի կյանքի վերջին տարիների հոգեբանական ծանր ապրումներն ու ողբերգական վախճանը։ Երբ ստեղծագործական ազատ միտքը բախվում է բռնապետական իշխանության գրաքննությանը: Այդ ժամանակի իշխանությունները կարծում էին, որ բեմում ամեն ինչ կասկածելի է. դերասանների ժամանակակից հագուկապը, լռությունը, հայացքները, ռեկվիզիտը, պիեսի հեղինակի կասկածելի կենսագրությունը։ Այդ ամենն իրենց մեջ պարունակում են հակահեղափոխական տարրեր, ուստի չեն կարող ծառայել աշխատավոր դասակարգի շահերին։

Ներկայացված է, թե ինչպես է հանձնաժողովը որոշում, որ ներկայացման որոշ թատերական լուծումներ երկիմաստ ու վտանգավոր են, ավելին՝ հակահեղափոխական եւ կարող են խոչընդոտել նոր մարդու կերպարի կերտմանն ու խարխլել նորաստեղծ պետության հիմքերը։ Պիեսում ներկայացվում է մի իրադրություն, երբ կասկածելի են բոլորը եւ ամեն ինչ. առարկա, երեւույթ, դրվագ, փոխաբերական արտահայտություններ։ Խորացող կասկածները ծնել են վախի մթնոլորտ, որտեղ սարսափից՝ ծնողը մատնում է զավակին եւ հակառակը՝ կինը՝ ամուսնուն, ընկերը՝ ընկերոջն ու բարեկամին, ամենուր եւ ամենքի մեջ փնտրում են թշնամիներ։

Պիեսը խոսում է գրաքննության եւ թատրոնի ուժի մասին, որը ժամանակին սարսափեցնում էր բռնապետական իշխանությանը։

Մեր զրույցում Սերժ Մելիք-Հովսեփյանը հույս հայտնեց, որ ներկայացումը նոր հանդիսատես կգրավի եւ մեր հասարակությունը կամաց-կամաց կվարժվի այլ տեսակի ներկայացումների: ««Ռիչարդ Երրորդ»-ը տեղի չի ունենա»-ի դերերում հանդես են գալիս Արթուր Կարապետյանը, Գրետա Մեջլումյանը, Ռազմիկ Խոսրոեւը, Մեսրոպ Աբտոյանը, Ալեքսան Թադեւոսյանը, Ռոման Բաբայանը, Անդրանիկ Զաքարյանը, Մարիամ Դավթյանն ու Մարիամ Շահինյանը: Բեմանկարիչը Միկա Վաթինյանն է, զգեստների նկարիչը՝ Մելս Գրիգորյանը:

Թատրոնի 80 հոգանոց փոքր դահլիճում դերասաններին եւ հանդիսատեսին ընդամենը կես մետր հեռավորություն էր բաժանում: Հանդիսատեսը հատկապես բուռն ու ծիծաղով էր արձագանքում քաղաքական ենթատեքստ ունեցող արտահայտություններին: Մոտ երկու ժամ տեւողությամբ ներկայացումը ոչ մի վայրկյան չհոգնեցրեց հանդիսատեսին, դերասանների խաղը, բեմադրությունը ներկաները անթերի որակեցին: Հանդիսատեսին առավել տպավորեց դերասան Արթուր Կարապետյանի խաղը, որը մարմնավորում էր գլխավոր հերոսի`Մեյերխոլդի կերպարը: Չդադարող ծափեր, շնորհավորանքներ ու էմոցիաներ: Հանդիսատես եւ դերասանուհի Գայանե Մկրտչյանի խոսքով` փոքր բեմը եւս իր դրական ազդեցությունն ունի ու կունենա՝ հանդիսատեսին նորովի մատուցելու եւ նորամուծություններ մտցնելու: «Ռեժիսորի գործին ծանոթ չէի, բայց շատ հետաքրքիր մոտեցում ուներ, իր ասելիքը մատուցելու ձեւն էլ էր յուրովի: Ես մեծ բավականություն ստացա, սա նման չէր մյուս ներկայացումներին»,-ասաց նա:

Հանդիսատեսի առաջին շարքերում դերասաններ եւ ռեժիսորներ էին նստած, որոնք ընթացքում եւս քննարկում էին որոշ դրվագներ, հարցերի ու պատասխանների միջոցով պարզաբանում՝ մտածելու տեղիք տվող բեմադրությունը: Սա, թերեւս, այն եզակի ներկայացումներից էր, որը ե՛ւ ընդմիջման ժամանակ, ե՛ւ ավարտից հետո քննարկում էին ներկաները: Կարելի է փաստել, որ ռեժիսորը կարողացավ հասնել իր ուզածին. դահլիճից դուրս եկող հանդիսատեսը դեռ երկար կհիշի բեմում ասված խոսքերն ու կատարվածը: Եվ որ ամենակարեւորն է՝ ոչ ոք միանշանակ չի ընկալի՝ ժամանակից հետ չմնացած իրադարձությունները:

Նյութը հրապարակվել է «Հայկական ժամանակի» սեպտեմբերի 18-ի համարում

Տպել
1506 դիտում

Վիվա-ՄՏՍ. անվճար զանգի հնարավորություն՝ ընկերությունների հաճախորդների համար

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը Renault Armenia-ի հետ համատեղ առաջարկում են ավտովարկավորման ամենաշահավետ պայմանները շուկայում

Այգեպարում վերսկսվել է կիսակառույց տան շինարարությունը

Արտագնա աշխատանքի հնարավորությունից զրկված քանի հոգի է դիմել Հայաստանում աշխատելու համար. մարզերում թվերը շատ տարբեր են

Կորոնավարակը, աշխարհն ու մենք

Տավուշի և Լոռու հանգստյան տներից մի քանիսի սննդի օբյեկտներում խախտումներ են գրանցվել, բայց կա դրական առաջընթաց

Տրանսֆերային գնագոյացման կարգավորումները տարածվում են շահութահարկի, ԱԱՀ-ի եւ ռոյալթիի նկատմամբ․ Ավետիսյան

Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում ՔՏՀԱՏՄ-ի կողմից խախտումներ չեն հայտնաբերվել

Մտահոգիչ խախտումներ՝ Ծաղկաձորի խոշոր հյուրանոցներում․ ՍԱՏՄ-ն կրկին կասեցման միջնորդություններ կներկայացնի

Որքան աշխատավարձ կստանան նոր պարեկային ծառայության պարեկները․ ոստիկանությունը քննարկման է դրել սահմանաչափերը

Խախտումներ են արձանագրվել Սպիտակի բենզալցակայաններում ու շինանյութի առևտրի կետերում. ՇՎՏՄ մշտադիտարկումներ

Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում հանդիսավորությամբ բացվեց Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին (լուսանկարներ)

«Մեգա Տեխնիկս»-ի պահեստում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. հայտարարվել է «1-ԲԻՍ» կանչ, տեղում է եղել նախարարը (լուսանկարներ)

Արկը դեռ երկնքում էր, բայց տեղի բնակիչների տրամադրությունները բարձր էր, հումորներ էին անում․ Ղուկասյան

Հետազոտության մտնել լողացած եւ մաքուր շորերով. կրել դիմակներ՝ ինչպես օրինակում (լուսանկարներ)

Արդեն երկրորդ օրն անընդմեջ դիտարկվում են ՀՀ Կոտայքի մարզի զբոսաշրջային վայրերն ու բացօթյա հանգստի գոտիները

Վրաստան մուտքն արգելող որոշումը շարունակվում է ուժի մեջ մնալ. Ստեփանծմինդա-Լարսը բաց է միայն բեռնատարների համար

Իջևան-Բերդ ավտոճանապարհին մեքենան բախվել է էլեկտրասյանը․ տուժածներ չկան

ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետն իր անվստահությունն է հայտնել ծրագրերի և չափորոշիչների աշխատանքային խմբին

Հրշեջ-փրկարարները մարել են 7 հա տարածքում բռնկված հրդեհները