Ովքեր փորձեն թաքցնել իրացման շրջանառությունը կոշտ արձագանք են ստանալու ՊԵԿ-ի կողմից. Մաշադյան

ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն մինչեւ տոնական օրերը զգոնությունը չի թուլացնելու: «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում այս մասին հայտնեց ՊԵԿ նախագահի առաջին տեղակալ Ռաֆիկ Մաշադյանը:

ՀԺ-ն Մաշադյանի հետ զրուցել է հսկիչ-դրամարկղային կտրոններ չտրամադրելու դեպքերի եւ 2019-ին վերջնական ակնկալվող ՊԵԿ-ի կողմից հավաքագրվելիք եկամուտների չափի մասին:

- Պարոն Մաշադյան, տոն օրերին ՊԵԿ-ն ինչպե՞ս է իրականացնելու ստուգումները, որպեսզի վերահսկի հնարավոր ՀԴՄ կտրոն չտրամադրելու դեպքերը:

- Այս պահին հսկողական աշխատանքները ՀԴՄ կտրոն չտրամադրելու դեպքերի նկատմամբ շարունակվում են: Մինչեւ տարվա վերջ էլ միանշանակ շարունակվելու են, եւ արձանագրված խախտումներին ընթացք է տրվելու: Չկա նման երեւույթ, որ ՊԵԿ-ը ամանորյա տոների հետ կապված ցածրացնի իր զգոնությունը կամ թուլացնի վարչարարությունը: Մենք ամենօրյա ռեժիմով ինֆորմացիա ենք ստանում, թե որ հսկիչ դրամարկղային սարքը քանի կտրոն է տրամադրում, երբ զգում ենք, որ ինչ-որ խնդիր կա, միանշանակ արձագանքում ենք: Ինչ վերաբերվում է տոնական օրերին՝ հունվարի 1, 2-ին մենք ծրագրել ենք վերահսկողությունն ավելի շատ տեղափոխել գրասենյակային վերահսկողության դաշտ: Օնլայն ռեժիմով կստանանք, թե որ տնտեսվարողն ինչքան կտրոն է տրամադրում, եւ եթե լինեն տնտեսվարողներ, որոնք չլսեն վարչապետի հորդորը եւ իրացման շրջանառությունը փորձեն թաքցնել՝ կոշտ արձագանք են ստանալու ՊԵԿ-ի կողմից:

- Պարբերաբար խոսվում է այն մասին, որ մարզերում ՀԴՄ կտրոններ գրեթե չեն տրամադրում, եւ այդ առումով վերահսկողությունը շատ թույլ է: ՊԵԿ-ը կիսո՞ւմ է այս մտահոգությունը:

- Իհարկե, որոշակիորեն կիսում ենք այդ մտահոգությունը: Բայց թույլ տվեք չհամաձայնվել, որ վարչարարությունը մարզերում թույլ է: Նախորդ տարիների համեմատ այս տարի մարզերում մեր հսկողական միջոցառումներն ավելի շատ են եղել: Սակայն մենք դեռ հեռու ենք այն կետից, որ կարողանանք համարել, թե մարզերում իրացման շրջանառությունները օբյեկտիվորեն հայտարարագրվում են: Այստեղ մենք ունենք օրենսդրական խնդիր ՀԴՄ-ի շահագործման կանոնների խախտումներն արձանագրելիս: Քանի որ խախտումները պետք է արձանագրեն բացառապես հարկային տեսուչները կամ հանձնառու ֆիզիկական անձինք: Պետք է ընդունենք, որ մարզերում՝ ինչպես նաեւ Երեւանի բակային խանութներում շատ հաճախ խանութների տերերը ճանաչում են իրենց հաճախորդներին եւ ՀԴՄ կտրոն չեն տրամադրում նրանց: Հաճախորդները գուցե եւ ամաչեն պահանջել կտրոն կամ մտածեն, թե դա ՊԵԿ-ի գործառույթն է: Ընդունում եմ, որ մարզերում ունենք խնդիրներ այդ առումով, դրա համար ՊԵԿ-ը ներկա պահին քննարկում է ՀԴՄ-ի շահագործման կանոնների խախտում արձանագրող մարմինների ընդլայնման հարցը եւ կարգը: Դրա վերաբերյալ առաջիկայում մենք առաջարկություն կներկայացնենք կառավարություն, որպեսզի ավելի վերահսկելի լինի ամբողջ հանրապետությունում ՀԴՄ տրամադրելու գործընթացը:

- Այսինքն, եթե քաղաքացուն ՀԴՄ կտրոն չտրամադրեն, դա անհետեւա՞նք է մնում:

- Միանշանակ. ասեմ ավելին, եթե ՊԵԿ աշխատակիցը խանութում լինի՝ նրանից առաջ գնում կատարողին չտրամադրեն ՀԴՄ կտրոն, իսկ իրեն տրամադրեն, նա օրենսդրորեն խախտում արձանագրելու իրավական հիմքեր չունի: Ինչպես ասացի՝ մշակում ենք համապատասխան նախագիծ այդ խնդիրը լուծելու համար:

- Վարչապետը հաճախ թվեր է ներկայացնում ՀԴՄ կտրոնների տպման քանակի եւ դրա արդյունքում ստացվող եկամուտների ավելացման մասին: ՊԵԿ-ի հաշվարկով մե՞ծ է չտպվող ՀԴՄ-ների եւ դրանից ակնկալվող եկամուտների չափը:

- Իմ համոզմամբ՝ ՀԴՄ-ների կտրոններ առավելապես չեն տրամադրվում փոքր եւ միջին բիզնեսի ներկայացուցիչների կողմից: Դա հաստատվում է ինչպես մեզ հասցեագրված բողոք դիմումներով, այնպես էլ՝ մեր հսկողական աշխատանքների իրականացման ժամանակ: Խոշոր տնտեսվարողները ՀԴՄ տրամադրում են, խնդիրները փոքրերի մոտ են, եւ ես չեմ կարծում, որ շատ լուրջ պետական հարկեր ենք կորցնում: Բայց կոպտորեն խախտվում է հարկային կարգապահությունը, ինչը չի կարող անհետեւանք մնալ մեր տնտեսության զարգացման վրա: Կարծում եմ, էական չի, թե ինչքան է թաքցված հարկի գումարը, կարեւորը երեւույթն է, որ մեր հարկ վճարողները գիտակցաբար հարկ թաքցնելուն չգնան:

- Կա՞ կանխատեսում, թե մինչեւ տարեվերջ որքան գումար կհավաքագրի ՊԵԿ-ը՝ հաշվի առնելով նաեւ այն աշխուժությունը, որը սովորաբար լինում է տոնական օրերից առաջ: Օրեր առաջ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ նախատեսված 1 տրլն 401 մլրդ-ն արդեն գերակատարվել է 89 մլրդ դրամի չափով:

- Նախ ասեմ, որ այդ աշխուժությունը չի կարող արտացոլվել հենց այդ օրերի հարկային եկամուտներում: Ինչ վերաբերվում է վարչապետի հայտարարած արդեն իսկ ավելի հավաքագրված 89 մլրդ դրամին, ես կարծում եմ, որ այդ գերակատարումը կհասնի մինչեւ 100 մլրդ դրամի: Դա, իհարկե, կախված է նաեւ հարկ վճարողներին վերադարձված գումարների չափից:

- Հաճախ քննադատություններ են հնչում, որ եկամուտների այս չափը հեղափոխական չէ, հեղափոխության ժամանակ շատ ավելի մեծ եկամուտների ակնկալիքների մասին էր խոսվում: Կա՞ հնարավորություն ավելի մեծ հարկային եկամուտներ հավաքագրելու:

- Իհարկե կա, եթե ասեմ՝ չկա, դա նշանակում է, որ ես հայտարարում եմ, թե մեր երկրում հարկային ստվեր չկա: Իսկ հարկային ստվեր ցանկացած երկրում կա, բայց այն, որ մենք ունենք հարկային ստվերի կրճատում՝ դա փաստ է: Սակայն մենք պետք է կանգ չառնենք, ինչքան մենք ունենում ենք տնտեսական աճ՝ հավասարաչափ ավելանում է նաեւ ստվերը: Մեր խնդիրն է անընդհատ պայքար մղել հարկային ստվերի դեմ: Եթե կա հարկային ստվեր, ուրեմն կան նաեւ չհավաքագրված հարկային եկամուտներ, իսկ թվային առումով դրա գնահատականը տալ չեմ կարող, քանի որ սխալված կլինեմ թիվ հնչեցնելով: