Ծանրորդ Տիգրան Մարտիրոսյանն օլիմպիական փոխչեմպիոն է ճանաչվել, բայց պետությունից դրա համար պարգեւավճար չի ստացել

Հայաստանի ծանրամարտի հավաքականի նախկին անդամ Տիգրան Վարդանի Մարտիրոսյանն ավելի քան 2 տարի է՝ ստացել է Պեկին 2008-ի արծաթե մեդալը, սակայն պարգեւավճարի ավելացում Հայաստանի Հանրապետությունից չի ստացել: Մարտիրոսյանն օլիմպիական այդ խաղերում ի սկզբանե բրոնզ էր նվաճել 85 կգ քաշային կարգում, բայց դրանից 8 տարի անց՝ 2016 թ., հայտնի էր դարձել, որ 2-րդ տեղը զբաղեցրած բելառուս Անդրեյ Ռիբակովը դոպինգ է օգտագործած եղել: Վերջինս որակազրկվեց ու զրկվեց նաեւ մեդալից, որը բաժին հասավ Մարտիրոսյանին: 2017 թ. աշնանը Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն հայ մարզիկին ուղարկեց արծաթե մեդալը, եւ շնորհավորանքներով ու հարցազրույցներով պատմությունն ավարտվեց:

2008 թ. օլիմպիական խաղերից բրոնզե մեդալով վերադառնալուց հետո ՀՀ այն ժամանակ դեռ գործող օրենքով Մարտիրոսյանը՝ որպես 3-րդ մրցանակակիր, 10 մլն դրամ պարգեւավճար է ստացել: ՀՀ այն ժամանակվա օրենքով օլիմպիական խաղերում 2-րդ տեղը զբաղեցրած մարզիկներին հասնում էր 15 մլն դրամ: Այն բանից հետո, ինչ հայտնի է դարձել, որ Մարտիրոսյանը ոչ թե օլիմպիական 3-րդ մրցանակակիր է, այլ փոխչեմպիոն, նա պետությունից՝ սպորտի նախարարությունից, պարգեւավճարի տարբերությունը չի ստացել:

«Ո՛չ, տարբերությունը չեն տվել: Որքան գիտեմ, 20 մլն, 15 մլն, 10 մլն է (խմբ. օլիմպիական խաղերում համապատասխանաբար 1-ին, 2-րդ եւ 3-րդ տեղերը գրավելու համար), բնականաբար, բրոնզից արծաթ 5 մլն դրամ է կազմում,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշեց Տիգրան Մարտիրոսյանը՝ ընդգծելով, որ ինքը երբեւիցե չի դիմել տարբերությունը ստանալու համար ու չի էլ պատրաստվում դիմել,- բնականաբար, այնպես չէ, որ չեմ ուզում, բայց ավելի հարմար եմ համարում, որ այդ ամենն իմ կողմից չլինի: Եթե հարկ համարեն, կանեն»:

Պարզվում է, որ ՀՀ-ում նման իրավիճակը կարգավորող իրավական ակտ գոյություն չունի: ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունից նման պատասխան տվեցին այս թեմայով ՀԺ-ի հարցմանը:

«Պարգեւավճարների տարբերության փոխհատուցման եւ հետգանձման ժամկետները սահմանող կարգավորումներ հիշյալ որոշմամբ նախատեսված չեն»,- ասված է նախարարության պատասխանում:

Ինչպես երեւում է, պատասխանում նշված է նաեւ հետգանձման մասին: Ավելի վաղ ՀԺ-ն արդեն գրել էր, որ հետգանձման վերաբերյալ իրավական ակտ ՀՀ-ում չկա: 2016 թ. դոպինգ օգտագործելու համար օլիմպիական մեդալներից զրկված մարզիկների թվում նաեւ հայեր կային. ծանրորդներ Տիգրան Գեւորգի Մարտիրոսյանը եւ Հռիփսիմե Խուրշուդյանը հետ: Մարտիրոսյանը բրոնզե էր նվաճել 2008, իսկ Խուրշուդյանը՝ 2012 թ. օլիմպիական խաղերում: Դրա համար նրանք 10-ական մլն դրամ պարգեւավճար են ստացել պետությունից: 2016-ին պարզվեց, որ նրանք արգելված խթանիչներ են օգտագործած եղել: Նվաճած մեդալներից նրանք, հետեւաբար նաեւ Հայաստանի Հանրապետությունը զրկվեցին, սակայն, ինչպես սպորտի նախարարությունը մոտ 2 տարի առաջ պատասխանել է մեր հարցմանը, պետությունը նրանցից պարգեւավճարները հետ ստանալու հնարավորություն չունի, քանի որ չկա համապատասխան օրենք:

Մոտ ժամանակներս Տիգրան Վարդանի Մարտիրոսյանի իրավիճակին նման իրավիճակում կարող է հայտնվել նաեւ օլիմպիական փոխչեմպիոն, աշխարհի ու Եվրոպայի չեմպիոն ծանրորդ Սիմոն Մարտիրոսյանը (109 կգ): 2019 թ. վերջում հայտնի դարձավ, որ Ռիո 2016-ում Սիմոնի հետ նույն քաշային կարգում հանդես եկած եւ ոսկի նվաճած ուզբեկ Ռուսլան Նուրուիդինովի դոպինգ-թեստում արգելված խթանիչներ են հայտնաբերվել։ Մարզիկը դոպինգ է օգտագործած եղել Լոնդոն 2012-ում, եւ այդ դոպինգ-թեստը ստուգել են այն պատճառով, որ Ռիոյում չեմպիոն է դարձել: ՀՀ տղամարդկանց ծանրամարտի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Փաշիկ Ալավերդյանը հայտնել է, որ մոտ ժամանակներս Սիմոնին կփոխանցվի Ռիոյի օլիմպիական ոսկին: Ստացվում է, որ Սիմոնը պարգեւատրվել է որպես փոխչեմպիոն, սակայն կդառնա չեմպիոն: