Ես նստած լալիս էի, ընկերս մահացավ իմ աչքի առաջ. 4 սիրիացի վարձկանները BBC-ին պատմել են Ղարաբաղում իրենց ապրածի մասին

Թուրքիան եւ Ադրբեջանը հերքում են սիրիացի վարձկանների ներգրավումը Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմին, սակայն լրատվամիջոցների տասնյակ հրապարակումները հակառակն են վկայում: BBC-ն զրուցել է Ադրբեջանից վերադարած 4 վարձկանների հետ: Նրանք սկզբում գրանցվել են՝ սահմանային անցակետերում որպես սահմանապահ աշխատելու համար, սակայն տեղ հասնելուն պես, անսպասելիորեն հայտնվել են ռազմաճակատի թեժ կետերում:

Արտասահմանում լավ վարձատրվող ու գայթակղիչ աշխատանքի մասին Սիրիայում սկսել են լուրեր շրջանառվել դեռ օգոստոսին: Վարձկաններից մեկը լրատվականին պատմել է, որ աշխատանքի մասին իմացել է ընկերներից մեկի միջոցով, իրեն հայտնել են, որ շատ լավ աշխատանքի հնարավորություն կա, որի համար ընդամենը պետք է Ադրբեջանի ռազմական անցակետում ներկա լինել որպես խաղաղապահ, ինչի համար խոստացել են 2 հազար դոլար աշխատավարձ:

«Դա մեզ համար մի ամբողջ կարողություն էր»,-խոսելով վարձատրության մասին, նշել է մեկ այլ վարձկան:

Երկուսն էլ աշխատանքի համար դիմել են Թուրքիայի կողմից աջակցվող ապստամբ խմբակցությունների միջոցով, որոնք կազմում են Սիրիայի ազգային բանակը, որը գործում է Սիրիայի հյուսիսում՝ ընդդեմ նախագահ Բաշար ալ-Ասադի: Շրջաններում, ոևտեղ օրական միջին աշխատավարձը մոտ 1 դոլար է կազմում, խոստացված վարձատրությունը չափազանց գայթակղիչ է հնչել. Այդ պատճառով էլ 1500-2000 մարդ է Թուրքիայի միջոցով գրանցվել եւ թուրքական ռազմական ու տրանսպորտային ինքնաթիռներով տեղափոխվել Ադրբեջան:

Վարձկանները պատմել են, թե իրենց խաբել են: Նրանցից շատերը անգամ կռվելու փորձ չի ունեցել, սակայն դա չի խանգարել, որ նրանց տեղակայեն հակամարտ գոտու սահմանին եւ հրամայեն պատերազմել:

«Ես չէի սպասում, թե ողջ կմնամ, դա թվում էր 1 տոկոս հավանական, մահն ամենուր էր մեր կողքին»,-պատմել է վարձկաններից մեկը:

Թեպետ Ադրբեջանը շարունակ հերքում է վարձկանների ներգրավման մասին տեղեկությունները, ուսումնասիրությունների արդյունքում կուտակվել են բավարար քանակությամբ լուսանկարային ապացույցներ, որոնք վերցված են տեսանյութերից եւ լուսանկարներից, որոնք հենց զինյալներն են ներբեռնել սոցիալական ցանցեր: Սիրիացի վարձկանների մեծ մասը տեղակայված է եղել Ղարաբաղի հարավային թեւում, որտեղ 2 կողմերից էլ կորուստները մեծաթիվ են եղել:

Զինյալները, որոնց հետ խոսել է հոդվածագիրը, ընկել են հրթիռային կրակի տակ եւ տրավմաներ են ստացել անփորձության պատճառով: Նրանք չեն ցանկացել, որ հոդվածում հիշատակվեն իրենց անունները՝ հետագա հետապնդումներից խուսափելու համար:

Զրուցակիցներից մեկը (պայմ. անունը՝ Իսմայիլ) պատմել է, որ իր առաջին մարտը եղել է ժամանելու հենց հաջորդ օրը:

«Ինձ եւ մոտ 30 տղաների ուղարկեցին առաջնագիծ: Մենք քայլեցինք մոտ 50 մետր, երբ հանկարծակի հրթիռ ընկավ մեր կողքին: Ես պառկեցի գետնին: Հրետակոծությունը տեւեց 30 րոպե անդադար: Այդ րոպեները տարիներ էին թվում: Հենց այդ ժամանակ ես ափսոսում էի, որ եկել եմ Ադրբեջան»:

«Մենք չգիտեինք՝ ինչ անել կամ ինչպես արձագանքել, որովհետեւ մեր խմբում ինձ նման շատերը փորձ չունեին», - հավելել է Սամիրը (անունը՝ պայմ.)՝ նշելով, որ ինքը տեսել է մեռնող տղամարդկանց, խելակորույս փախչողներին, որոնք գաղափար անգամ չունեին՝ ուր էին գնում:

Բոլոր 4 վարձկանները պատմել են, որ իրենց չեն տրամադրել պաշտպանիչ հանդերձանք եւ բժշկական օգնություն: Սիրիացիներից շատերը մահացել են արնաքամ լինելով, մինչդեռ ստացած վերքերը հնարավոր էր հեշտությամբ բուժել դաշտային հոսպիտալների բժիշկների միջամտությամբ:

«Ամենածանր պահն այն ժամանակ էր, երբ զինակից ընկերներիցս մեկը հարվածի տակ ընկավ: Դա տեղի ունեցավ ինձանից 20 մետր այն կողմ, ուր ընկել էր արկը: Ես տեսա նրան ընկնելիս: Նա ինձ էր ձայն տալիս, գոռում էր: Սակայն նրա տեղը գտնվում էր հայկական թնդանոթների տեսադաշտում, ես չէի կարող օգնել: Նա պարզապես այնտեղ էլ մահացավ»- պատմել է Իսմայիլը, որին հետագայում հոսպիտալացրել են բեկորային վնասվածքով:

Մյուսն էլ պատմել է, որ վախից քարանալով չի իմացել՝ ինչ անել, ինչպես գործել. «Հիշում եմ, որ նստած գետնին ես  լաց էի լինում, իմ վիրավոր ընկերները եւս սկսեցին լացել։ Մի տղայի գլխին բեկոր դիպավ, եւ նա տեղում մահացավ։ Ինչ վերաբերում է ինձ, չգիտեմ՝ ինչպես ողջ մնացի այս պատերազմում»:

Սիրիացի վարձկանների շրջանում  մահացածների ճշգրիտ թիվը պարզել դեռ չի հաջողվել:  Սիրիայում մարդու իրավունքների մշտադիտարկման բրիտանական կենտրոնը, որը հետեւում է Սիրիայի հակամարտությանը, ղարաբաղյան հակամարտության ժամանակ սպանված սիրիացիների թիվը գնահատում է 500: Ադրբեջանի կողմից հայտարարվել է գրեթեր 3 հազար զոհի մասին եւ բացառվել է նրանց շարքում սիրիացի վարձկանների եղելությունը:

Իսկ  կանոնավոր բանակ ունեցող Ադրբեջանին թե ինչու էին անհրաժեշտ վարձկաններ, դարձյալ փորձել է իր հոդվածում պարզել BBC-ն:

Վաշինգտոնյան CNA վերլուծական կենտրոնի ռազմական վերլուծաբան Մայքլ Կոֆմանի կարծիքով՝ վարձկանների ներգրավումը հնարավոր է նպատակ է ունեցել ադրբեջանական զորքերի կորուստների նվազեցման հարցում, մասնավորապես, որոշ տեղերում վարձկանները գրոհի ժամանակ ուղարկվել են զորքի առջեւից՝ ընկնելով կրակի առաջին ալիքի տակ։

«Նրանք բավական ցինիկ հաշվարկ են արել, որ եթե ռազմական գործողությունների սկզբնական փուլում անհաջողություններ գրանցեն, հիմնական կորուստները կլինեն վարձկանների, այլ ոչ ադրբեջանական զորքի կազմում, որովհետեւ վարձկանները ոչ ոքի չեն հետաքրքրում »,-նշել է Կոֆմանը:

Գլոբալ քաղաքականության կենտրոնի գիտաշխատող Էլիզաբեթ Ցուրկովը, որն անձամբ է բազմիցս զրուցել հակամարտությանը մասնակցած վարձկանների հետ, պնդում է, որ վերջիններիս օգտագործել են որպես «թնդանոթի միս»:

«Նրանք էժան են: Կարելի առանց պատրաստվածության կամ ցածր պատրաստվածությամբ նրանց ուղարկել առաջնագիծ, ինչպես արել էԱդրբեջանը: Փաստացի, նրանք մարդիկ են, որոնց կարելի է տալ ինքնաձիգն ու հրամայել՝ գնա գրավիր այս բարձունքը, գնա գրավիր այս անտառը»,-ասել է Ցուկովը՝ հավելելով, որ վարձկանները ծայրաստիճան աղքատ մարդիկ են, որոնք պատրաստ են ամեն քայլի, որի համար փող են ստանալու:

Այնուամենայնիվ, պարզվում է, Լեռնային Ղարաբաղում մարտերի բռնկումից հետո մի քանի օրվա ընթացքում, հարյուրավոր վարձկաններ  դրել են զենքերը եւ հրաժարվել կռվելուց: Լրատվամիջոցի զրուցակիցներից երկուսը եւս եղել են այդ թվում եւ ցույց են տվել  տեսանյութ, թե ինչպես են սիրիացիները բողոքի ձայն բարձրացնում զորանոցի տարածքից դուրս եւ հրաժարվում առաջ գնալ:

«Հրամանատարները սկսեցին սպառնալ մեզ, որ ինը ամիս մեզ բանտ կնստեցնեն Ադրբեջանում: Հետո նրանք ասացին, որ նույնիսկ երբ մենք վերադառնանք Սիրիա, մեզ կձերբակալեն: Բայց այդ պահին մենք 500 հոգի էինք բողոքող խմբի մեջ, եւ մենք սկսեցինք ազդեցություն ունենալ նրանց վրա: Նրանք միասին կազմեցին մեր անունների ցուցակը: 5-6 օր անց նրանք եկան եւ ասացին, որ պատրաստվենք, մենք հեռանում ենք», - պատմել է Սամիրը:

Ըստ վարձկանների, այդ խմբից որեւէ մեկին չի փոխանցվել խոստացված 2000 դոլարը, չեն ստացել ոչ մի կոպեկ, անգամ չեն վերադարձրել իրենց անձնական իրերը: Նրանք նշել են, որ Սիրիա վերադառնալուն պես սպանվել է խմբից 4 հոգի, որոնց մեղադրել են խռովությունը կազմակերպելու մեջ:

Տպել
4220 դիտում

Թուրքիայի սահմանի բաց լինելն ավելի լավ է, քան՝ փակ. Ռուստամ Բադասյան

Երևանում տեղի կունենա Կրթական հետազոտությունների եվրոպական ասոցիացիայի ամենամյա համաժողովը

«Ողջունում ենք ջանքերը». Պեսկովը՝ Պուտինին և Զելենսկուն Թուրքիա հրավիրելու մասին

Ներքին Չարբախի գերեզմանատան մոտակայքում այրվել է վագոն-տնակ

Կոռուպցիա, հանցավոր խախտումներ գերեզմանոցային ծառայությունների ոլորտում. Երևանի քաղաքապետին միջնորդագիր է ներկայացվել

Գուտերեշն առաջարկել է Մերկելին աշխատանքի անցնել ՄԱԿ-ի կառույցում

Չորս hայ դահուկորդ կմասնակցի Պեկինի ձմեռային օլիմպիական խաղերին

Իրանի նախագահը պաշտոնական այցով Մոսկվայում է

ՀԱՊԿ խաղաղապահ զորախումբն իր առաքելությունը կատարել է մասնագիտական ​​բարձր մակարդակով. Ղազախստանի ԱԳՆ

Վրաց ուղղափառ եկեղեցին նշում է Աստվածահայտնության տոնը

Երևանում ոստիկանները հայտնաբերել են «Գրանդ Քենդի»-ից ավազակությամբ մոտ 15 մլն դրամ հափշտակած կասկածյալներին

Հովհաննես Խաչատրյանն ընտրվեց Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ

Քրեակատարողական ծառայությունը հայտարարում է ՔԿՀ-ներում աշխատանքի ընդունելություն

Քրեական գործի շրջանակում որոնվում է տեսագրության մեջ երևացող անձը (տեսանյութ)

Հայաստանի մի մասում ձյան տեղումները շարունակվում են. մի շարք ճանապարհներ պատվել են մերկասառույցով

Արամ Մեյմարյանը նշանակվել է շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ

Ստեփանակերտի բնակելի թաղամասերից մեկում սակրավորները 3 կասետային ռումբ ու 1 ավիառումբ են գտել

Սերժ Սարգսյանը և նրա հայտարարությունները վաղուց քաղաքական դաշտում բան չեն փոխում

ՀՀ էկոնոմիկայի փոխնախարարը 6 օրով կգործուղվի Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

Ախտահարվում են վերին շնչուղիները. ԱՆ-ն ներկայացնում է՝ ինչպիսին են «Օմիկրոն» շտամի ախտանշանները

Էրդողանը հայտարարել է, որ պատրաստ է միջնորդի դեր ստանձնել Ռուսաստանի և Ուկրաինայի տարաձայնությունների հարթման գործում

Նոր նշանակում ՀՀ քննչական կոմիտեում

Վարակակիրների կտրուկ աճ. մեկ օրում Հայաստանում կորոնավիրուսի 563 նոր դեպք է հաստատվել

ՍՊ ընկերության դրամարկղից 13 միլիոն դրամ հափշտակած անձինք հայտնաբերվել և ձերբակալվել են

ԿԳՄՍՆ-ում Գերմանիայի ակադեմիական ծառայության պատվիրակության հետ քննարկվել են համագործակցության մասին հարցեր

Երևանում մեքենան սյանը բախվելուց հետո շրջվել է. կա տուժած

Ես թոշակառու եմ, որն անցել է վաստակած հանգստի. Նազարբաևը երկար դադարից հետո տեսաուղերձով դիմել է ղազախներին

6 ժամով հոսանքազրկվելու են Երևանի, Արմավիրի ու Կոտայքի մարզերի մի շարք հասցեներ

Մասիսում խոշոր ավտովթարի հետևանքով կա 5 տուժած, ընդ որում՝ 4-ամյա երեխաներ. վարորդի վիճակը ծայրահեղ ծանր է

Թուրքիայում նավթատար է պայթել (տեսանյութ)

Հայաստանի 6 մարզերում ձյան տեղումներ են, կան փակ ավտոճանապարհներ

Տաթև-Կապան ավտոճանապարհին արգելափակումից դուրս է բերվել 30 բարձված բեռնատար

«Լավագույն դպրոց» է ճանաչվել Սյունիքի մարզի Վերիշենի միջնակարգ դպրոցը

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է

Գյումրու կոմունալ ծառայությունը տնտեսվարողներին հորդորում է ցուցաբերել քաղաքացիական գիտակցություն

18-ամյա գյումրեցի պատանու նկարներն առաջին հայացքից լուսանկարի տպավորություն են թողնում. օրեր հետո նա կզորակոչվի բանակ

Վարդենյաց լեռնանցքում բուք է. նոր տվյալներ ՀՀ ավտոճանապարհների վիճակի մասին

16.000 մարդ Արցախում օգտվում է վարձակալության ծրագրերից և հյուրանոցային ծառայություններից, կառուցվում է 2.862 բնակարան

Զարեհ Սինանյանն Աննա-Կարին Օստի հետ քննարկել է տեղահանված անձանց խնդիրները

Վահան Քերոբյանը շարունակում է կատարել իր պարտականությունները. մամուլի քարտուղարը հերքում է հրաժարականի մասին լուրերը