Տնտեսական տարին սկսել ենք շատ ուժեղ դրական ազդակով. վարչապետ

Այսօրվա նիստը ուզում եմ սկսել տնտեսական բնույթի շատ կարեւոր նորությամբ: Հայաստանի կառավարությունը հաջողությամբ իրականացրել է եվրոբոնդերի թողարկում: ՀՀ կառավարության այսօրվա նիստում այս մասին հայտարարեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:

«Մենք թողարկել ենք 750 մլն դոլարի պարտատոմս, եւ շատ կարեւոր է արձանագրել, որ թողարկումը տեղի է ունեցել մեր հանրապետության պատմության ամենանպաստավոր պայմաններով, ամենացածր տոկոսով, ու սա, իհարկե, շատ կարեւոր ազդակ է մեր տնտեսության համար: Առաջինը, իհարկե, մակրոտնտեսական կայունության երաշխիք է ձեւավորվել, երկրորդը, ըստ էության, կարող ենք ասել, որ հետպատերազմյան տնտեսական շոկի հաղթահարման առաջին լրջագույն ազդակն է, ինչը նաեւ վկայություն է, որ միջազգային ներդրողները վստահություն են տածում Հայաստանի տնտեսական ապագայի եւ Կառավարության կողմից վարվող քաղաքականության նկատմամբ»,- ասաց վարչապետը:

Անդրադառնալով այս թեմայի վերաբերյալ որոշակի քննարկումներին՝ նա նշեց, որ այս թողարկումը ամենեւին էլ արտահերթ, արտառոց կամ արտակարգ երեւույթ չէ, որովհետեւ նախատեսված է 2021 թվականի պետական բյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորման գործիքակազմում. «Այս առումով կարող ենք արձանագրել, որ տնտեսական տարին սկսել ենք շատ ուժեղ դրական ազդակով եւ հույս ունենք, որ այս դրական ազդակն իր հետ կառաջացնի շղթայական ռեակցիա: Արձանագրեմ, որ թողարկման տոկոսը 3.8 է, ուզում եմ հիշեցնել, որ 2019 թվականի թողարկումը, որը նույնպես շատ հաջող էր գնահատվում եւ էլի աննախադեպ ցածր տոկոսով էր տեղի ունեցել, 4.2 տոկոս էր»:

Փաշինյանի խոսքով՝ այս արձանագրումը եւ նորությունը չափազանց կարեւոր են, եւ կարեւոր է նշել, որ պահանջարկը եղել է շատ ավելի մեծ: Շուրջ 3 մլրդ դոլարի պահանջարկ է եղել մեր պարտատոմսերի, բայց Կառավարությունն այս պահին որոշել է ներգրավվել 750 մլն դոլար:

Վարչապետը ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանից հետաքրքրվեց, թե ինչ ունի ավելացնելու այս հարցի վերաբերյալ, ի պատասխան՝ վերջինս ասաց. «Ես կուզեի մի փոքր մանրամասնել ու մինչ բովանդակությանն անդրադառնալը՝ ուղղակի հետեւյալ արձանագրումն անել, որ այս քննարկումն որեւէ հրապարակային առաջարկ ներդրողներին չի պարունակում եւ բացառապես ՀՀ իրավական համակարգի տիրույթում է»:

Նախարարն ընդգծեց՝ կարեւոր է այն արձանագրումը, որ 2021 թվականին այսպիսի թողարկում ունեցել են ոչ թե պահային գնահատման արդյունքում, այլ դա եղել է մինչ այժմ վարված համապարփակ քաղաքականությունների գնահատականը միջազգային կապիտալի շուկայում ներդրողների համայնքի կողմից:

«Շատ կարեւոր է, որ երբ մենք պետական պարտքի մասին ենք խոսում եւ դատողություններ ենք անում, թե աճել է կամ նվազել, մի փոքր բովանադակությանն անդրադառնանք այդ փոփոխությունների: Առաջին հայացքից բացարձակ թվով աճը ընկալվում է որպես բացասական երեւույթ, բայց պետք է հաշվի առնել, որ պետական պարտքի վարքագիծը հետեւանք է հարկաբյուջետային քաղաքականության եւ պետական բյուջեի»,- ասաց Ջանջուղազյանը:

Նրա խոսքով՝ երկիրը, որն ունի դեֆիցիտ իր պետական բյուջեում, չի կարող մտածել բացարձակ թվով պարտքի նվազման մասին: Որովհետեւ որեւէ տարվա պետական բյուջեի դեֆիցիտը ֆինանսավորվում է ներգրավվող փոխառու միջոցների ճանապարհով. «Միակ դեպքը, որը կարող է քննարկվել բացարձակ թվով պարտքի նվազման հարցով, այն է, երբ որ նպատակադրում արվի դեֆիցիտը հասցնել 0-ի, ինչ-որ ժամանակի ընթացքում դա կդառնա հնարավոր: Բայց մենք այդպիսի քաղաքականություն չենք ունեցել, չունենք եւ մեծ հավանականությամբ չենք ունենա, որովհետեւ դա զարգացմանը նպաստող քաղաքականություն չի կարող համարվել»:

Նախարարն ասաց, որ քանի դեռ մենք ունենք պետական բյուջեի դեֆիցիտ, անխուսափելի է պետական պարտքի բացարձակ մեծության աճը: Ըստ նրա՝ սա պատմության մի մասն է:

«Բացարձակ մեծությունից բացի՝ նաեւ հաշվի են առնվում հարաբերական ցուցանիշները: Համախառն ցուցանիշը, որն օգտագործվում է պարտքի բեռի գնահատման համար, պետական պարտք-ՀՆԱ հարաբերակցությունն է: Այս դեպքում բացահայտվում է, թե որ չափի բեռ է պետական պարտքը հանդիսանում տվյալ տնտեսության համար: Բայց սա նույնպես ընդամենը ինտեգրալ 1 ցուցանիշ է, որովհետեւ բազմաթիվ այլ ցուցանիշներով ներդրողները որոշում են կայացնում, թե որքանով է ռիսկային տվյալ պարտքը ներգրավվելու մտադրություն ունեցող թողարկողը»,- նշեց Ջանջուղազյանը:

Հարցին անդրադարձավ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը՝ նշելով, որ պետությունը, եվրոբոնդեր թողարկելով, բացահայտել է երկրի ռիսկերը եւ սրանով ճանապարհ է բացվել, որպեսզի խոշոր ընկերությունները եւ բանկերը նույնպես հնարավորություն ունենան եվրոբոնդերի տեղաբաշխմամբ միջոցներ ներգրավվել: