Մենակ իրան բնորոշ խնդալու հոտի մեջ կկլորնան իր պոլոզ պատմությունները. Գյումրիում կայացավ «Մայլից մայլա» գրքի շնորհանդեսը

27/09/2021 schedule22:49

Կյանքը գյումրեցի արձակագիր Լիլիթին Արցախ տարավ յոթ տարի առաջ: Շուշիի թատրոնի կողմից աշխատանքի առաջարկն ստանալուն պես վայրկյան անգամ չէր կորցրել, տեղափոխվել էր հայոց բերդաքաղաք: Հենց Շուշիում ապրած տարիներին էլ գրեց հայրենի քաղաքի՝ Գյումրու մասին:

Լիլիթն Արցախ գնաց սեփական կամքով ու սրտի թելադրանքով: Պատերազամը, սակայն, նրան կրկին Գյումրի ուղեկցեց: Շուշին այսօր հայերի վերահսկողության ներքո չէ, սակայն այնտեղ ծնված «Մայլից-մայլա» գիրքը Լիլիթը կարողացավ դնել ընթեցողի սեղանին:

«Լեննագանի հոտն ուրիշ է, ամեն մայլա մտնելով՝ կզգաս, թե ըդտեղ ինչ արհեստավոր կապրի: Լեննագանիս հոտն էլ հիշողություն ունի. շերտ-շերտ իրար վրա շարված՝ մեզի կպատմե, թե ինչ է ապրել քաղաքը՝ թոզի, մանած բրդի, ցեխ ու չամուռի, մատղաշ ծառի ճյուղի, թազա թխած հացի, նոր պոկած խոտի, լվացած ասֆալտի ու մենակ իրան բնորոշ խնդալու հոտի մեջ կկլորնան իրա պոլոզ պատմությունները»: Սա «Մայլից մայլա» գրքից մի փոքրիկ հատված է:

Լիլիթ Մկրտչյանը Գյումրու մասին այս պատմվածքների ժողովածուն գրեց ու ավարտեց Շուշիում, շնորհանդեսն էլ էր այնտեղ կայանալու: Պատերազմը, սակայն, այլ ուղիով տարավ Լիլիթին էլ, նրա ստեղծագործական միտքն էլ, գիրքն էլ:

«Մայլից-մայլա» գրքի շնորհանդեսը կայացավ Գյումրիում՝ Շիրակի թեմի սոցիալ-կրթական կենտրոնում: Լիլիթը կենտրոնի համար անծանոթ մեկը չէր: Դեռ 2014-ին էր այստեղ հյուրընկալվել Շուշիի պետական տիկնիկային թատրոնի հետ. «Երեկ խոզուկներն» էին ներկայացնում:

Երկրորդ այցը եղավ 44-օրյա պատերազմից հետո: Շուշիում կորցնելով տունն ու աշխատանքը՝ Լիլիթը վերադարձել էր Գյումրի և քայլերն ուղղել իրեն ծանոթ հաստատություններ:

«Լիլիթը մեր մոտ դասընթացի էր մասնակցում, և շատ պատահական իմացա, որ գիրքն արդեն ավարտուն տեսքի է ու պետք է Շուշիում շնորհանդեսը կայացած լիներ: Առաջարկեցի, որ հենց սոցիալ-կրթական կենտրոնում կազմակերպենք իր համար այդ կարևոր միջոցառումը: Համաձայնեց: Նաև մի խորհրդանշական ակնարկ եմ ուզում անել: Մեր կենտրոնի շենքը Գյումրու նախկին բաղնիքի շենքն է եղել: Լիլիթն իր գրքում այս բաղնիքի մասին ևս պատմում է: Դա էլ էր մի առիթ, որ շնորհանդեսն այստեղ անեինք ու հյուրերին ընդունեինք»,- ՀԺ-ի հետ զրույցում ասաց Շիրակի թեմի սոցիալ-կրթական կենտրոնի կառավարիչ Կարինե Գյադուկյանը:

«Գիրքը ներառում է երկու հատված՝ «Մայլից մայլա» և «10.950 օր երկրաշարժ»: Մեր պատմությունն է, մեր ապրածն է: Ոչ մի չափազանցություն չկա: Բայց շատերը զուտ հումորն են հասկանում, ցավը չեն նկատում: Երևի պիտի ապրած, անցած լիեն, որ հասկանան»,- նկատում է Լիլիթը:

Գյումրվա բարբառով գրված պատմությունները շատերն ամբողջովին չեն ընկալում, իմաստ կա, որ չեն կարողանում հասկանալ, Գյումրու հանգն ու երանգը որսալ:

Բայց Լիբանանում լավ են հասկանում Լիլիթի լեզուն: Այս մասին վկայում է շնորհանդեսին ներկա Լիբանանի պետական կոնսերվատորիայի դասախոս, Շուշիի պատվավոր քաղաքացի, Արցախի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ Զաքար Քեշիշյանը:

«Լիլիթին ծանոթ եմ իբրև շուշեցի դարձած գյումրեցու, Գյումրիի դեսպանը Շուշիում»,- կարճ իր և Լիլիթի ծանոթությունն է ձևակերպում:

«Իր առաջին գրքի շնորհանդեսը մենք կազմակերպել ենք Լիբանանում, և ուրախ եմ, որ երկրորդին ներկա եղա: Բարձր եմ գնահատում նրա կոլորիտով լի հուշագրությունները, մանավանդ որ գրված է գյումրվա բարբառով:

Այս բարբառը շատ մոտ է արևմտահայերենին, թերևս դա իր դրական ազդակն ունեցավ, որ մտավորականները կարողացան քիչ թե շատ ընկալել:

Սփյուռքը ընկալեց, ժաշկեն տեսարան կար անկե, բաղնիքի մասին կըպատմվիր, կամ պատեն կախված տեր բաբայի նկարի: Այն բոլոր սփյուռքահայերը, որոնք այդ օրերուն հետևած են և՛ արցախյան շարժմանը, և՛ Գյումրիի վիճակին, պիտի հոգիի կանչով կարողանան ճախրիլ և ընկալիլ»,- ասում է Զաքարը:

Գիրքը ձևավորել է Աշոտ Հակոբյանը: Ասում է, պարքտի պես բան էր, երկրաշարժը տեսնել, ապրելուց հետո ցանկացել է ինքն էլ իր լուման ունենալ: «Եթե էդ ամեն ինչի միջով չանցած մեկն ուզենար անել, չէր ստացվի»,-վստահ է Աշոտը:

Շնորհանդեսին ներկա արվեստագետները ևս գիրքն արժեքավոր են համարում՝ Գյումրու կենսագրության մի մասնիկը:

 

Սամսոն Մատինյան

Լուսանկարները՝ «Հայկական ժամանակի»

Տպել
703 դիտում

Սյունիքի մարզի Տեղ և Տաթև համայնքներում հաղթել են «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության թեկնածուները

Դիլիջանում 57% ձայնով հաղթել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության թեկնածուն

Գյումրու ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները 61 ընտրատեղամասերից (թարմացվող)

ՏԻՄ ընտրություններում արձանագրված խնդիրները ՄԻՊ-ը կամփոփի և կուղարկի իրավասու մարմիններին

Հայտնի է Գյումրու ՏԻՄ ընտրությունների նախնական պատկերը (թարմացվող)

ՏԻՄ ընտրություններին ժամը 20։00-ի դրությամբ մասնակցել է ընտրողների 33,23 տոկոսը

Հայտնի է Գյումրու ՏԻՄ ընտրությունների նախնական պատկերը

Գյումրիում 109.453 ընտրելու իրավունք ունեցող քաղաքացուց այսօր ընտրատեղամաս է գնացել 26.417 մարդ

Ոստիկանությունն առաջարկում է 10 տարվա փոխարեն անձնագրերը տրամադրել ընդամենը 2 տարվա վավերականության ժամկետով

Ժաննա Անդրեասյանը՝ տարակարգի և կամավոր ատեստավորման նկատմամբ ուսուցիչների հետաքրքրությունների մասին

ՔՊ աջակիցը գումար չի բաժանում ընտրատեղամասերի մոտ․ Ալեքսանյանը մեկնաբանում է տարածվող տեսանյութը

ՏԻՄ ընտրություններն ավարտվեցին. բոլոր տեղամասերը փակվել են

Կազմվել է 1 արձանագրություն՝ դիմակ չդնելու, պատվաստված չլինելու կամ ՊՇՌ թեստի բացասական պատասխան չունենալու հիմքով

10.000-20.000 դրամի շնորհիվ էին գալիս, հիմա չկա, չեն գալիս. 17:00-ի դրությամբ Գյումրիում ընտրական ցուցանիշը 18.31% է

ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցությունը ժամը 17:00-ի դրությամբ կազմել է 25.51 տոկոս․ ԿԸՀ

Հրդեհ է բռնկվել Արևադաշտ գյուղի տներից մեկի տանիքում

Չկա ահազանգ, հրապարակում, որը մեր աչքին ընկնի, ենթադրյալ հանցագործության տարրեր պարունակի և արձագանք չստանա. ՇՄ դատախազ

Մոտ ապագայում մեր քաղաքացիները կունենան ժամանցի համար լավագույն հարմարություններով հագեցած քաղաքային զբոսայգի. ՇՄՆ

Հրդեհ Նոր Երզնկա գյուղում. այրվել է մեծ քանակությամբ անասնակեր

Վլադիմիր Պուտինը ժամացույց է նվիրել Նիկիտա Սիմոնյանին

Գորիսում իրավապահները շրջափակել են «Առուշ Առուշանյան» դաշինքի շտաբը. կա դատարանի որոշում՝ խուզարկություն կատարելու

Վրաստանում ՏԻՄ ընտրությունների երկրորդ փուլ կանցկացվի 20 քաղաքներում և 42 մեծամասնական ընտրատարածքներում

Մահացել է փաստաբան Ռուբեն Սահակյանը

News.am-ի, YerevanToday-ի և Antifake.am-ի ներկայացուցիչները առանց հավատարմագրման այցելում են ընտրատեղամասեր. Իոաննիսյան

Տեղի է ունեցել աշխարհահռչակ հայազգի ճարտարագետ Ալեքսանդր Քեմուրջյանի 100-ամյակին նվիրված համաժողով (տեսանյութ)

ԿԸՀ-ն ներկայացրել է ՏԻՄ ընտրություններում քաղաքացիների մասնակցության ցուցանիշը ժամը 14։00-ի դրությամբ

Թուրքիան հավելյալ 11 միլիարդ խորանարդ մետր գազ կգնի Ադրբեջանից

Տարադրամի փոխարժեքները մնացել են անփոփոխ

Գորիսում մասնակցող ուժերից երկուսի նախընտրական պաստառները փակցված են օրենքի խախտումով. Իոաննիսյան

Կըսեն Գյումրի իրոք ապագա կա, ու էդ ապագան էս էրեխեքինն է. Արսեն Թորոսյանը Գյումրիում ֆուտբոլ է խաղացել (տեսանյութ)

Իրանը նոր զորավարժությունների մասին է ազդարարում, այս անգամ՝ Պակիստանի հետ

Ասել՝ մասնակցությունը պասիվ է, ներկա պահին ճիշտ չի լինի. Ժամը 14:00-ի դրությամբ Գյումրիում 11,21 տոկոսն է քվեարկել

Երասխում բռնկված հրդեհի հետևանքով այրվել է մոտ 4000 հակ անասնակեր

3 երեխա է զոհվել, ևս 3-ը՝ վիրավորում ստացել Սիրիայի հյուսիսում ականի պայթյունի հետևանքով

ՆԱՏՕ-ի հատուկ ներկայացուցիչը կժամանի Կովկաս. այցելելու է նաև Հայաստան

Երևանում միմյանց բախվելուց հետո 2 մեքենաներից մեկը հարվածել է գովազդային վահանակին. կան վիրավորներ

Առաջիկա օրերին ցրտելու է. ՀՀ շրջանների զգալի մասում սպասվում են անձրև ու ամպրոպ

Գեղարքունիքի մարզպետարանում պատրաստվում են հայ-ռուսական միջտարածաշրջանային համաժողովին

«Հյուսիսային հոսք 2»-ը պատրաստ է գործարկման. սպասում են Գերմանիայի թույլտվությանը

Գնացինք կուտակման ահազանգով, պարզվեց՝ հավատացյալների հավաք է. 11:00-ի դրությամբ Գյումրիում 3.92 տոկոս մասնակցություն կա