Երևան
12 °C
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի դատավոր Էդգար Շաթիրյանի հետ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է ՍԴ-ում գոյություն ունեցող ճգնաժամի, «աղմկահարույց գործերի» ընթացքի, Սահմանադրական բարեփոխումների և այլ հարցերի շուրջ:
Վերջինիս հետ գրավոր հարցուպատասխանը ներկայացնում ենք՝ ստորև.
- Պարոն Շաթիրյան, 2020 թվականին ՀՀ Ազգային ժողովը սահմանադրական փոփոխություններ իրականացրեց, որոնց արդյունքում ունեցանք ՍԴ նոր դատավորներ և նոր նախագահ: Պաշտոնազրկված դատավորները նշում էին, թե ՍԴ-ում առկա էր ճգնաժամ: Արդյոք կա՞ր ճգնաժամ, եթե այո, այն այժմ լուծված համարո՞ւմ եք:
- Կաշկանդված լինելով Սահմանադրական դատարանի դատավորի կարգավիճակով, Սահմանադրական դատարանի դատավորի վարքագծի կանոններով՝ ձեռնպահ կմնամ հարցի առնչությամբ ծավալուն մեկնաբանություններից: Սոսկ փաստեմ, որ Սահմանադրական դատարանը, իրացնելով Սահմանադրությամբ և «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքով իրեն վերապահված լիազորությունները, մասնավորապես՝ կոնկրետ և վերացական սահմանադրական վերահսկողության շրջանակներում Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի առաջին կետում թվարկված իրավական ակտերի սահմանադրականության ստուգման լիազորությունը, ընդունում է որոշումներ, որոնք տեղադրված/հրապարակված են դատարանի պաշտոնական կայքէջում, որտեղ հրապարակված են նաև Սահմանադրական դատարանի ընդունած որոշումների (տարեկան կտրվածքով) կատարման վիճակի վերաբերյալ հաղորդումները:
- ՍԴ-ն տարիներ շարունակ եղել է ընտրական վեճերի լուծման վերին ատյան: Ձեր պաշտոնավարման օրոք էլ «աղմկահարույց գործերի» պակաս չի եղել: Օրինակ՝ 2021 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների վիճարկումը, ինչպես նաև Ռոբերտ Քոչարյանի գործով կայացված որոշումը: Վերջերս էլ վարչապետը հայտարարեց, որ ՀՀ արդարադատության համակարգում կան կլաններ: Արդյոք Սահմանադրական դատարանում և՞ս կան կլաններ և եթե կան, այդ կլանները կարողանո՞ւմ են որևէ ազդեցություն ունենալ գործերի լուծման ընթացքի վրա:
- «Աղմկահարույց գործեր» ձևակերպումը ինքնին գնահատողական է, քանզի մի դեպքում համապատասխան գործը կարող է գնահատվել որպես, այսպես ասած, սովորական կամ ոչ արտառոց, մեկ այլ դեպքում՝ աղմկահարույց կամ հանրային հնչողություն ունեցող: Հասկանալի է, որ համապատասխան գնահատականները/որակումներն ընկալումների արդյունք են և բացառապես իրավական հարթությունում չեն տեղավորվում:
Ընտրություններն առավելապես քաղաքական գործընթաց են՝ ենթադրելով քաղաքական գնահատականներ: Դրանց արդյունքները սովորաբար չեն գոհացնում հանրության որոշ հատվածների, ընտրական գործընթացի մասնակից քաղաքական միավորների/անհատների, ինչի արդյունքում էլ ծնվում են տարբեր գնահատականներ:
Դատարանում կլանների ենթադրյալ առկայության և ենթադրյալ ազդեցության վերաբերյալ հարցը Սահմանադրական դատարանի դատավորին ուղղելը, անկեղծ ասած, տեղին չեմ համարում:
Համապատասխան սուբյեկտների դիմումների հիման վրա Սահմանադրական դատարանի քննությանը ենթակա/քննվող բազմաթիվ գործերով տարաբնույթ հարցերի առնչությամբ բոլոր դատավորների կարծիքները/դիրքորոշումները նույնական չեն լինում, չեն համընկնում:
Բոլոր դեպքերում, հարկ է նկատի ունենալ, որ Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 10-րդ և 12-րդ կետերով նախատեսված հարցերով որոշումները, ինչպես նաև եզրակացություններն ընդունվում են Սահմանադրական դատարանի դատավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն երկու երրորդով, մյուս որոշումները՝ ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ, այսինքն՝ համապատասխան ակտի ընդունման համար անհրաժեշտ է դատավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն մեծամասնությունը: Այն դատավորը, որը համաձայն չէ Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի համապատասխան կետերով նախատեսված հարցերով Սահմանադրական դատարանի որոշման պատճառաբանական/եզրափակիչ մաս(եր)ի հետ, դրանց վերաբերյալ կարող է ներկայացնել հատուկ կարծիք, որը հրապարակվում է նաև Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական կայքէջում:
- Գիտենք, որ ստեղծված է Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողով և աշխատանքային խումբ: Ըստ Ձեզ՝ այսօր Սահմանադրությունն ունի՞ փոփոխությունների կարիք, թե՞ այն ինքնաբավ է:
- Մինչև Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի սահմանադրականության հարցով ՍԴ-ի որոշման հրապարակումը՝ դատավորը կաշկանդված է կարծիք արտահայտել համապատասխան փոփոխությունների ոչ միայն սահմանադրականության, այլև, առհասարակ, դրանց բովանդակության վերաբերյալ, ինչը կարող է ընկալվել որպես նախատրամադրվածություն:
Ընդհանուր առմամբ, հարկ է նշել, որ մինչև 2015 թվականի փոփոխություններով Սահմանադրության համապատասխան դրույթների ուժի մեջ մտնելը Սահմանադրության նորմերում ցանկացած փոփոխություն հնարավոր էր ընդունել միայն համապետական հանրաքվեի, այսինքն՝ անմիջական ժողովրդավարության կառուցակարգի միջոցով։ Գործող Սահմանադրության 202-րդ հոդվածի 2-րդ մասին համապատասխան՝ Սահմանադրության մի շարք հոդվածներում փոփոխություններ ընդունելու լիազորություն ունի նաև Ազգային ժողովը: Այլ խոսքերով՝ Սահմանադիրը նախատեսել է նաև ներկայացուցչական ժողովրդավարության կառուցակարգի միջոցով Սահմանադրության փոփոխություն(ներ) իրականացնելու հնարավորությունը:
Սահմանադրության փոփոխությունները (լայն առումով) պետք է տեղի ունենան Սահմանադրության զարգացումների համատեքստում, դրանց ծավալը և պարբերականությունը/հաճախականությունը պետք է պայմանավորված լինեն օբյեկտիվ նախադրյալներով. դրանք պետք է լինեն նպատակաուղղված, ամբողջական, համակարգված, ինչպես նաև իրական, այլ ոչ պատրանքային, դրանցով հռչակվող արժեքներն ու սկզբունքները բացարձակապես կտրված չլինեն առկա քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական միջավայրից: Սահմանադրության փոփոխությունների տեսական/ակադեմիական հիմնավորումների և փաստացի առկա իրողությունների միջև անհաղթահարելի խզման առկայության պայմաններում որոշ ժամանակ անց ցցուն կդառնան այդ փոփոխությունների առավելապես հռչակագրային բնույթը, փաստաթղթային ձևակերպում ստացած նպատակադրումներից շեղումները, արդյունքում՝ Սահմանադրության ոչ կենսունակությունը:
- Ինչպե՞ս եք վերաբերում ՍԴ-ն և Վճռաբեկ դատարանը միավորելու և Գերագույն դատարան ստեղծելու գաղափարին, որի մասին տևական ժամանակ է՝ խոսվում է:
- Նկատի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված գաղափարի կյանքի կոչումը ենթադրում է փոփոխություններ Սահմանադրության տեքստում՝ մոտեցումս հայեցակարգային առումով նույնական է (նախորդ հարցի պատասխանի համատեքստում): Բոլոր դեպքերում արտասահմանյան այս կամ այն պետության (պետությունների) փորձի մեխանիկական ընդօրինակումն ու տեղայնացումն առնվազն մասնագիտական դիտանկյունից ընդունելի չեն:
Անյուտա Աթանեսյան
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Երևանի Վարդաշենի շենքերից մեկից 1,5-ամյա երեխան ընտանիքի անդամների հետ տեղափոխվել են հիվանդանոցներ
Գյումրուն հստակ կառավարում է պետք․ կվերցնի՞ պատգամավորական մանդատը Շիրակի մարզպետը, թե՝ ոչ․ տեսանյութ
Կիրանցը անկլավ համարող սուտ փրկիչները իրական փորձանք են Հայաստանի համար․ Չախոյան
Կալիֆոռնիայում 5.6 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել
Նոր Հաճընի կամրջի վրա 5 ավտոմեքենա է բախվել․ հղին տեղափոխվել է հիվանդանոց
Երևանն այս գիշեր․ Ազիզյանը տեսանյութ է հրապարակել
Հունիսի 30-ից հուլիսի 1-ը Երևանը կընդունի 13 երկրի ավելի քան 170 ըմբիշի
Ապարանի ջրամբարի ջրի մակարդակը հասել է առավելագույն նիշին՝ կիսով չափ ծածկելով Սբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին
Մարդկանց վրա խաղադրույք են անում. Քոչարյանի որդին հորը թող ասի՝ հայրի՛կ, քոքը վերջապես մաշեցրել ես. տեսանյութ
Փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանն ընդունել է ՎԶԵԲ պատվիրակությանը
Իրանը Հորմուզի նեղուցով անցման տուրքեր չի գանձում, եթե սխալ տեղեկություն է, բանակցությունները կավարտվեն․ Թրամփ
ՌԴ-ն մեծ գումարներ է ծախսել, հիմա հաշիվ է պահանջում Քոչարյանից ու Կարապետյանից. պատասխան պետք է տան. տեսանյութ
Խցանման դեպքում խաչմերուկ մտնելն արգելված է․ կանոնի խախտումը կառաջացնի տուգանք և տուգանային միավորի կորուստ
Ուրախությամբ արձանագրում ենք՝ Հայաստանի դիվանագիտական ծառայության ներկայացուցիչների մոտ 50%-ը կանայք են․ ԱԳՆ
Կալուգացի միկրոսուլթանին խաբեցին. ինչ կատարվեց, և ինչու վերընտրվեց Նիկոլ Փաշինյանը
Ընտրվել են Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամները և տնօրենը
Ընդգծվել է ագրոպարենային համակարգերի առանցքային դերը պարենային անապահովության հաղթահարման գործում
«Կրթվելը նորաձև է» շարժման աջակից ծրագրի շրջանակում Հայաստանի չորս մարզում գործում են կանանց ակումբներ
Ավետիք Չալաբյանը կալանավորվել է
«Կաթնառատ» ապրանքանիշի «Լոռի պանիր 50%» արտադրատեսակի արտադրությունը կասեցվել է
Գողթ գյուղում «Նիսսան»-ը բախվել է երկաթե խողովակներին, գլխիվայր հայտնվել երթևեկելի գոտուց դուրս
Տևական ժամանակով Էրեբունի վարչական շրջանում ճանապարհահատված կփակվի
Մեզ անհրաժեշտ են պատասխանատու լրատվամիջոցներ․ Հռիփսիմե Գրիգորյանի ելույթը ԵԽԽՎ-ում․ տեսանյութ
AI լուծումներ, աշխարհագրության ընդլայնում և շատ ավելին. Eventhub-ի նոր հնարավորություններն ու առաջարկները
Վահագն Խաչատուրյանն ու ՀԾԿՀ նախագահը Հայաստանի էներգետիկ քաղաքականությանն առնչվող հարցեր են քննարկել
Կասեցվել է «Դիլի» ընկերության գործունեությունը․ արտադրվել է վտանգավոր սննդամթերք
Խաղաղ օվկիանոսը մտնում է մինչ այժմ չտեսնված փուլ․ Նինյո 3.4 ինդեքսը հասել է պատմականորեն բարձր արժեքի
Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան հունիսի 24-ին
Հայաստանի անդամակցության հետագա հարցը մանրակրկիտ կքննարկվի. ՀԱՊԿ
Փաշինյանն ու Մոդին անդրադարձել են երկկողմ և բազմակողմ ձևաչափերով փոխգործակցության հարցերին, համագործակցությանը
ՀՀ-ն փորձում է էլեկտրաէներգիան, ինժեներական տաղանդը և ենթակառուցվածքները վերածել արտահանման արտադրանքի. Forbes
ԵՄ դիտորդական առաքելությունը Հայաստանում իրականացրել է 9000-րդ պարեկային ծառայությունը
Սիմոնյանն «առաջարկել է» Փաշինյանի օգտին քվեարկած հայերին բացահայտել սոցցանցերով և արգելել նրանց մուտքը ՌԴ
Ամառը չի սպասում․ AMIO Mobile-ի օնլայն վարկը՝ քո պլանների համար
Պապոյանը հանդիպել է ՀՀ-ում հավատարմագրված ԵՄ դեսպանների հետ. քննարկվել են արտահանման աջակցության ծրագրերը
ՀՀ ընտրություններին ՌԴ միջամտության բոլոր գիտակցված մասնակիցները պետք է կանգնեն դատարանի առաջ. Իոաննիսյան
Սեդա Սաֆարյանը կմասնակցի ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությանը
ՌԴ-ն հույս ունի, որ Երևանը վերջնական հաշվով ընտրություն կկատարի հօգուտ Եվրասիական տնտեսական միության. Պեսկով
Երևանում բացվել է ընտանի շների համար նախատեսված 13-րդ առանձնացված զբոսայգին. տեսանյութ
Փոխվարչապետ Գրիգորյանը ՎԶԵԲ-ի ներկայացուցիչների հետ հանդիպմանը քննարկել է համատեղ ծրագրերի ընթացքը
© 2026 Հայկական ժամանակ
Website by MATEMAT