Պետք է մեկընդմիշտ պատմության աղբամանը նետենք փրկիչներ փնտրելու՝ մեր արատավոր ավանդույթը. Արմինե Մարգարյան

16/06/2024 schedule23:00

«Հայկական ժամանակ»-ը «Կանայք և գլոբալ անվտանգային ճարտարապետությունը» մտակենտրոնի ղեկավար Արմինե Մարգարյանի հետ զրուցել է ԱՄՆ-ի և Հայաստանի երկկողմ ռազմավարական երկխոսության կարգավիճակը՝ ռազմավարական գործընկերության մակարդակը բարձրացնելու, ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու և այլ հարցերի շուրջ:

Հարցազրույցը ներկայացնում ենք՝ ստորև.

- Տիկին Մարգարյան, ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը, անդրադառնալով ՀՀ ժամանած Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով ԱՄՆ փոխպետքարտուղար Ջեյմս Օ՚Բրայնի այցին, նկատել է, որ բացի մի շարք ոլորտներում համագործակցությունից, ձեռք է բերվել նաև համաձայնություն՝ երկկողմ ռազմավարական երկխոսության կարգավիճակը բարձրացնել ռազմավարական գործընկերության: Ի՞նչ է սա նշանակում, և ի՞նչ կտա այն ՀՀ-ին: 

- Նախ պետք է ընդգծել, որ, հաշվի առնելով Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև առկա ռազմավարական գործընկերության իմիտացիոն բնույթը, այդ ինստիտուտը հայ հանրության շրջանում, մեղմ ասած, վարկաբեկված է: Մինչդեռ, իրական ռազմավարական գործընկերությունը դինամիկ զարգացող և փոխակերպվող գործընթաց է: Այլ բառերով, այն կենդանի օրգանիզմ է, ինչն էլ նշանակում է, որ պետություններն իրենք են որոշում դրա օրակարգը, ոլորտներն ու ծավալը՝ հենվելով տարատեսակ հարցերի շուրջ առկա շահերի համընկնման կամ հակասության վրա։

ԱՄՆ պրակտիկայում ռազմավարական գործընկերությունները ներառում են այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են՝ ժողովրդավարությունը, տնտեսությունը, անվտանգությունն ու մշակույթը, իսկ գործընկերության հիմք որպես դիտարկվում է ընդհանուր արժեհամակարգի առկայությունը: Եթե ԱՄՆ-ը մտնում է ռազմավարական գործընկերային հարաբերությունների մեջ, ապա հանձնառություն է ստանձնում աջակցել գործընկեր պետության անվտանգային կարողությունների զարգացմանը՝ վերջինիս կարիքներին և անվտանգային միջավայրին համահունչ: Տրամադրվող անվտանգային աջակցության շրջանակը հիմնականում ներառում է ԱՄՆ զենքերի արտահանման ծավալների մեծացում, արտաքին ռազմական ֆինանսավորման ծրագրից օգտվելու հնարավորություն, անվտանգային ոլորտի բարեփոխումների աջակցություն, ինչպես նաև՝ պաշտպանական ոլորտում կրթական ծրագրերի ներդրում և ընդլայնում։

Դեռ վաղ է ասել, թե ինչպիսին կլինի հայ-ամերիկյան ռազմավարական գործընկերության շրջանակն ու ծավալը, միևնույն ժամանակ, աներկբա է, որ գործընթացի սկիզբն արդեն իսկ ազդարարում է հարաբերությունների որակական նոր ու ընդլայնվող մակարդակ:

Եթե գործընթացն ընթանա արդյունավետ, ապա Հայաստանը պետք է ձգտի ՆԱՏՕ-ից դուրս հիմնական դաշնակից /Major-Non-NATO-Ally (MNNA)/ ռազմաքաղաքական կարգավիճակը ստանալուն: Հիշեցնեմ, որ այս կարգավիճակի տրամադրումը նշանակում է, որ տվյալ պետությունը ԱՄՆ-ի համար ներկայացնում է առանձնահատուկ ռազմավարական նշանակություն, նրա կողմից ունի անվտանգային աջակցության կարիք և ՆԱՏՕ-ի անդամ պետություն չէ։ 

- Սրան զուգահեռ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ազգային ժողովում հայտարարեց, որ ՀԱՊԿ-ի հետ կապված հաջորդ տրամաբանական քայլը լինելու է կազմակերպությունից դուրս գալը: Սա որևէ կերպ կապ ունի՞ վերոնշյալ՝ ԱՄՆ-ՀՀ համագործակցության խորացման հետ, և, ըստ Ձեզ, որքանո՞վ է նպատակահարմար ՀԱՊԿ-ից դուրս գալը՝ հաշվի առնելով այն սպառնալիքները, որ պարբերաբար լսում ենք թե՛ պաշտոնական Մոսկվայից, թե՛ խորհրդարանական ընդդիմության բերանով: 

- Միանշանակ, կապ ունի: Բանն այն է, որ այս ինստիտուտի յուրահատկություններից մեկն էլ հենց այն է, որ ռազմավարական մակարդակի փոխգործակցության դաշտ է բացում դասական հավաքական պաշտպանություն պարտավորեցնող դաշինքներից դուրս։ Այլ բառերով, եթե ՀԱՊԿ-ը չի կատարում հավաքական պաշտպանության սկզբունքից բխող իր պարտավորություններն անդամ պետություն Հայաստանի Հանրապետության հանդեպ, ապա վերջինս կարող է և պետք է հրաժարվի այդ կառուցի անդամ լինելուց: Բազմիցս ընդգծել եմ, որ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալը բազմաքայլ կոմբինացիա է, և ռազմավարական գործընկերային հարաբերությունների ձևավորումը տարատեսակ ուժային կենտրոնների հետ այդ կոմբինացիայի բաղկացուցիչներից է: Այլ բառերով, Հայաստանը հրաժարվում է հավաքական պաշտպանության սկզբունքից և թիրախային երկկողմ կամ բազմակողմ ռազմավարական գործընկերային հարաբերություններ հաստատում այլոց հետ: 

- Արդեն մեկ ամիս է՝ Երևանի փողոցներում հոգևորականի կարգավիճակը ժամանակավոր սառեցրած Վազգեն (Բագրատ) Գալստանյանը, այսպես ասած, պայքարում է ստի ու կեղծիքի դեմ, փորձում իբր փրկել Հայաստանը: Ումի՞ց և ինչի՞ց է փորձում Գալստանյանը փրկել Հայաստանն այս շարժումով, եթե հաշվի առնենք, որ ներգրավված ուժերը մեծ սատարում, եթե չասենք աջակցություն ունեն ՌԴ-ից, և որ նրանց գերխնդիրը, ըստ էության, արտաքին քաղաքականության կուրսը չփոխելն է: 

- Իրականում, Հայաստանը փորձում է ազատվել ձեռնաշղթաներից և սահմանել իր զարգացման ուղին: Միանգամայն օրինաչափ է, որ փրկիչ փնտրելու կոնցեպտից հրաժարվող Հայաստանն այն Հայաստանը չէ, որին Ռուսաստանը կուզենար տեսնել Հարավային Կովկասում: Հետևաբար, օրինաչափ են նաև տարատեսակ գործիքներով այս գործընթացը կանխելու՝ ռուսական փորձերը: Իսկ մենք՝ հայերս, պետք է մեկընդմիշտ պատմության աղբամանը նետենք դրսից ներմուծված, փրկիչներ փնտրելու մեր արատավոր ավանդույթը: Մենք ինքներս ենք մեր ներկայի և ապագայի կերտողը՝ գիտելիքահեն ու պրագմատիկ ռազմավարությունների ձևավորման և կիրարկման միջոցով:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
1816 դիտում

Նիկոլ Փաշինյանը ներկա կգտնվի ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության Իսպանիա-Անգլիա եզրափակիչ խաղին

Առաջիկա օրերին Հայաստանի մեծ մասում անձրևները կշարունակվեն, որոշ հատվածներում կարկուտ կտեղա

Թրամփի կողմնակիցներն ու կուսակցությունը հավատացած են՝ մահափորձի հետևանքով նա հաղթելու է ընտրություններում

Բարձր ենք գնահատում Ֆրանսիայի հետևողական աջակցությունը ՀՀ ինքնիշխանությանը և տարածքային ամբողջականությանը. Գրիգորյան

Վստահ եմ՝ մեր առանձնահատուկ հարաբերությունները կշարունակեն խորանալ գալիք տարիներին. Միրզոյան

Հայտնի է Թրամփի հանրահավաքի ժամանակ կրակոցներ արձակած անձի ինքնությունը

ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին

Ադրբեջանական որևէ հող չի գտնվում Հայաստանի հսկողության ներքո, որ Ադրբեջանն ուզենա հարձակվել. Իրանի դեսպան

ՀՀ վարչապետը տեսանյութ է հրապարակել տիկնոջ և կրտսեր դստեր հետ ուղևորությունից

Փրկարարները դուրս են բերել Դիլիջանում ձորն ընկած քաղաքացուն

40 տարվա մեջ առաջին անգամ Օլիմպիական խաղերը չեն ցուցադրվի Ռուսաստանում

Դանակահարություն Ջրվեժում. հիվանդանոց է տեղափոխվել 2 երիտասարդ

Ժիրայր Շաղոյանը տեղափոխվել է հունգարական Դեբրեցեն

10-12 ժամ ջուր չի լինի Երևանի որոշ հասցեներում ու մի շարք համայնքներում

Մարգարա-Վանաձոր-Տաշիր-ՀՀ սահման միջպետական նշանակության ճանապարհի մի հատվածը 2 ժամ փակ կլինի

Շնորհակալ եմ Հայաստանի առջև ծառացած մարտահրավերների ժամանակ մեր կողքին կանգնելու համար. Փաշինյանը՝ Մակրոնին

Մ-6 ավտոճանապարհից Դսեղ գյուղ տանող հատվածը փակ է

Վիգեն և Ժանեթ Քեշիշեաններն արժեքավոր ձեռագրեր են փոխանցել դեսպան Մակունցին՝ որպես նվիրատվություն Մատենադարանին

Թրամփի դեմ մահափորձ է իրականացվել, նա հեռացել է արնահոսող ականջով, կրակողը՝ ոչնչացվել (տեսանյութ, լուսանկարներ)

Այս վանքի նման վայրերի պահպանումը կարևոր դեր է խաղում ապագա սերունդների համար. Ուզրա Զեյան այցելել է Հաղպատ

Տավուշում հրդեհի վայրում հայտնաբերվել է 85-ամյա կնոջ մարմինը

Վարչապետ Փաշինյանն ընդունել է Պետքարտուղարի տեղակալ Ուզրա Զեյային

Այսօր պատգամավոր Մարիամ Պողոսյանի հարսանիքն է. ներկա են եղել նաև վարչապետն ու նրա տիկինը (տեսանյութ)

20-ամյա հղի կնոջ կրծքագեղձերը անբնական մեծացել են, հեռացվել է 20 կգ ուռուցք. բացառիկ վիրահատություն (լուսանկարներ)

Գրետա Վարդանյան. ով է Փարիզ 2024-ի պարալիմպիկ խաղերի ուղեգիր նվաճած առաջին հայ պարածանրորդը

Վրաստանի վարչապետը երկրի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին իրատեսական է համարում

Բախվել են ավտոմեքենան ու մոպեդը. վերջինը կողաշրջվել է, օտարերկրացի մոպեդադավարը տեղափոխվել է հիվանդանոց

ՀՀ ԱԳՆ-ն Չեռնոգորիայի Պետականության օրվա առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել

28-ամյա քաղաքացու ինքնասպանության փորձը կանխվել է

ԱՄՆ ՄԶԳ Եվրոպայի և Եվրասիայի բյուրոյի ղեկավարին է ներկայացվել կոռուպցիայի կանխարգելման թվային օրակարգը

Նիգերիայում դպրոց է փլուզվել. փլատակների տակ է մնացել 154 աշակերտ, կան զոհեր

Ինչ է կատարվել հայ-իրանական սահմանային անցակետում. ՆԳՆ-ն մեկնաբանել է Իրանի քաղաքացուն ծեծի ենթարկելու լուրերը

Ժաննա Անդրեասյանն Արարատում հետևել է դպրոցների շինաշխատանքներին. արձանագրված խնդիրների առնչությամբ հանձնարարական է եղել

Հայաստան-Չեռնոգորիա հարաբերությունները զարգացման և խորացման մեծ ներուժ ունեն. նախագահը ուղերձ է հղել Յակով Միլատովիչին

Սեփական տան ննջասենյակում տղամարդու դի է հայտնաբերվել, կողքին՝ որսորդական հրացան

Հայտնաբերվել են Մոսկվայի մարզում կործանված «Սուպերջեթ 100» ինքնաթիռի անձնակազմի մարմինները

Մեկնարկում են Տավուշի և Լոռու մարզերում ջրհեղեղից տուժածների աջակցության ծրագրերը. ովքեր և ինչպիսի փոխհատուցում կստանան

Իրանը կողմ է ուժեղ տարածաշրջանի ստեղծմանը, ողջունում է լարվածությունը նվազեցնելու անկեղծ ջանքերը. Մասուդ Փեզեշկիան

Առանց երկար, արհեստական եղունգների և ոչ միայն. ինչպես պետք է ներկայանա պացիենտի հետ անմիջական շփում ունեցող բուժաշխատողը

Առաջիկայում մեկնարկելու են Հայաստան-Չինաստան ուղիղ թռիչքներ. վարչապետը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել դեսպան Ֆան Յոնի հետ