Կարեն Կարապետյանը հավանում է Ռայներտին, բայց գործում է նրան հակառակ

ՀՀ կառավարությունը փնտրտուքի մեջ է` չի կողմնորոշվում, թե տնտեսության կառուցվածքի ինչպիսի մոդել է պետք ընտրել: Դրա վառ ապացույցը ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի ֆեյսբուքյան էջում հայտնված մի գրառումն է:

Վարչապետը իր էջում տեղադրել է նորվեգացի տնտեսագետ Էրիկ Ռայներտի «Ինչպես հարուստ երկրները դարձան հարուստ եւ ինչու են աղքատ երկրները մնում աղքատ» աշխատության գովազդը եւ գրել է. «Այն մասին, թե ինչպիսի մոտեցում եւ ներգրավվածություն պետք է ունենա պետությունը տնտեսության եւ հատկապես բիզնեսի տարբեր ճյուղերի զարգացման գործում։ Խորհուրդ եմ տալիս կարդալ»: Ակնհայտ է, որ Կարեն Կարապետյանին դուր է եկել այս աշխատությունը, եւ նրան սրտամոտ են նորվեգացի տնտեսագետի առաջ քաշած պնդումները:

Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ հատկապես վերջին տարիներին եւ այդ թվում` վերջին ամիսներին, ՀՀ կառավարությունը գործում է Ռայներտի տեսությանը հակառակ: Որպեսզի ավելի պարզ լինի, թե ինչի մասին է խոսքը, ներկայացնենք մի երկու պնդում նորվեգացի տնտեսագետի աշխատությունից: Ռայներտը քննադատում է գլոբալիզացիան եւ առաջ է քաշում այն թեզը, որ թույլ զարգացած երկրների կառավարությունները չպետք է կուրորեն հետեւեն զարգացած երկրների օրինակին: Զարգացած երկրները թելադրում են տնտեսական քաղաքականության այնպիսի մոդել, որտեղ կառավարության միջամտությունը տնտեսությանը հասցված է նվազագույնի, պետությունը չի զբաղվում հովանավորչությամբ եւ այլն: Ըստ Ռայներտի՝ թույլ զարգացած երկրների կառավարությունները պետք է ավելի միջամտեն տնտեսությանը, եւ զարգացած երկրների մոդելները թույլ զարգացած երկրների դեպքում կենսունակ չեն: Դե, կարելի է համաձայնել կամ չհամաձայնել այս թեզերի հետ:

Սակայն իր իսկ աշխատության մեջ տնտեսագետը համեմատում է պետական հովանավորչության երկու մոդել եւ ցույց է տալիս, որ այդ հովանավորչությունն էլ պետք է ճիշտ լինի: Նա համեմատում է հովանավորչության լատինաամերիկյան մոդելը հարավկորեական հովանավորչության հետ, եւ հենց դրանից էլ պարզ է դառնում, որ Կարեն Կարապետյանի ուշադրությունը գրաված այս աշխատությունը անուղղակիորեն նվիրված է Հայաստանում իրականացվող տնտեսական քաղաքականության քննարդատությանը:

Ռայներտը ցույց է տալիս, որ լատինաամերիկյան երկրները գնացին ներմուծումը տեղական արտադրությամբ փոխարինմանը, իսկ հարավկորեացիները` արտահանման խթանման ագրեսիվ քաղաքականության: Ժամանակը ցույց տվեց, որ կորեացիները շատ ճիշտ քաղաքականություն որդեգրեցին: Իսկ մենք գնում ենք լատինաամերիկյան ճանապարհով: «Հանձնարարում եմ տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների, ֆինանսների, պաշտպանության, գյուղատնտեսության, առողջապահության նախարարներին՝ համատեղ ուսումնասիրել եւ 20-օրյա ժամկետում առաջարկություն ներկայացնել ներմուծումը տեղական արտադրությամբ փոխարինելու վերաբերյալ՝ ըստ առանձին ապրանքների»,- այս տարվա հունվարի 12-ին տեղի ունեցած կառավարության նիստում հայտարարեց Կարեն Կարապետյանը:      

Ըստ Ռայներտի, Հարավային Կորեան գնաց արդյունաբերության որոշ ոլորտներում ներքին արտադրողների ժամանակավոր պաշտպանության, իսկ լատինաամերիկյան երկրները ներդրեցին  եղած արդյունաբերությունը արտաքին մրցակցությունից պաշտպանելու երկարատեւ մեխանիզմներ: Ավելի քան երկու տարի առաջ Հայաստանը անդամակցեց Եվրասիական տնտեսական միությանը, որի ամբողջ գաղափարախոսությունը հիմնված է հենց եղած տնտեսությունը արտաքին մրցակիցներից երկարատեւ, կարելի է ասել՝ նույնիսկ հարատեւ պաշտպանության վրա: Իսկ դա լատինաամերիկյան մոդելն է: Իսկ Կարեն Կարապետյանը եւ նաեւ նրան նախորդած վարչապետները` Հովիկ Աբրահամյանը եւ Տիգրան Սարգսյանը դիֆերամբներ են ձոնել ԵՏՄ-ի հնարավորությունների մասին, այսինքն՝ ԵՏՄ-ին անդամակցելու շրջանում պաշտոնավարած ՀՀ վարչապետները, այդ թվում նաեւ Կարեն Կարապետյանը լատինաամերիկյան մոդելի հովանավորչության ջատագովներն են: Իսկ դա նշանակում է, որ Ռայներտի աշխատությունը կարդալու խորհուրդ տվող Կարեն Կարապետյանը, ի հեճուկս Ռայներտի, Հայաստանը տանում է լատինաամերիկյան չհաջողված մոդելի ճանապարհով:       

Նորվեգացի տնտեսագետը, համեմատելով հարավկորեական եւ լատինաամերիկյան մոդելները, պնդում է, որ եկամուտների անհավասար բաշխումը բերում է ներքին շուկայի փոքրացման, ինչը հատուկ է հենց լատինաամերիկյան մոդելին, եւ դա բացասական երեւույթ է: Սա կարելի է նվիրել ներկայիս այն պաշտոնյաներին, որոնք պնդում են, թե մոնոպոլիաները վատ բան չեն, եթե չեն չարաշահվում: Հենց թեկուզ այն, որ մեր մոնոպոլիստները, ունենալով տարեկան մի քանի հարյուր միլիոն դոլարի եկամուտ, իրենց աշխատողներին վարձատրում են ամսական 70-80 հազար դրամով, եւ դա կառավարության համար նորմալ իրավիճակ է, նշանակում է, որ կառավարությունը լատինաամերիկյան տապալված մոդելի կողմնակից է:

Կարեն Կարապետյանի ուշադրությունը գրաված նորվեգացի տնտեսագետի մյուս կարեւոր պնդումներից մեկն էլ այն է, որ ներքին մրցակցության պաշտպանությունը հանգեցնում է դրական արդյունքների, ինչպես եղավ Հարավային Կորեայում, իսկ մրցակցության սահմանափակումները, ինչը տեղի ունեցավ Լատինական Ամերիկայում այդ մոդելի անհաջողության գրավականներից էր: Մի քանի տարի առաջ Սերժ Սարգսյանը զարմանում-հարցնում-հանդիմանում էր, թե ի՞նչ եք ուզում` փոքր երկրում քանի հոգի պետք է շաքար ներկրի: Իսկ դրանից հետո մեր պաշտոնյաները տարիներ շարունակ չեն կարողանում բացատրել, թե ինչու են Հայաստանում էականորեն թանկ լայն սպառման այն ապրանքները, որոնց շուկաները մոնոպոլիզացված են, եւ ըստ էության չկա մրցակցության: Գործող կառավարությունն էլ մատը մատին չի խփում այդ մոնոպոլիաներն ու օրիգոպոլիաները ապամոնտաժելու համար: Սա նույնպես լատինաամերիկյան մոդելի հստակ դրսեւորում է: Մի խոսքով, Կարեն Կարապետյանը Ռայներտի այս աշխատությունը առաջին հերթին պետք է առաջարկի հենց ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյաներին: Թող կարդան: 

Տպել
6691 դիտում

Միասնական ջանքերի շնորհիվ ՀՀ-ի և Շրի Լանկայի միջև հաստատված բարեկամական հարաբերությունները կամրապնդվեն․ ՀՀ նախագահ

Այգեվանցի Քեսաբլյանները 11-րդ զավակն են ունեցել

Ճանապարհի լայնացման աշխատանքներ Մեղրիի լեռնանցքում (տեսանյութ)

Փրկարար ծառայությունում գնահատվել են լավագույնները (լուսանկարներ)

ՀՀ-ն վերահաստատում է Նիգերիայի հետ հարաբերություններում առկա ներուժի իրացման պատրաստակամությունը․ ՀՀ նախագահի ուղերձը

Փարիզը մտահոգված է Լաչինի միջանցքի փակմամբ և կողմ է հայ-ադրբեջանական բանակցությունների վերսկսմանը. Ֆրանսիայի ԱԳՆ խոսնակ

Խոստանում եմ, որ կունենանք քո սրտում ապրող կարոտին համարժեք պետություն․ Աննա Հակոբյանը շնորհավորել է հերոս Գոռի մայրիկին

Շարժական մամոգրաֆը մինչև մայիս կմնա Սյունիքում․ 50-69 տարեկան կանայք անվճար հետազոտվելու հնարավորություն կունենան

Արցախում 6 երեխա գտնվում է նորածնային և վերակենդանացման բաժանմունքներում, 4 չափահաս ծայրահեղ ծանր վիճակում է

ՊԵԿ-ը 2023 թ. հունվարին ապահովել է 166.3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտ և պետտուրք

Գյումրիի «Շիրակ»-ը կշարունակի մարզումները Բելեկում

Շրջանների մեծ մասում սպասվում է ձյուն և մառախուղ, լեռնային գոտիներում՝ բուք

Չկան «սիրելիներ» և «չսիրելիներ», կա պրոֆեսիոնալ աշխատանք և սկզբունքայնություն. գլխավոր դատախազն այցելել է Արմավիրի մարզ

«Օրենքի առաջ բոլորն են հավասար». Քնարիկ Հարությունյանը՝ ավագանու անդամի մասնակցությամբ կողոպուտի մասին

Վթարային գազանջատում Արաբկիր վարչական շրջանում

«Գնա, նախարարիդ կբարևես». Բրյուսովի աշխատակիցներն ահազանգում են ճնշումների մասին, շտապօգնությամբ դասախոս են տեղափոխել

ԱԺ պատգամավորները Վոլգոգրադում մասնակցել են Ստալինգրադի ճակատամարտի 80-ամյակին նվիրված միջոցառումներին

Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի վթարի հետևանքով կա զոհ և 4 տուժած․ Փրկարար ծառայությունը մանրամասներ է հայտնել

Կարմիր Խաչի ուղեկցությամբ Արցախից Հայաստան է տեղափոխվել ևս 6 բուժառու

Սուրեն Պապիկյանը շարունակել է առանձնազրույցները ՊՆ ուսումնական զորամասի սպայակազմի հետ

Քաղցկեղի հայտնաբերումն ու բուժումը ավելի հասանելի կդառնա ապահովագրական համակարգի ամբողջական ներդրումից հետո․ Ավանեսյան

Փոքր Վեդի-Լուսառատ ճանապարհին ավտոմեքենան բախվել էլեկտրական սյանը․ կա տուժած

Հայաստանը կարևորում է Շրի Լանկայի հետ հարաբերությունների խորացումը․ վարչապետն ուղերձ է հղել Դինեշ Գունավարդենային

Երևան-Արմավիր ճանապարհին վրաերթի ենթարկված կինը մահացել է

Բավական է խայտառակեք Եվրամիությունը, մեզ ադրբեջանական գազ պետք չէ․ Անն-Լոուրենս Պետել

«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում գլխուղեղի սուր իշեմիկ կաթվածի բուժման կենտրոն կբացվի

Ծաղկաձորի դպրոցի աշակերտներն այցելել են ԱԺ, հանդիպել իրենց դպրոցի շրջանավարտ, պատգամավոր Վաղարշակ Հակոբյանի հետ

Հանրային սննդի վայրերում շարունակում են ծխել, պատասխանատվության ենթարկելու գործիքը չի աշխատում. Արսեն Թորոսյան

Գյումրեցի մի քանի տղամարդ կողոպտել է զբոսաշրջիկներին, տարել՝ գումար. նրանք հայտնաբերվել են, մեկը ավագանու անդամ է

ՃՏՊ Կոշ գյուղի մոտակայքում

«Խաղաղապահին մեջտեղից հանել են, «խեղճ» Ալիևին էլ հանեն, տակը մնան Փաշինյանն ու հայ զինվորը». Ստյոպա Սաֆարյան

Գետնանցումում նկարների տեղադրումը լավ գաղափար է, բայց գրված չեն հայ մեծերի անունները․ Սարգսյանն առաջարկել է ավելացնել

Հայ առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է Սուրբ Սարգիս զորավարի տոնը

Հայաստանում տարեկան արձանագրվում է քաղցկեղի շուրջ 7700 նոր դեպք. աճել է ստամոքսի և կոլոռեկտալ քաղցկեղի դեպքերի թիվը

Ճարտարագիտության ամառային դպրոցի 2 մասնակից կվերապատրաստվի Հռոմում

Մաստարա-Լանջիկ ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

Գյումրու հեքիաթային ձմեռը (լուսանկարներ)

Աշխարհն ականատես կլինի հայերի ևս մեկ ցեղասպանության, որն այս անգամ կանխարգելելի է․ Լեմկինի ինստիտուտն ահազանգ է հնչեցրել

Իհարկե, դատական համակարգում գուցե լինեն նշանակումներ, որ մտահոգություններ կառաջացնեն. հարցազրույց Գրիգոր Մինասյանի հետ

Գյումրու Բարեկամության այգին տարածաշրջանի հյուսիսային հանգույցը կդառնա․ այսօր բացվեցին սահադաշտն ու Վերնիսաժը