Կարեն Կարապետյանը հավանում է Ռայներտին, բայց գործում է նրան հակառակ

ՀՀ կառավարությունը փնտրտուքի մեջ է` չի կողմնորոշվում, թե տնտեսության կառուցվածքի ինչպիսի մոդել է պետք ընտրել: Դրա վառ ապացույցը ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի ֆեյսբուքյան էջում հայտնված մի գրառումն է:

Վարչապետը իր էջում տեղադրել է նորվեգացի տնտեսագետ Էրիկ Ռայներտի «Ինչպես հարուստ երկրները դարձան հարուստ եւ ինչու են աղքատ երկրները մնում աղքատ» աշխատության գովազդը եւ գրել է. «Այն մասին, թե ինչպիսի մոտեցում եւ ներգրավվածություն պետք է ունենա պետությունը տնտեսության եւ հատկապես բիզնեսի տարբեր ճյուղերի զարգացման գործում։ Խորհուրդ եմ տալիս կարդալ»: Ակնհայտ է, որ Կարեն Կարապետյանին դուր է եկել այս աշխատությունը, եւ նրան սրտամոտ են նորվեգացի տնտեսագետի առաջ քաշած պնդումները:

Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ հատկապես վերջին տարիներին եւ այդ թվում` վերջին ամիսներին, ՀՀ կառավարությունը գործում է Ռայներտի տեսությանը հակառակ: Որպեսզի ավելի պարզ լինի, թե ինչի մասին է խոսքը, ներկայացնենք մի երկու պնդում նորվեգացի տնտեսագետի աշխատությունից: Ռայներտը քննադատում է գլոբալիզացիան եւ առաջ է քաշում այն թեզը, որ թույլ զարգացած երկրների կառավարությունները չպետք է կուրորեն հետեւեն զարգացած երկրների օրինակին: Զարգացած երկրները թելադրում են տնտեսական քաղաքականության այնպիսի մոդել, որտեղ կառավարության միջամտությունը տնտեսությանը հասցված է նվազագույնի, պետությունը չի զբաղվում հովանավորչությամբ եւ այլն: Ըստ Ռայներտի՝ թույլ զարգացած երկրների կառավարությունները պետք է ավելի միջամտեն տնտեսությանը, եւ զարգացած երկրների մոդելները թույլ զարգացած երկրների դեպքում կենսունակ չեն: Դե, կարելի է համաձայնել կամ չհամաձայնել այս թեզերի հետ:

Սակայն իր իսկ աշխատության մեջ տնտեսագետը համեմատում է պետական հովանավորչության երկու մոդել եւ ցույց է տալիս, որ այդ հովանավորչությունն էլ պետք է ճիշտ լինի: Նա համեմատում է հովանավորչության լատինաամերիկյան մոդելը հարավկորեական հովանավորչության հետ, եւ հենց դրանից էլ պարզ է դառնում, որ Կարեն Կարապետյանի ուշադրությունը գրաված այս աշխատությունը անուղղակիորեն նվիրված է Հայաստանում իրականացվող տնտեսական քաղաքականության քննարդատությանը:

Ռայներտը ցույց է տալիս, որ լատինաամերիկյան երկրները գնացին ներմուծումը տեղական արտադրությամբ փոխարինմանը, իսկ հարավկորեացիները` արտահանման խթանման ագրեսիվ քաղաքականության: Ժամանակը ցույց տվեց, որ կորեացիները շատ ճիշտ քաղաքականություն որդեգրեցին: Իսկ մենք գնում ենք լատինաամերիկյան ճանապարհով: «Հանձնարարում եմ տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների, ֆինանսների, պաշտպանության, գյուղատնտեսության, առողջապահության նախարարներին՝ համատեղ ուսումնասիրել եւ 20-օրյա ժամկետում առաջարկություն ներկայացնել ներմուծումը տեղական արտադրությամբ փոխարինելու վերաբերյալ՝ ըստ առանձին ապրանքների»,- այս տարվա հունվարի 12-ին տեղի ունեցած կառավարության նիստում հայտարարեց Կարեն Կարապետյանը:      

Ըստ Ռայներտի, Հարավային Կորեան գնաց արդյունաբերության որոշ ոլորտներում ներքին արտադրողների ժամանակավոր պաշտպանության, իսկ լատինաամերիկյան երկրները ներդրեցին  եղած արդյունաբերությունը արտաքին մրցակցությունից պաշտպանելու երկարատեւ մեխանիզմներ: Ավելի քան երկու տարի առաջ Հայաստանը անդամակցեց Եվրասիական տնտեսական միությանը, որի ամբողջ գաղափարախոսությունը հիմնված է հենց եղած տնտեսությունը արտաքին մրցակիցներից երկարատեւ, կարելի է ասել՝ նույնիսկ հարատեւ պաշտպանության վրա: Իսկ դա լատինաամերիկյան մոդելն է: Իսկ Կարեն Կարապետյանը եւ նաեւ նրան նախորդած վարչապետները` Հովիկ Աբրահամյանը եւ Տիգրան Սարգսյանը դիֆերամբներ են ձոնել ԵՏՄ-ի հնարավորությունների մասին, այսինքն՝ ԵՏՄ-ին անդամակցելու շրջանում պաշտոնավարած ՀՀ վարչապետները, այդ թվում նաեւ Կարեն Կարապետյանը լատինաամերիկյան մոդելի հովանավորչության ջատագովներն են: Իսկ դա նշանակում է, որ Ռայներտի աշխատությունը կարդալու խորհուրդ տվող Կարեն Կարապետյանը, ի հեճուկս Ռայներտի, Հայաստանը տանում է լատինաամերիկյան չհաջողված մոդելի ճանապարհով:       

Նորվեգացի տնտեսագետը, համեմատելով հարավկորեական եւ լատինաամերիկյան մոդելները, պնդում է, որ եկամուտների անհավասար բաշխումը բերում է ներքին շուկայի փոքրացման, ինչը հատուկ է հենց լատինաամերիկյան մոդելին, եւ դա բացասական երեւույթ է: Սա կարելի է նվիրել ներկայիս այն պաշտոնյաներին, որոնք պնդում են, թե մոնոպոլիաները վատ բան չեն, եթե չեն չարաշահվում: Հենց թեկուզ այն, որ մեր մոնոպոլիստները, ունենալով տարեկան մի քանի հարյուր միլիոն դոլարի եկամուտ, իրենց աշխատողներին վարձատրում են ամսական 70-80 հազար դրամով, եւ դա կառավարության համար նորմալ իրավիճակ է, նշանակում է, որ կառավարությունը լատինաամերիկյան տապալված մոդելի կողմնակից է:

Կարեն Կարապետյանի ուշադրությունը գրաված նորվեգացի տնտեսագետի մյուս կարեւոր պնդումներից մեկն էլ այն է, որ ներքին մրցակցության պաշտպանությունը հանգեցնում է դրական արդյունքների, ինչպես եղավ Հարավային Կորեայում, իսկ մրցակցության սահմանափակումները, ինչը տեղի ունեցավ Լատինական Ամերիկայում այդ մոդելի անհաջողության գրավականներից էր: Մի քանի տարի առաջ Սերժ Սարգսյանը զարմանում-հարցնում-հանդիմանում էր, թե ի՞նչ եք ուզում` փոքր երկրում քանի հոգի պետք է շաքար ներկրի: Իսկ դրանից հետո մեր պաշտոնյաները տարիներ շարունակ չեն կարողանում բացատրել, թե ինչու են Հայաստանում էականորեն թանկ լայն սպառման այն ապրանքները, որոնց շուկաները մոնոպոլիզացված են, եւ ըստ էության չկա մրցակցության: Գործող կառավարությունն էլ մատը մատին չի խփում այդ մոնոպոլիաներն ու օրիգոպոլիաները ապամոնտաժելու համար: Սա նույնպես լատինաամերիկյան մոդելի հստակ դրսեւորում է: Մի խոսքով, Կարեն Կարապետյանը Ռայներտի այս աշխատությունը առաջին հերթին պետք է առաջարկի հենց ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյաներին: Թող կարդան: 

Տպել
5528 դիտում

Առանց միացյալ ջանքերի չեմ պատկերացնում, որ որևէ տեղ կհասնենք. Զարեհ Սինանյանն այցելել է «Ռուսաստանի հայերի միություն»

Այս պահին ոստիկանության տեսադաշտում 36 մարդ կա, որոնցից 22-ը բերման են ենթարկվել. Օսիպյան

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է դրամական փոխանցումներ կատարել Visa/Mastercard/МИР քարտերին ամբողջ աշխարհով

Նիկոլ Փաշինյանը հյուրընկալել է Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի վարչապետ Գլեդիս Բերեջիկլյանին

Եվրոպական գրանդ ակումբները չեն թերագնահատում Եվրո 2019. նրանց ամենատես սկաուտները Երեւանում են

Աննա Հակոբյանի նախաձեռնությամբ «Իմ քայլը» կաջակցի «Իմ ուղի» ուսումնավերականգնողական կենտրոնի կառուցմանը (լուսանկարներ)

Երեկվա ակցիան ոչ թե ինքնաբուխ հավաք էր, այլ մի քանի անձանց կողմից կազմակերպված սադրանք. Վանեցյան

Դու օրը 10 հազարով կարո՞ղ ես տուն պահել. բողոքի ակցիայի մասնակիցը՝ Պապիկյանին. Իջեւանում կրկին լարված է

Հունիսին «Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը 58 երեխայի և երիտասարդի է օգնել. ամենափոքրերը 1 տարեկան են

Վերապատրաստում են անցել ՀՀ ՊՆ խաղաղապահ բրիգադի կին զինծառայողները

2000-5000-ական դրամ․ ՌՈ-ն բացահայտել է զորացրված զինծառայողներից դրամահավաքի դեպք

Որպես անհետ կորած որոնվող մայրը և դուստրը հայտնաբերվել են

Սխալ է ու հիասթափեցնող․ Ռուսաստանը պատրաստ է Թուրքիային Սու-35 կործանիչներ մատակարարել

Հայաստանի թավշյա հեղափոխությանը նվիրված լուսանկարչական ցուցահանդես է բացվել Վարշավայում

Կարծում եմ, որ այսօր այս հարցի լուծումը վերջնական կտրվի. Արթուր Վանեցյան

Մեկնարկել են Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-հայ-իրանական սահման միջպետական ավտոճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքները

Իջեւանում է գտնվում ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը

Լոռու մարզի Սվերդլով գյուղում գայլերը հոշոտել են 25 մանր եղջերավոր անասուն

Խորհրդարանի ղեկավարը հանդիպումներ է ունեցել ԱՄՆ հայկական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ

ՀԴՄ-ները քիչ են. տրամադրվելու են միայն սահմանամերձ գյուղերում հաշվառված եւ գործող հարկ վճարողներին. ՊԵԿ