ԵԱՏՄ ձեւավորում է միասնական գազային շուկա. Ինչպե՞ս է վաճառվելու գազը

Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի նավթի եւ գազի հարցերով խորհրդատվական կոմիտեն վերջերս հաստատեց ԵԱՏՄ տարածքում ընդհանուր գազային շուկայի ձեւավորման ծրագիրը: Այն ինչ վրաբերում է գազի շուկային, արտահանմանը, տարանցման կամ ներկրման խնդիրներին շատ զգայուն է ընկալվում «կապույտ վառելիքից» բավականին մեծ կախվածություն ունեցող Հայաստանում: Ուստի, հարց է առաջանում՝ ինչ է նշանակում միասնական գազային շուկա ասվածը հատկապես Հայատանի, Բելառուսի եւ Ղրղզստանի, այն է՝ ԵԱՏՄ անդամ այն պետությունների համար, որոնք հանդիսանում են գազի ներկրող: Արդյոք ձեւավորվելու է գնագոյացման, գազի եւ տարանցման սակագների սահմանման մեկ համակարգ: Ու ամենակարեւորը, միասնական շուկայում գազը վաճառվելու է դոլարով, ինչպես հիմա, թե ազգային արժույթներով, կամ գոնե միայն ռուբլով:

Փորձագետների կարծիքով, եթե այս հարցերին բավարարող պատասխան է տալու միասնական գազային շուկայի ձեւավորումը, ապա այն միանշանակ դրական նախաձեռնություն է հատկապես գազ ներկրող ԵԱՏՄ պետությունների համար: Սակայն հաշվի առնելով այն, թե գազի եւ նավթի միջազգային գների կտրուկ անկումից հետո, ինչպիսի բարդ վիճակում են հայտնվել Ռուսաստանն եւ Ղազախստանը, ապա փորձագետների մի մասը կասկածում է, որ առաջիկայում հնարավոր կլինի հասնել միության շրջանակներում գազի գնի ռոբլիով գոյացման, սահմանման եւ արտահանման հեռանկարին: «Հայաստանի տնտեսության կախվածությունը գազից բավականին մեծ է: Հայաստանում էլեկտարէներգիայի գեներացման 40 տոկոսն ապահովում են ՋԵԿ-երը, որոնք աշխատում են հենց գազով: Այս ուղղությունը գնալով զարգանում է երկրում, նշանակում է մեծանալու է նաեւ գազի կարեւորությունը», - նշում է էներգետիայի հարցերով փորձագետ Վահե Դավթյանը՝ հավելելով, որ ԵԱՏՄ-ի գազի շուկայի միասնական վերազգային մեխանիզմենրի ներդրումը միայն կուժեղացնի ներկրող անդամ-պետությունների էներգետիկ անվտանգության երաշխիքները:

Էներգետիայի հարցերով մեկ այլ փորձագետ Արմեն Մանվելյանի կարծիքով, միասնական գազային շուկայի ձեւավորումը գլոբալ խնդիր է լուծում նույն Ռուսաստանի համար, քանի որ այժմ գազի սակագների որոշման միասնական շուկա գոյություն չունի: Հենց այդ պատճառով, ԱՄՆ-ում այն կարող է արժենալ 120 դոլար 1000 խմ-ի դիմաց, իսկ Ճապոնիայում՝ 500 դոլար: «Սակայն վերջերես ԱՄՆ-ը եւ Եվրամիությունը միասնական գազային շուկա ձեւավորելու քայլեր են կատարում: Ուստի ՌԴ-ի համար, որպես գազի խոշորագույն արտահոնղներից մեկի, կարեւոր է ունենալ վերահսկելի գազային բիրժա, որտեղ կվորոշվի այդ վառելիքի գինը», - մեզ հետ զրույցում նշում է Մանվելյանը՝ հավելելով, որ այս նախաձեռնությունը թե՛ ԵԱՏՄ անդամե մյուս պետությունների, թե՛ Ռուսաստանի համար կլինի հաջողակ, եթե գազն այդ շուկայում վաճառվի ռուբլիով:

Շուրջ մեկ ամիս առաջ Սերժ Սարգսյանի Մոսկվա կատարած այցի արդյունքերով մամուլի ասուլիսին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայ-ռուսական առեւտրի համատեքստում հայտարարեց, որ Հայաստանի հետ կարող են առեւտուր անել ազգային արժույթներով: Հենց այդ ժամանակ էլ փորձագետները շեշտը դրացին գազի գնի վրա: Հայաստանը տարեկան շուրջ 300 մլն դոլարի գազ է ներմուծում Ռուսաստանից: Տնտեսական ռեցեսիայի մեջ գտնվող Ռուսաստանը, որի ազգային արժույթը երկու անգամ արժեզրկվեց էներգակիրների գների կտրուկ անկման հետեւանքով, արտարժույթի, հատկապես դոլարի մեծ կարիք ունի: Ուստի փորձագետները կասկածում են, որ գազի միասնական շուկայի ձեւավորման պարագայում հնարավոր կդառնա էներգակիրներ ձեռք բերել ազգային արժույթներով կամ գոնե միայն ռուբլով:

«Հայաստանի տնտեսությունը մեծ կախվածություն գազի ներմուծումից: Գազը, ինչպես եւ նրա գինը մեզ համար ունի ռազմավարական նշանակություն: Այս իմաստով միասնական գազային շուկան, եթե ձեւավորվի այնպես, որ գազի գնի հիմքում դրվի ռուբլին, ապա այն դրական հեռանկարներ կբացի անդամ պետությունների համար, հակառակ պարագայում՝ այս նախաձեռնությունը մեծամասամբ կիմաստազրկվի», - նշում է փորձագետ Արմեն Մանվելյանը՝ միեւնույն ժամանակ հավելելով, որ կողմերին դժվար կլինի համաձայնության հասնել էներգակիրների առեւտրի հարցում ազգային արժույթի անցնել: «Ու սա կլինի գազային միասնական շուկայի ձեւավորման հիմնական խոչընդոտը: Եթե այդ շուկայում գերիշխելու է դոլարը, ապա, կրկնում եմ, այն իմաստազրկվում է: Միակ դրական բանը որ կարող է լինել, ապա այն, որ գազի գնագոյացման միասնակ համակարգ կարող է ներդրվել եւ այդ գրծընթացը կդառնա ավելի հասկանալի մեզ համար», - եզրափակեց նա:

Ազգային էներգետիկ անվտանգության հիմնադրամի (Մոսկվա) առաջատար փորձագետ Իգոր Յուշկովը եւս կիսում է այն կարծիքոը, որ Ռուսաստանի համար անդամ պետությունների գազային շուկաների ինտեգրացիան այդքան էլ ձեռնտու չէ: «Ռուսաստանը գնում է այս ռիսկին, քանի որ էներգետիկ շուկաների միավորումը եվրասիական ինտեգրացիայի գլխավոր տարրեից է: Ինտեգրացիայի շրջանակներում ենթադրվում է գազի սակագների ունիֆիկացիա, ինչպես նաեւ անդամ պետությունների միջեւ գազի փոխանակումների ազատ համակարգի ներդրում: Այսինքն՝ կոպիտ ասած Ղրղզստանը կարող է ղազախական գազ ներկրել եւ վաճառել Բելառուսին նույն Ռուսաստանի տարածքով: Ինչ վերաբերում է սակագներին, ապա այժմ դրանք տարբեր են. Հայաստանում եւ Բելառուսում գազն ավելի թանկ արժե, քան Ռուսաստանում: Ուստի դրանք պետք է ունիֆիակցվեն: Ռուսաստանը մի կողմից պետք է սակագները նվազեցնի այդ երկրների համար, իսկ մյուս կողմից իր ներքին սպառողի համար այն բարձրացնի: Ստացվում է այս նախաձեռնությունն ավելի քան շահեկան է միության շրջանակներում գազ ներկրող պետությունների՝ Հայաստանի, Բելառուսի եւ Ղրղզստանի համար», - նշում է նա:

Տպել
5557 դիտում

Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է ՄԱԿ-ի Քաղաքակրթությունների դաշինքի բարձր ներկայացուցիչ Միգել Անխել Մորատինոսի հետ

Մարալիկ քաղաքում այրվել է մոտ 25 հակ անասնակեր

«Արևիք» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են

Մեր դպրոցների որոշ մասում տպավորություն է, թե իրերն ավելի կարևոր են, քան երեխաները. Ժաննա Անդրեասյան

ԱԱՏՄ-ն ստուգայցեր է կատարել առևտրի օբյեկտներում և դեղատներում

Կարևորվել է Հայաստանի և Եգիպտոսի միջև քաղաքական երկխոսության ակտիվացման քայլերի իրականացումը. հանդիպել են ԱԳ նախարարները

19-ամյա գյումրեցին շրջանցել է երկու թուրք մարզիկների և հռչակվել ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոն

3 օրում ստացվել է հրդեհների մասին 3 ահազանգ Երևանում ու մարզերում

Ծիծաղելի են լուրերը, թե Գյումրիում ՔՊ-ն գաղտնի պայմանավորվածություն ունի «Բալասանյան» դաշինքի հետ․ Ալեքսանյան. Civic

Տիգրան Արզաքանցյանն իր թիմով դուրս է գալիս Դեմոկրատական կուսակցությունից. պայմանավորվածություն է խախտվել

Կոտայքի մարզում մեքենան բախվել է գազախողովակներին, մի քանի պտույտ շրջվելով՝ հայտնվել դաշտում. կան վիրավորներ

Անկարան մտադիր է լրացուցիչ С-400 համալիրներ ձեռք բերել Մոսկվայից. Էրդողան

Առաջիկա օրերին ցրտելու է. մի քանի օրից կվերսկսվեն տեղումները՝ քամու ուղեկցությամբ

Գերմանիայում 16 տարում առաջին անգամ անցկացվում են ընտրություններ՝ առանց Մերկելի թեկնածության

«Երբ լսեցի անունս, կյանքս մի քանի վայրկյանում անցավ դիմացովս». «Միսս Աշխարհ Արմենա 2021»-ի հաղթող

Միջազգային հանրության պատշաճ արձագանք Ադրբեջանի կողմից Արցախի հայաթափմանը. Միրզոյանը՝ ՄԱԿ պաշտոնյայի հետ հանդիպմանը

«Արևիք» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման աշխատանքները վերսկսվել են

Գառնիում մեկնարկում է «Համընդգրկուն ժառանգություն» խորագիրը կրող միջոցառում (լուսանկարներ)

Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է Սիրիայի արտաքին գործերի և սփյուռքի նախարար Ֆեյսալ Ալ-Միկդադի հետ (տեսանյութ)

Թուրքիայից Ռուսաստան արտահանվող մրգերի ու լոլիկի մեջ հայտնաբերվել են վտանգավոր հարուցիչներ

Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 2 դեպք է գրանցվել

Արցախյան պատերազմի մասնակիցներին նվիրված ֆոտոպատմության ցուցադրություն կլինի

Անթիլիասի Մայրավանքում մատուցվում է հոգեհանգստի կարգ՝ ի հիշատակ 44-օրյա պատերազմի զոհերի (տեսանյութ)

Հանդիպել են Գուտերեշն ու Միրզոյանը. քննարկվել են տարածաշրջանային կայունության և անվտանգության մասին հարցեր (տեսանյութ)

ԱԺ-ում կորոնավիրուսի դեմ պատվաստվել են պատգամավորներ ու աշխատակիցներ (լուսանկարներ)

Ուկրաինայի հայկական եկեղեցիներում պատերազմի զոհերի հիշատակին նվիրված հոգեհանգստի պատարագներ կմատուցվեն

Սպանություն Երևանում. իր բնակարանում հայտնաբերվել է դանակի մի քանի հարված ստացած տղամարդու դի

ՀՀ ԱԳ նախարարն ու ԵԱՀԿ գործող նախագահը քննարկել են Արցախում ստեղծված իրավիճակը և ծառացած հումանիտար խնդիրները

Կորոնավիրուսային վիճակագրությունը շարունակում է մտահոգիչ մնալ. 925 նոր դեպք է հաստատվել

16 տարվա ընդմիջումից հետո Հայաստանն Օլիմպիական խաղերին կմասնակցի նաև գեղասահքում

Տաթևից Աղվանի 43 կիլոմետրանոց ճանապարհահատվածը պատրաստ կլինի մինչև նոյեմբերի վերջ (տեսանյութ)

Եղվարդի մոտակայքում մեքենան բախվել է գազատարին, հետո սահել ձորակը. կան տուժածներ

Երկկողմ տնտեսական համագործակցության հեռանկարներին են անդրադարձել ՀՀ և Ռումինիայի ԱԳ նախարարները (տեսանյութ)

Արցախում պետական դավաճանության դեպք է բացահայտվել․ Արցախի ԱԱԾ (տեսանյութ)

Գյումրիում «Բալասանյան» դաշինքի թեկնածուի նախընտրական պաստառի համար ծառի ճյուղեր են կտրում (տեսանյութ)

Բացահայտվել են ռազմամթերքի մատակարարման գործում ՀՀ ԶՈՒ բարձրաստիճան պաշտոնյայի լիազորությունները չարաշահելու դեպքեր. ԱԱԾ

Հանդիպումը, որը կայացավ պատերազմից մեկ տարի անց, դրական քայլ է. Ֆրանսիայի ԱԳ նախարարը Միրզոյան-Բայրամով հանդիպման մասին

Ստեփանակերտը Երևանի թիկունքն է ու հենարանը. Հայկ Մարությանի շնորհավորել է Ստեփանակերտի օրը

Հակամարտության կարգավորումը պետք է տեղի ունենա ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահության հովանու ներքո.Միրզոյանը հանդիպել է Նուլանդի հետ

Գյումրեցին անպայման պետք է լսի Ստեփանակերտի թատրոնի ասելիքը. Աճեմյանի բեմում են Արցախի դերասանները