Լիբերմանը Հարավային Կովկասում էր. իսրայելա-ադրբեջանական գործընկերության վտանգները

Իսրայելի պաշտպանության նախարար Ավիգդոր Լիբերմանը սեպտեմբերի 12-ին եւ 13-ին այցելել էր Վրաստան եւ Ադրբեջան: Վրաստանում Լիբերմանը հանդիպումներ է ունեցել վարչապետ Մամուկա Բախտաձեի, պաշտպանության նախարար Լեւան Իզորիայի եւ արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Զալկալիանիի հետ: Դա Իսրայելի պաշտպանության նախարարի առաջին այցն էր Վրաստան:

Լիբերմանն իր վրացի գործընկերների հետ քննարկել է նաեւ Իրանում եւ Մերձավոր Արեւելքում տիրող իրավիճակը: Նրա այցի ընթացքում Վրաստանի եւ Իսրայելի միջեւ ստորագրվեց կիբերանվտանգության եւ ահաբեկչության դեմ պայքարում համագործակցության հռչակագիր: Ըստ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի՝ նախանշվել են համագործակցության հիմնական ուղղությունները:

«Ինչ վերաբերվում է պաշտպանության ոլորտում համագործակցությանը՝ մենք հստակեցրինք չորս հիմնական ուղղություն. կիբերանվտանգություն, պահեստային ծառայության ստեղծման աջակցություն, ահաբեկչության դեմ պայքար եւ հայրենիքի պաշտպանություն», - հայտարարել է Իսրայելի պաշտպանության նախարարը:

Այդուհանդերձ, այցի մանրամասները չեն հրապարակվում: Շատ փորձագետներ կարծիք են հայտնում, որ Իսրայելի եւ Վրաստանի ռազմական համագործակցությունը կարող է բացասաբար ընդունվել Ռուսաստանում՝ կապված Աբխազիայի եւ Հարավային Օսեթիայի հակամարտության հետ: Իսրայելը մեկ անգամ չէ, որ հայտարարել է Վրաստանի տարածքային ամբողջականությանը աջակցելու մասին:

Լիբերմանի՝ Ադրբեջան կատարած այցի վերաբերյալ տեղեկատվությունն էլ ավելի աղքատիկ է: Ադրբեջանի նախագահի հետ հանդիպման վերաբերյալ ադրբեջանական պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ կողմերը գոհունակություն են հայտնել երկու երկրների միջեւ առկա տնտեսական, ռազմական, մշակութային եւ զբոսաշրջային ոլորտներում հարաբերությունների զարգացման կապակցությամբ: Լիբերմանը վստահություն է հայտնել, որ իր այցը կնպաստի համագործակցության խորացմանը:

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության՝ Լիբերմանի այցի նախօրեին հրապարակած պաշտոնական հաղորդագրության մեջ նշվում էր, որ այցի ընթացքում քննարկվելու են տարածաշրջանային անվտանգությանը եւ ռազմական ոլորտում Ադրբեջանի ու Իսրայելի համագործակցությանը վերաբերող հարցեր: Թե՛ տարածաշրջանային անվտանգությունը, թե՛ Ադրբեջանի ռազմական համագործակցությունը, բնականաբար, մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում Հայաստանի համար:

Լիբերմանի՝ Վրաստան կատարած այցը կարելի է դիտարկել որպես վրաց-իսրայելական ռազմատեխնիկական համագործակցությունը վերակենդանացնելու փորձ: Մինչեւ 2008 թ. պատերազմը Վրաստանի եւ Իսրայելի հարաբերություններն այս հարթությունում շատ խորն էին: Ինչպես հետագայում պարզվեց՝ դրա մեջ իր զգալի ավանդն ուներ Վրաստանի պաշտպանության նախկին նախարար, էթնիկ հրեա Դավիթ Կեզերաշվիլին, որը պաշտոնանկությունից հետո հայտնվեց խոշոր կոռուպցիոն սկանդալի կենտրոնում, իսկ վրաց-իսրայելական ռազմատեխնիկական համագործակցությունը աստիճանաբար սառեց:

Ադրբեջանի պարագայում իրավիճակն այլ է: Իսրայելա-ադրբեջանական ռազմական համագործակցությունը բավական խորը արմատներ ունի, որոնց վրա, դատելով Լիբերմանի այցից, բացասական հետք չի թողել անգամ Aeronautics defense systems-ի հետ կապված սկանդալը: Ինչեւէ, այս հանդիպման ընթացքում ձեռքբերված պայմանավորվածությունների մասին հայտնի կդառնա, ամենայն հավանականությամբ, պոստֆակտում: Ադրբեջանցի փորձագետների շրջանում կարծիքներ են հնչում, որ հանդիպման ընթացքում առաջընթաց կգրանցվի երկու երկրների ռազմաարդյունաբերական համագործակցության, ինչպես նաեւ այլ ուժային կառույցների ենթակայության տակ գտնվող ոլորտներում:

Վերջինը հատկապես հետաքրքրական է Իսրայել-Իրան հակամարտության համատեքստում: Հարկ է հիշել, որ 2014 թ. օգոստոսին Իրանի օդային տարածքում էր հայտնվել Ադրբեջանից բաց թողնված հետախուզական ԱԹՍ: Իսկ այս տարվա ապրիլին Իսրայելի վարչապետը ներկայացրել էր փաստաթղթեր, որոնցում իբր ապացուցվում էր Իրանի կողմից միջուկային ծրագրի շարունակում: Այդ փաստաթղթերը եւս կարող էին Իսրայելում հայտնվել Ադրբեջանի օգնությամբ: Իսկ մեկ շաբաթ առաջ Լիբերմանը հարցազրույց էր տվել Ազատություն ռադիոկայանի իրանական ծառայությանը եւ կոշտ քննադատության արժանացրել Իրանի իշխանություններին՝ նշելով, որ չի հանդուրժի Իրանի ռազմական ներկայությունը Սիրիայում:

Իրանը, բնականաբար, եւս մտահոգ է իսրայելա-ադրբեջանական հարաբերությունների խորացմամբ: Իսրայելը Իրանի կողմից դիտարկվում է որպես ակնհայտ թշնամական երկիր, ուստի այդ մտահոգությունները բացասաբար են ազդում նախեւառաջ Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների վրա: Բաքվում էլ պարբերաբար կասկածում են Իրանին հակակառավարական կրոնական ուժերին սատարելու մեջ, ուստի, կարելի է ասել, որ Ադրբեջանը բոլոր հետեւանքները գիտակցելով է գնում Իսրայելի հետ մերձեցմանը:

Ադրբեջանի եւ Իսրայելի ռազմական համագործակցությունը մտահոգիչ է նաեւ Հայաստանի համար: Այդուհանդերձ, խանգարել դրան մենք ի զորու չենք, իսկ հայ-իսրայելական հարաբերությունները, չնայած դեռեւս մինչեւ հեղափոխությունը տեղի ունեցած որոշակի աշխուժացմանը, այն մակարդակի վրա չեն, որպեսզի Իսրայելը՝ հարգելով այդ հարաբերությունները, հրաժարվի Ադրբեջանի հետ ռազմավարական գործընկերությունից: Թեեւ, փորձը ցույց է տալիս, որ անգամ դաշնակցային հարաբերությունները խոչընդոտ չեն դաշնակցի հակառակորդին զենք վաճառելու համար:

Տպել
1959 դիտում

Նախագահի հրամանագրով Գնդապետ Աշոտ Բալասանյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում

ՀՀ նախագահի հրամանագրով գնդապետ Արմեն Գյոզալյանը պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով

Ավտովթար է տեղի ունեցել Իջևան-Նոյեմբերյան ավտոճանապարհին. տուժածները հոսպիտալացվել են Իջևանի բժշկական կենտրոն

Առաջնագծի որոշ ուղղություններում Արդբեջանի զինված ուժերը ջանադրաբար ստեղծում են ահաբեկչական խմբավորումների բազաներ. ՊԲ

Ադրբեջանում կրկին խուճապային տրամադրություններ են. Կարեն Հովհաննիսյան

Հակառակորդի խորքում տեղակայված կրակակետերը լռեցվել են. ՊԲ

Խախտվում է մարդու բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքը. ԱՆ-ն կոչ է անում դատապարտել բժշկական կենտրոնների թիրախավորումը

Կառավարությունը բոլոր միջոցները կկենտրոնացնի Արցախում վնասները վերականգնելու համար․ Ղուլարյան

ՊԵԿ նախագահը զարմանալի տեղեկություն է հայտնել վարչապետին

Քննչական կոմիտեի ծառայողներից զինվորագրվել է 180 կամավորական

Ադրբեջանական տեղեկությունները մեր կորուստների մասին կեղծ են. Արծրուն Հովհաննիսյան

Արցախում կյանքը սպանելու Ադրբեջանի փորձերը ձախողվելու են, կազմակերպիչները ենթարկվելու են պատասխանատվության. ԱԳՆ

Թուրքական «Բայրաքթարները» Հայաստանի սահմանի մոտ ամեն օր հետախուզական թռիչքների են դուրս գալիս (տեսանյութ)

Ադրբեջանը Թուրքիայի անմիջական աջակցությամբ շարունակում է իր ցեղասպան քաղաքականությունը արցախահայության դեմ. վարչապետ

Շուշիի հրթիռակոծությունից ԱՀ ԱԻ պետական ծառայության 3 փրկարար վիրավորում է ստացել

Կորոնավիրուսից մահացել է ԱԺ նախկին պատգամավոր, փաստաբան Վարդան Զուռնաչյանը

ԱՀ ԶՈՒ զորահավաքի միջոցով համալրած անձնակազմի դրամական ապահովության գումարների վճարումները կիրականացվեն նոյեմբերի 10-ից

Ալիևը հայտարարել է, որ պատրաստ է առանց նախապայմանների Մոսկվայում բանակցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ. Ինտերֆաքս

Ադրբեջանական թիրախավորված հարձակումից հետո (տեսանյութ)

Մահացել է Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի նախկին նախագահ Դավիթ Ավետիսյանը