«Վիկտոր Համբարձումյան» միջազգային մրցանակի գումարը 500 հազար ԱՄՆ դոլարից դարձել է 300 հազար դոլար

ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայում փետրվարի 13-ին տեղի ունեցավ աշխարհահռչակ աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային գիտական մրցանակի հանձնման արարողությունը:

Մրցանակը հիմնվել է 2009 թվականին եւ շնորհվում է երկու տարին մեկ անգամ՝ աստղաֆիզիկայի, ինչպես նաեւ դրան հարակից ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի բնագավառներում նշանակալի գիտական արդյունքների համար՝ անկախ հավակնորդների քաղաքացիությունից: Մրցանակային ֆոնդը 300 հազար ԱՄՆ դոլար է: Նախորդ տարիներին դափնեկիրներից եւ ոչ մեկը հայաստանցի գիտնական չի եղել, թեպետ երկուսը ազգությամբ հայ էին: Այս տարին նույնպես բացառություն չէր:

2018 թվականի՝ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային մրցանակը դափնեկիրներին հանձնեց Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Այս անգամ այն շնորհվել է Ամստերդամի համալսարանի Անտոն Պանեկուկի անվան աստղագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր Էդվարդ Վան Դեն Հոյվելի, ՌԴ ԳԱ աստղագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր Ալեքսանդր Տուտուկովի, ՌԴ ԳԱ աստղագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր Լեւ Յունգելսոնի գիտական խմբին՝ Զանգվածեղ կրկնակի աստղերի, հատկապես ռելատիվիստական կրկնակիների եւ գրավիտացիոն ալիքների աղբյուրների ձեւավորման ոլորտում առաջնային ուսումնասիրությունների համար:

«Մենք լիովին գիտակցում ենք մրցանակի հեղինակության կարեւորությունը։ Նրա արժեքն են կազմում գիտական հանրության կողմից ընդունված լինելը, ճանաչված գիտնականների անունները, ովքեր կդառնան դափնեկիրներ եւ իրենց արժանի տեղը կգրավեն Վիկտոր Համբարձումյանի փառապանծ անվան կողքին: Որքան բարձրակարգ գիտնականներ են շահում մրցանակը, այնքան աճում է նրա նկատմամբ վստահությունն ու նրա միջազգային հեղինակությունը: Ներկայացված աշխատանքների գիտական փորձաքննությունը ամբողջովին վստահված է միջազգային հանձնաժողովին, որի անդամներն են աշխարհահռչակ եւ միեւնույն ժամանակ խիստ անաչառ ու բծախնդիր գիտնականներ, որոնց որոշումից է կախված թե՛ տվյալ տարվա մրցանակակիրների ընտրությունը եւ թե՛ մրցանակի հեղինակության հետագա ամրապնդումը: Բավական է ասել, որ հանձնաժողովի անդամների թվում են Նոբելյան մրցանակակիր, Միջազգային աստղագիտական միության նախորդ երկու նախագահները եւ մի շարք այլ ճանաչված աստղագետներ: Վերջերս ռուսական մամուլում կարդացի այսպիսի մի հրապարակում, որը Վիկտոր Համբարձումյանի անվան մրցանակն անվանել էր աստղաֆիզիկայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակ: Կարծում եմ, որ սա շատ կարեւոր եւ դիպուկ բնորոշում է»,- իր ելույթում ասաց Նիկոլ Փաշինյանը:

Նա անդրադարձավ նաեւ շատերին զարմացնող մրցանակային գումարի մեծությանը: «Շատերը հարցնում են, թե այդ ինչպես է, որ փոքրիկ երկիր Հայաստանը սահմանել է այսպիսի խոշոր գիտական մրցանակ: Լինելով նորանկախ պետություն՝ Հայաստանը ամենադժվարին տարիներին էլ, ներկայումս էլ, շարունակում է կարեւորել գիտության զարգացումը, շարունակում է իր տեղն ունենալ առաջատար երկրների թվում: Այս ամենի հետ մեկտեղ մենք հասկանում ենք, որ դեռեւս շատ անելիքներ կան մեր երկրում գիտնականի արդյունավետ աշխատանքն ու արժանավայել կյանքն ապահովելու ուղղությամբ, գիտական հիմնարկները ժամանակակից սարքավորումներով հագեցնելու, երիտասարդ կադրերի ներհոսքն ապահովելու, ընդհանրապես գիտության զարգացման ուղղությամբ: Որպես երկրի ղեկավար, պիտի փորձեմ բոլոր ջանքերս ներդնել գիտության եւ գիտության մշակների նկատմամբ հարգանքն ու գնահատանքը բարձրացնելու համար: Որպես օրինակ կարելի է նշել, որ մրցանակի նկատմամբ վստահությունն ավելացնելու նպատակով այս տարվանից ՀՀ կառավարության որոշմամբ մրցանակի բոլոր ծախսերը ներառվել են ՀՀ պետական բյուջեի մեջ»,- նկատեց վարչապետը։

Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային գիտական մրցանակի գումարային արժեքը ի սկզբանե կազմել է 500 հազար ԱՄՆ դոլար: Գիտական հանրության շրջանում որոշակի դժգոհություն էր առաջանում, որ այդ միջոցները փաստորեն մշտապես դուրս են գալիս երկրից, որի կարիքը մեր գիտությունը մեծապես ունի: Առաջարկում էին՝ գոնե պայման ավելացվի, որ դրա մի որոշակի մասը ուղղվի հայ գիտնականների մասնակցությամբ գիտական նախագծերի իրականացմանը, կրթաթոշակների տրամադրմանը, հայ գիտնականների արտասահման ուղեւորությունների ֆինանսավորմանը: Իսկ արդեն 2017 թվականին իրականացվեցին գործնական քայլեր՝ չափանիշները վերանայելու եւ որոշակի փոփոխություններ կատարելու ուղղությամբ: Արդյունքում գիտական այս մրցանակն այսօր կազմում է 300 հազար ԱՄՆ դոլար, որից 100 հազարը հաջորդող երկու տարիների ընթացքում օգտագործվելու է Հայաստանում աստղաֆիզիկայի եւ դրան հարակից ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի բնագավառների հետագա զարգացման համար:

Ըստ նոր կարգի, 200 հազար դոլարը բաշխվում է հաղթող խմբի 3 անդամների միջեւ, որը նրանք ազատ են տնօրինել իրենց հայեցողությամբ: Մնացած 100 հազար դոլարը ուղղվելու է մասնավորապես հետեւյալ նպատակներին՝ 50 հազար դոլարի չափով՝ գիտական հետազոտությունների աջակցության մրցույթի կազմակերպմանը, 25 հազար դոլարի չափով՝ օտարերկրյա պետություններում ՀՀ գիտնականների գործուղումների ֆինանսավորմանը, 15 հազար դոլարի չափով՝ Հայաստանի Հանրապետությունում գիտաժողովների կազմակերպմանը, 7 հազար 200 դոլարի չափով՝ պետական բուհերում մագիստրոսի ուսումնական ծրագրով ուսումնառող ուսանողների կրթաթոշակներին, 2 հազար 800 դոլարի չափով՝ դափնեկրի (դափնեկիրների) եւ մրցանակի արժանացած աշխատանքի հանրայնացման համար:

Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոյանը կարծում է, որ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան մրցանակը միջազգային գիտական մրցանակների շարքում գտնվում է առաջին տասնյակում: Նա նաեւ համոզված է, որ այն իր տասնամյա գոյության ընթացքում դրական ազդեցություն է ունեցել մեր երկրում գիտության համապատասխան ճյուղերի զարգացման վրա: «Դա արտահայտվում է արտասահմանյան տարբեր գիտաժողովներին մեր երիտասարդ եւ ոչ միայն երիտասարդ գիտնականներին հրավիրելով, նրանք առաջարկներ են ստանում համատեղ ծրագրերի մասնակցելու եւ այլն»,- արձանագրեց ԳԱԱ նախագահը:

Հ.Գ. Պրոֆեսոր Ալեքսանդր Տուտուկովը առողջական խնդիրների պատճառով չէր կարողացել ժամանել Հայաստան: Նրա մրցանակը ստացավ գործընկերը:

Տպել
3140 դիտում

Մանուշյանի մշտական ընտրությունը ազատությունն էր. Մակրոն

Կաշառք ստանալու մեղադրանքով ձերբակալվել է ԱԱՏՄ բժշկական օգնության և սպասարկման վերահսկողության վարչության պետը

Վարչապետ Փաշինյանը հանդիպել է Ֆրանսիայի Սենատի նախագահ Ժերար Լարշեին

Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հայերենով գրառում է արել

Ելիսեյան պալատում կայացել է Նիկոլ Փաշինյանի և Էմանուել Մակրոնի հանդիպումը. կողմերի հայտարարությունները

Նիկոլ Փաշինյանը Էմանուել Մակրոնի հետ հանդիպման արդյունքներով գրառում է արել

Արթիկի տարածաշրջանի ճանապարհներին ձյուն է տեղում

Անհրաժեշտ է, որ Ադրբեջանը փարատի երկիմաստությունը ՀՀ-ի տարածքային ամբողջականության և քարտեզների վերաբերյալ․ Մակրոն

Փաշինյանը Մակրոնին հրավիրել է Հայաստան

Ճանաչում ենք հարևանների տարածքային ամբողջականությունը, մեր խնդիրը տարածաշրջանում ճիշտ բալանս ձևավորելն է. Փաշինյան

Տվել ենք մեր համաձայնությունը՝ պաշտպանական զինտեխնիկա ուղարկել Հայաստան․ Մակրոն

Սյունիքում տեղի ունեցած միջադեպերը վկայում են՝ էսկալացիայի վտանգը իրական է մնում․ Մակրոն

Գործարքը հնարավոր է իրականացնել առանց Ռուբեն Վարդանյանի անմիջական մասնակցության․ փորձագետ

Ուկրաինայի վարչապետը խոստովանել է զինված ուժերի ոչ շահավետ դիրքը մարտի դաշտում

Մենք կարևորում ենք ԵՄ դիտորդական առաքելության ներդրումը Հարավային Կովկասում կայունության խթանման գործում․ Միրզոյան

Միացյալ Նահանգները Հայաստանի կողքին է՝ որպես գործընկեր և բարեկամ. 1 տարի առաջ ՀՀ ժամանած դեսպան Քրիստինա Քվինի ուղերձը

ՀՀ ԱԳՆ-ն կարևորել է ԵՄ դիտորդական առաքելությունը տարածաշրջանում կայունության ապահովման համար

Հարցվողների կեսից ավելին՝ 53%, նշել է, որ նկատել է ոստիկանության աշխատանքի բարելավում. ՆԳՆ

Ադրբեջացի գործարարը ներգրավված է ռուսական նավթի առևտրի գաղտնի օղակում. The Wall Street Journal-ի հոդվածը

Վերջին երկու տարում ՀՀ-ԵՄ հարաբերություններն ինտենսիվ ընդլայնվում են. Արմեն Գրիգորյան

Արտագնա աշխատանքի մեկնած քաղաքացիներին ուղարկվել են միայն ծանուցումներ, վարչարարություն չի իրականացվի. ՊԵԿ նախագահ

Հայաստանի դատական իշխանության անկախության ինդեքսը աճ է գրանցել. Դատական դեպարտամենտ

Ռուսներին չի հաջողվի գրավել Դոնեցկն ու Լուգանսկը․ Բուդանով

Երևանում անցկացվել է բացօթյա հուշ-ցերեկույթ՝ նվիրված Միսաք Մանուշյանին

Տիգրան Ավինյանը և Ղազախստանի դեսպանն անդրադարձել են Երևանի և Աստանայի միջև համագործակցության սերտացմանը

Ավանեսյանն ու Անդրեասյանը ստորագրել են պաշտոնական հրաման, որով կներդրվի հետբուհական մասնագիտական կրթական նոր ծրագիր

Հրազդանում կասեցվել է մանկապարտեզի խոհանոցի արտադրական գործունեությունը

Հայաստանը դիվերսիֆիկացնում է իր անվտանգությունը և արտաքին քաղաքականությունը. ԱԽ քարտուղար

Մեղադրանքներն անհիմն են. Մարագոսը՝ ԵՄ առաքելության վերաբերյալ Ադրբեջանի ԱԳՆ հայտարարության մասին

Նիկոլ Փաշինյանը ժամանել է Փարիզ

Հայ-ադրբեջանական սահմանին միջադեպերի քանակը նվազել է, բայց մարտահրավերներ կան․ Ստեֆանո Տոմատ

«Վերջապես». Լուսինե Թովմասյանը դիմավորել է սկեսրայրին (լուսանկար)

Քյամիլ Զեյնալլին ազատ է արձակվել և այսօր կվերադառնա Բաքու

Պատգամավոր Գագիկ Մելքոնյանին տեղափոխել են հիվանդանոց

ԵՄ դիտորդական առաքելությունը նպաստել է հայ-ադրբեջանական սահմանին միջադեպերի քանակի նվազմանը. Մարկուս Ռիտեր

Ռուսական կողմին պետք է հարցնել, թե ինչու է մեր մուտքն արգելված եղել Ներքին Հանդ․ ԵՄ դիտորդական առաքելության ղեկավար

Միսաք Մանուշյանի և նրա կնոջ աճյունները կվերահուղարկավորվեն պանթեոնում. Ջոնաթան Լաքոտ

Պետությանը պատճառվել է 80 մլն դրամի վնաս, մեղադրանք է ներկացվել նախկին պաշտոնատար անձանց. նախաքննությունն ավարտվել է

Ողբերգական ավտովթար Արագածոտնի մարզում. կա 1 զոհ, 2 վիրավոր

ՀՀ-ն ստացել է խաղաղության պայմանագրի Ադրբեջանի տարբերակը, շարունակում ենք աշխատել․ Գրիգորյան