Գործազրկությունը բավականին մեծ խնդիր է, ինչը արդեն մթնոլորտ է ձեւավորել հասարակության մեջ. Առաքելյան

Օրերս ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրեց, որ 2019 թվականի երկրորդ եռամսյակից Հայաստանում գործազրկության էական նվազում ունենք:

Նա նշել էր, որ 2018-ի երկրորդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը կազմել է 236 հազար 400 մարդ, իսկ 2019-իերկրորդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը կազմել է 207 հազար 200 մարդ, նվազելով 29 հազար 200 մարդով:

«Ներկայումս մեր երկրում գործազրկությունը կազմում է 17.7 տոկոս, ինչը նշանակում է, որ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ մեր երկրում ընդհանուր գործազրկությունը նվազել է 2.5 տոկոսով»,- գրել էր վարչապետը։

29 հազար 200 գործազուրկների նվազման թիվը չի ենթադրում, որ այս ընթացքում այդքան աշխատատեղ է ստեղծվել: Սրա մեծ մասը հիմնականում ստվերից դուրս եկած աշխատատեղերն են:

Թեմայի վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցեց ՀՀ վարչապետի խորհրդական, տնտեսագետ Մեսրոպ Առաքելյանի հետ:

- Պարոն Առաքելյան, վարչապետը գրել էր, որ 2018-ի երկրորդ եռամսյակի համեմատ, 2019-ի երկրորդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը նվազել է 29 հազար 200-ով: Ինչո՞վ է սա պայմանավորված:

- Գործազրկության թիվը, որը հաշվառվում է, դրանք գրանցված գործազուրկներն են: Գրանցված աշխատողների մասով մենք ունենք բավականին դրական զարգացումներ: Չասեմ բավականին մեծ ծավալի, սակայն ակնհայտ է, որ աշխատատեղերի ստեղծման առումով ունենք մի փոքր առաջընթաց: Բայց այս առումով դեռ աշխատելու տեղ կա: Ի վերջո գործազրկության այն ծավալը, որն ունենք՝ 17.7 տոկոս, դեռեւս մտահոգիչ է: Սակայն ամենակարեւորն այն է, որ այդ տենդենցը՝ գործազրկության նվազման տեսանկյունից, դրական է:

- Ձեր գնահատմամբ, որքա՞ն աշխատատեղ է ստեղծվել այդ ժամանակաշրջանում:

- Կդժվարանամ թիվ նշել: Մինչեւ հեղափոխությունը ունեցել ենք չգրանցված աշխատողների բավականին զգալի հատված: Սակայն գործազրկության նվազումը միայն չգրանցված աշխատակիցների գրանցմամբ չէ պայմանավորված: Այն, որ կա որոշակի տեղաշարժ, նկատվում է նաեւ այն ներդրումային ծրագրերով, որոնց կառավարությունն արտոնություն է տվել:

- 17.7 տոկոս գործազուրկների թիվը արդյո՞ք իրական է, թե այստեղ դարձյալ ստվեր կա:

- Ընդհանրապես զբաղվածության առումով բավականին լուրջ խնդիրներ ունենք: Խնդիրը միայն չգրանցված աշխատակիցները կամ կարգավորումները չեն: Խնդիրը նաեւ այն է, որ մենք ունենք ոլորտներ, որտեղ կան եկամուտների գրանցման հետ կապված խնդիրներ: Օրինակ՝ գյուղատնտեսական ոլորտում օրենքի շրջանակներում հաշվառում չենք իրականացնում, թե մարդն ինչքան եկամուտ է ստանում: Մոտ կես միլիոն մարդ աշխատում է գյուղատնտեսության ոլորտում եւ ձեւավորում է եկամուտ: Սակայն ակնհայտ է, որ կան մարդիկ, ովքեր գյուղում են բնակվում, համարվում են գյուղացիներ, բայց հնարավոր է, որ որեւէ եկամուտ չեն ստանում ու այդ առումով նրանց կարելի է համարել գործազուրկ: Որոշակի ոլորտներում, օրինակ՝ շինարարության ոլորտում սեզոնային աշխատանքներ են կատարում, այդտեղ նույնպես հնարավոր է լինեն ոչ ամբողջական հաշվառումներ:

Ես նկատում եմ, որ իրոք մենք ունենք խնդիր: Խնդիրը, ոչ թե գործազրկության հետ է կապված, այլ այստեղ ես ավելի շատ կարեւորում եմ կայուն եկամտի առկայությունը: Այսինքն ինչքան մարդ կա, որ ունի կայուն եկամուտ ստանալու խնդիր: Այդ կայուն եկամուտը մարդը կարող է ստանալ իր փոքր բիզնեսով, գյուղատնտեսությամբ զբաղվելով կամ որոշակի աշխատանք կատարելով՝ նույնիսկ չլինելով ինչ-որ մի ընկերությունում գրանցված աշխատակից: Ե՛ւ քաղաքացու, ե՛ւ պետության համար կարեւոր է ունենալ այնպիսի տնտեսություն, որտեղ առավելագույնս մեծ թվով մարդիկ կարողանան ստանալ կայուն եկամուտ: Հնարավոր է, որ մարդիկ լինեն, ովքեր հաշվառված են գործազրկության համակարգում, սակայն արտերկրից բավականին օգնություն են ստանում կամ գյուղատնտեսությամբ են զբաղված: Հետեւաբար միայն այս վիճակագրությունը նայելով չենք կարող ստանալ ամբողջական պատկերը:

- Ձեր կարծիքով Հայաստանում գործազուրկների քանակին համաչափ աշխատատեղեր կա՞ն, թե ամեն դեպքում ինչքան էլ աշխատատեղեր են ստեղծվում դա չի բավարարում:

- Այդ խնդիրը մի կետ չունի, որ ենթադրենք ունենք 100 հազար գործազուրկ, պետք է ստեղծել 100 հազար աշխատատեղ: Աշխատանքի, գործատուների եւ գործազուրկների միջեւ կապը բավականին խնդրահարույց է: Ամենայն հարգանքով՝ չփնովելով քաղաքացիներին, ովքեր աշխատանք չունեն, սակայն ցավոք մենք բախվում ենք մի իրականության հետ, որ շատերը չեն ցանկանում աշխատել կոնկրետ այս աշխատանքում: Իհարկե, այստեղ գալիս է գործոն՝ կրթության հետ կապված: Մենք բավականին նուրբ աշխատանք ունենք կատարելու կրթական առումով՝ մարդկանց կրթելու առումով: Այսօր մենք ունենք մի խնդիր, որ մարդիկ երկար տարիներ՝ ընդհուպ չափահաս դառնալուց հետո չեն աշխատել եւ այդ մարդիկ բարդույթ ունեն աշխատելու՝ լավ են, նպաստ են ստանում կամ բարեկամները օգնում են: Մենք այստեղ բավականին լուրջ խնդիր ունենք, որովհետեւ ցավոք տասնամյակներով այդ գործազրկությունը բավականին մեծ խնդիր է, ինչը արդեն մթնոլորտ է ձեւավորել հասարակության մեջ:

- Առաջիկա տարիներին գործազրկությունը վերացնելու հարցով կառավարությունն ինչպիսի՞ ռազմավարություն ունի:

- Շատ թյուր կարծիք է ձեւավորվել, որը թեեւ հասարակության կողմից արդարացված է, դա այն է, որ կառավարությունը պետք է մարդկանց ապահովի աշխատատեղով: Կառավարության հնարավոր աշխատատեղերը դա պետական համակարգն է: Կառավարությունը պետք է ստեղծի մի միջավայր, որտեղ մեծ թվով ընկերություններ հնարավորություն ունենան աշխատել՝ ապահովելով մեծ թվով մարդկանց աշխատատեղ: Արդյո՞ք այդ ուղղությամբ աշխատանքներ տարվում են. իհարկե, այո՝ սկսած այն միջավայրից, որ տնտեսությունում որեւէ խոչընդոտ չկա, չկան արտոնյալներ: Հարկային օրենսգրքում մենք կատարեցինք որոշակի բարեփոխումներ, որը նույնպես կնպաստի բիզնեսով զբաղվելուն: Արդեն որոշակի դրական քայլեր են նկատվում: Սպասել, որ մենք ունենալու ենք 10-20 հազար աշխատատեղ ունեցող մեծ գործարաններ պետք չէ, քանի որ մեր տնտեսությունը գոնե այս պահին նման հնարավորություններ չունի: Մենք ավելի շատ գնում ենք փոքր եւ միջին ձեռնարկությունների խրախուսմամբ, որոնք էլ աստիճանաբար կմեծանան՝ փոքրը կդառնա միջին, միջինը՝ մեծ: Հետեւաբար՝ 10, 20, 50, 100 աշխատատեղով պետք է ապահովենք տասնյակ հազարավոր աշխատատեղեր:

- Առաջիկա տարիներին մինչեւ ինչքա՞ն կարող է նվազել գործազրկության տոկոսը:

- Կոնկրետ նպատակը ոչ թե գործազրկության տոկոսի նվազումն է՝ քանի որ դա ամբողջական պատկեր չի տալիս, այլ վերջնական թիրախը աղքատության ցուցանիշի կրճատումն է: Կառավարության թիրախում կա նաեւ ծայրահեղ աղքատության ամբողջական վերացումը: Ի վերջո մեր նպատակը աղքատության կրճատումն է ու աղքատության կրճատման գործիքը ոչ թե շարունակելու է լինել քաղաքացիներին նպաստ տրամադրելը, այլ՝ անել առավելագույնը, որպեսզի քաղաքացիներն ունենան կայուն եկամուտ՝ այդ թվում աշխատատեղերի տեսքով, որը կբերի նաեւ աղքատության կրճատման: Այսինքն՝ գալով այդ գլխավոր նպատակից՝ աղքատության կրճատում, կառավարությունը անելու է նաեւ առավելագույնը՝ աշխատատեղերի առումով խրախուսելով տնտեսությանը:

- Գործազրկության նվազմանը զուգահեռ աղքատության նվազում դուք նկատո՞ւմ եք, թե աշխատավարձերն այնքան բարձր չեն, որպեսզի աղքատության նվազում լինի:

- Իհարկե, կապ կա: Աղքատության հաշվառման տեսանկյունից. մենք ունենք հաշվառված մարդիկ, ովքեր ստանում են 43 հազար դրամից ցածր եկամուտ, իսկ նվազագույն աշխատավարձը աղքատության գծից բարձր է: Հետեւաբար՝ այն մարդիկ, ովքեր ընդհանրապես եկամուտ չունեն, եթե նույնիսկ ստանան նվազագույն աշխատավարձ, ինչը կենսապահովման նվազագույն զամբյուղից բարձր է, այդ տեսանկյունից գործազրկության նվազումը կնպաստի նաեւ աղքատության նվազմանը:

Տպել
206 դիտում

Սուր դանակը մեզ պետք է հաց կտրելու, ոչ թե վնասելու համար․ պատգամավորը՝ դատավորների բարեվարքության ստուգման նախագծի մասին

Իրավապաշտպանների անգործությունը կամ ինչպես դառնալ միլիոնատեր ուրիշի անձնագրով. ֆեյսբուքյան օգտիրոջ պատմությունը

Նոյեմբերի 25-ից ավտոմեքենաների մաքսազերծման գործառույթն ամբողջովին կտեղափոխվի Գյումրի քաղաք

«Խառը զգացմունքներ». պրեմիերա Երեւանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական թատրոնում

Հարկերի մասին մատչելի տեղեկատվությունն արդեն հասանելի է էլեկտրոնային հարթակում

Եվրասիական զարգացման բանկը նպատակ ունի ընդլայնել իր գործունեությունը Հայաստանում. էկոնոմիկայի նախարարություն

Փաշինյանին տեղեկություն տվողները կամ գիտությունից բան չեն հասկանում, կամ ակադեմիայի թշնամիներն են. Ռադիկ Մարտիրոսյան

Սիմֆոնիկ նվագախումբը կներկայացնի Ջեքսոնի հիթերը դասական մոտեցմամբ. համերգը նախորդ տարի հետաձգվել էր

ԱՄՆ Սենատում երկրորդ անգամ է վետո դրվել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի վրա

Նոր օրինագծով հայոց լեզվի քննությունը բուհ ընդունվելիս պարտադիր կլինի, իսկ մինչ այդ խախտվում է «Լեզվի մասին» օրենքը

Չարենցավանի բժշկական կենտրոնի շուրջ 15 տարի լքված մասնաշենքը հիմնանորոգվել է

Իսրայելի գործող վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուին պաշտոնական մեղադրանք է առաջադրվել

Փոքր եւ միջին ջերմատնային տնտեսությունների ներդրման պետական աջակցության ծրագիրը բացասական կողմեր չունի. գյուղատնտես

ԱԻՆ գլխավոր քարտուղար Վահագն Օհանյանը շրջայց է կատարել հրշեջ-փրկարարական ջոկատներում. ԱԻՆ

Քննարկվել են «Կուսակցությունների մասին» ՀՀ օրենքում առաջարկվող փոփոխությունները

ԱԻՆ-ում տեղի ունեցավ պաշտոնների նշանակման և հերթական կոչումների շնորհման հանդիսավոր արարողություն

Աղմուկ հանած եւ Կինոկենտրոնից 16 միլիոն դրամ ստացած «Չնչիկ»-ն այս տարի էլ մեծ էկրան չի բարձրանա

Վանաձորի՝ անձրեւի ժամանակ հեղեղվող դպրոցի տանիքը վերջապես կփոխվի (լուսանկարներ)

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Ուկրաինայի վարչապետ Օլեքսի Հոնչարուկին

Խաշմանյանը պետք է ներողություն խնդրեր երկրպագուներից ու հրաժարական տար. Լեւոն Պաչաջյան