Պաշտպանները միջնորդեցին գրավի դիմաց ազատ արձակել Ռոբերտ Քոչարյանին

Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրում Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները քիչ առաջ միջնորդեցին դատարանին Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխարինել այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով: Նրանք գրավի չափ չնշեցին՝ թողնելով դատարանի հայեցողությանը:

Միջնորդությունը ներկայացրեց պաշտպաններից Արամ Վարդեւանյանը՝ նշելով, որ անձի ազատության իրավունքը չի կարող ստորադասվել որեւէ իրավունքի, իսկ դա հանդիսանում է առավել ինտենսիվ միջամտություն մարդու իրավունքներին. «Սեպտեմբերի 17-ի դատական նիստին մենք բավականաչափ քննարկեցինք գրավի հարցը, իսկ երեք օր անց ստացանք մերժման որոշում: Այդ ժամանակ մենք խոսում էինք թաքնվելու, խոչընդոտելու մասին, եւ այդ բոլորը՝ վերացական ռիսկերի տեսանկյունից, մինչդեռ թաքնվելու հետ կապված պետք է լինեն հիմնավոր կասկածներ»:

Արամ Վարդեւանյանը մեջբերեց դատավոր Աննա Դանիբեկյանի՝ սեպտեմբերի 20-ի որոշումից մի հատված, որում դատարանն արձանագրել է, որ սույն գործի քննության ընթացքում հինգ ամիս գտնվելով ազատության մեջ՝ Ռոբերտ Քոչարյանը մշտապես ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով, մասնակցել է դատավարական գործողություններին եւ նիստերին, չի կատարել քննությանը խոչընդոտելու որեւէ գործողություն. «Այսինքն՝ դատարանը գտել է, որ թաքնվելու հետ կապված առկա չեն հիմքեր: Ես այս պարբերությանը ամբողջությամբ համաձայն եմ: Այս պարբերությունը տեղ է գտել ձեր կողմից կայացված որոշման մեջ, ինչը չեն բողոքարկել տուժող եւ մեղադրող կողմերը, այսինքն՝ նրանք այս մասով տվել են իրենց համաձայնությունը»,- նշեց Վարդեւանյանը:

Անդրադառնալով գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկին՝ նա դարձյալ մեջբերեց Աննա Դանիբեկյանի հիշյալ որոշումից մի հատված. «Դուք նշել եք, որ անձի ազատությունը սահմանափակելու հիմքում չեն կարող դրվել մեկ այլ քրեական գործի նախաքննությանը խոչընդոտելու կասկածները, ինչը որ մատնանշել էր մեղադրող դատախազ Գեւորգ Բաղդասարյանը: Ես կրկին համաձայն եմ այս պարբերության հետ, եւ պետք է կրկին նշեմ, որ այն չի բողոքարկվել»: Արամ Վարդեւանյանի խոսքով՝ դատավոր Աննա Դանիբեկյանը միաժամանակ արձանագրել է, որ խոչընդոտելու ռիսկը նվազ է, սակայն ամբողջությամբ չի վերացել. «Գրավը միայն թաքնվելու ռիսկերի տեսանկյունից դիտարկելը առաջացնում է անձնական ազատության խնդիր, իսկ հինգ ամիս ազատության մեջ գտնվելու ընթացքում ցուցաբերած վարքը դատարանը չէր գնահատել խոչընդոտելու տեսանկյունից: Դրա հետ կապված մեջբերեմ Վճռաբեկ դատարանի որոշումից մի հատված, ըստ որի՝ այն դեպքում, երբ անձը հայտնվում է ազատության մեջ, եւ դրսեւորում է բավարար չափով իրավաչափ վարքագիծ, ուրեմն՝ հնարավոր է՝ հակառակի ռիսկերն ավելի նվազ են, քան կարծում են մեղադրանքի կողմերը, եւ դրա համար վերջիններս պետք է ներկայացնեն քանակական եւ որակական տեսանկյունից առավել փաստարկված հիմնավորումներ»:

Արամ Վարդեւանյանը նշեց, որ ինչպես ազատության մեջ գտնվելու ամիսների ընթացքում, այնպես էլ քրեական գործով չկան փաստական տվյալներ՝ գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկը հիմնավորելու համար:

Ելույթ ունեցավ նաեւ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը, որը, նշեց, որ թեեւ սեպտեմբերի 20-ի որոշմամբ դատավոր Աննա Դանիբեկյանի կողմից խափանման միջոցի փոփոխման հարցով իրենց միջնորդությունները մերժվել են, այնուամենայնիվ, դա չի կարող հակասության մեջ մտնել դատավորի կողմից այսօրվա միջնորդության վերաբերյալ որոշում կայացնելու հետ. «Ակնհայտ է, որ մենք հիմա չենք կարող ձեզ ասել՝ վերանայեք այն, ինչ ասել եք, մենք հիմա հիմք ենք ընդունում ձեր այդ որոշմանը հաջորդող իրավական գործընթացները»:

Հայկ Ալումյանի խոսքով՝ դատարանը գտել է, որ կալանավորման հիմքերը չեն վերացել՝ նշելով, որ առկա է կալանավորման միայն մեկ հիմք. «Ըստ այդ հիմքի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Ռոբերտ Քոչարյանը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը, իսկ ինչ վերաբերում է խոչընդոտելուն կամ ազդեցություն գործադրելուն, գտել եք, որ այդ վտանգը թեեւ նվազել է, սակայն չի ավարտվել, ուստի այն կարող է լինել առկա: Դուք նշել եք, որ թե՛ գրավը, թե՛ չհեռանալու մասին ստորագրությունն ի զորու չեն կանխել գործի քննությանը մասնակցող անձանց վրա հնարավոր ազդեցությունը, ուստի դրա կիրառությունը, ըստ ձեզ, ոչ նպատակահարմար է: Սակայն հիմնվելով դրա վրա՝ ուշադրության է արժանի մի կարեւոր հանգամանք՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ թաքնվելու վտանգը չեզոքացնելու երաշխիք է»,- ասաց Ալումյանը ապա հիշեցրեց՝ ապրիլի 16-ին Վճռաբեկ դատարանը դիմել էր Սահմանադրական դատարան 143-րդ հոդվածի 1-ին եւ 6-րդ մասերի սահմանադրականության հարցը որոշելու. «Եվ ՍԴ-ն, ի թիվս այլնի, պատճառաբանել է, որ վիճարկվող դրույթներն այնքանով, որքանով չեն երաշխավորում, որ գրավը գործի քննությանը խոչընդոտելու երաշխիք լինի, վտանգում են Սահմանադրությամբ երաշխավորված անձանց ազատության իրավունքը: Կարեւոր է նաեւ, որ կալանավորումը միակ այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով փոխարինելու ոչ միատեսակ իրավակիրառ պրակտիկայի պարագայում ողջամտորեն վտանգվում է անձի ազատության իրավունքը»,- նշեց Հայկ Ալումյանը:

Վերջինիս խոսքով՝ ՍԴ-ն իր ՍԴՈ-1480 որոշմամբ համաձայնել է Վճռաբեկի այս դիրքորոշումների հետ, եւ նշված հոդվածի 1-ին կետը այնքանով, որքանով գրավի թույլատրելի է համարվում մեղադրյալի գտնվելը ապահովելու նպատակով, բացառելով մյուս դեպքերը, ճանաչել է Սահմանադրության 27-րդ եւ 78-րդ հոդվածներին հակասող եւ անվավեր. «Ուստի քանի որ այն իրավական հիմքը, որ մեջբերել էիք ձեր սեպտեմբերի 20-ի որոշման մեջ, դադարել է գոյություն ունենալ, ավելին, այդ հիմքից հրաժարվել է հենց Վճռաբեկ դատարանը, որի վրա դուք հղում եք արել: Այլ խոսքով՝ միակ հիմքը, որով դուք մերժել էիք գրավի կիրառումը, ճանաչվել է հակասահմանադրական: Ուստի հիմնվելով ներնշյալի վրա՝ խնդրում ենք Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխարինել գրավով՝ սահմանելով գրավի ողջամիտ չափ»,- ամփոփեց պաշտպանը: