Սկզբունքորեն դեմ չեմ 2 բարձրագույն դատական ատյանների միավորման գաղափարին. Էդգար Շաթիրյան

14/09/2020 schedule19:52

Սկզբունքորեն դեմ չեմ 2 բարձրագույն դատական ատյանների միավորման գաղափարին: Այսօր ԱԺ-ում ելույթի ընթացքում նշեց Կառավարության կողմից առաջադրված Սահմանադրական դատարանի դատավորի թեկնածու Էդգար Շաթիրյանը՝ անդրադառնալով Գերագույն դատարան հիմնելու գաղափարին:

Շաթիրյանն ընդգծեց՝ թե՛ Սահմանադրական դատարանը, թե՛ Վճռաբեկ դատարանը փոքրիշատե կայացած կառույցներ են, բայց ունեն  որոշակի հիմնախնդիրներ: «Այս խնդիրների լուծմանը կգնանք հատվածակա ՞ ն, թե ՞ փուլային տարբերակով, մասնավորապես նախաձեռնելով սահմանադրական փոփոխություններ: Մենք արդեն իսկ այս հարցի առնչությամբ համապատասխան նախադեպեր ունենք: Նկատի ունեմ 2005թ.-ի  և առավելապես 2015 թ.-ի սահմանադրական փոփոխությունները: Թե, այնուամենայնիվ, պետությունը նպատակահարմար կհամարի գնալ առավել արմատական լուծումների ճանապարով, կարծում եմ, դեռևս պետք է լրացուցիչ նաև մասնագիտական քննարկումներ ծավալվեն»:

Կառավարության առաջադրած թեկնածուն նշեց՝ կան հարցեր, որոնք վիրահատական միջամտություններ են պահանջում: «Իհարկե այս առումով առկա են բազմաթիվ ռիսկեր և այս հարցի կոնտեքստում միասնական բարձրագույն դատական ատյանի ձևավորման հետ կապված պետք է ներկայացվեն հստակ, որոշակի և կանխատեսելի մոտեցումներ և բավականաչափ ծանրակշիռ փաստարկներ»:

Էդգար Շաթիրյանն ասաց, որ լսել է  Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովի՝ այս գաղափարին թե՛ կողմ թե՛ դեմ արտահայտվողների դիրքորոշումները:« Իմ դիրքորոշումը հարցի առնչությամբ հետևյալն է. ընդհանուր գծերով դեմ չեմ: Ինչու դեմ չեմ: Շաթիրյանը նաև Գերագույն դատարանի վերաբերյալ որոշակի հարցադրումներ առաջ քաշեց:  «Եթե, այնուամենայնիվ, գնում ենք դասական ամերիկյան գերագույն դատարանի ձևավորման, կամ եթե անգամ գնում ենք հիբրիդ մոդելի ձևավորման ուղղով, հասկանալի է և գաղտնիք չէ, որ հատկապես 2015 թ.-ի  սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքներով սահմանադրական և դրանցից բխող մի շարք իրավակարգավորումներ փոխառնված են գերմանական իրավունքից, և այս ասպեկտով հետևյալ հարցադրումն է առաջ գալիս. արդյոք հնարավո ՞ր է առնվազն սահմանադրական մակարդակում  ամերիկյան և գերմանական ինստիտուտներից կամ իրավունքից փոխառնված ներդաշնակ գործունեությունը, թե այնուամենայնիվ, հարցին պետք է դրսևորվի առավել համակարգային մոտեցում այն առումով, որ միգուցեև քննարկման առարկա դառնա կառավարման գործող ձևի վերանայման նպատակահարմարության հարցը»:

Նա հավելեց, որ իր դիտարկումը  առաջին հայացքից քննարկվող հիմնախնդրի հետ  աղերսներ չունի, բայց եթե հարցին մոտենանք համակարգային առումով, ուղղակիորեն առնչվում է: «Սահմանադրական դատարանի առաքելությունն է հենց իրավունքի գերակայության ապահովումը և այս կոնտեքստում առանցքային բաղադրիչներից մեկը իշխանությունների բաժանաման և հավասարակշռման սահմանադրական հաշվեկշռի ապահովումն է: Այսօրվա  իրողությունների պայմաններում որքանով են իշխանությունների բաժանման հաշվեկշիռ արդյունավետ և գործուն: Կարծում եմ՝  սա ևս կարող է դառնալ լրացուցիչ քննարկման առարկա առաջիկայում նախատեսվող սահմանադրական փոփոխությունների կոնտեքստում»:

Ելույթի ընթացքում թեկնածուն անդրադարձավ նաև  եռաստիճան դատական համակարգ ունենալու հեռանկարին: «Կարծում եմ, որ այս համակարգի պահպանման նպատակահարմարության հարցը ևս պետք է դառնա քննարկման առարկա: Գաղտնիք չէ, որ այսօր վերաքննիչ դատարանները գործերը քննության են առնում վճռաբեկության կարգով և այս առումով միգուցե անցում կատարենք երկաստիճան դատական համակարգին, ձևավորենք մեկ միասնական բարձրագույն դատական ատյան, որը կիրականացնի առավելապես սահմանադրական արդարադատություն և միայն առանձին դեպքերում քննության կառնի վերաքննիչ դատարանների ակտերը»:

Խոսելով սահմանադրական արդարադատության գործող համակարգի մասին՝ Շաթիրյանը նկատեց, որ մյուս 2 թեկնածուները կատարել են այն շեշտադրումները, որոնք ինքը ցանկացել է բարձրաձայնել:  «Մի քանի պայմանականորեն նոր գաղափար ասեմ: Դատարանակազմության ասպեկտով մենք այսօր ունենք բավական լուրջ խնդիրներ, որոնք պահանջում են հրատապ լուծում: Խոսքս մասնավորպես ՍԴ-ի դատավորների թեկնածուների առաջդրման ընթացակարգերի մասին է: Իհակե 2015 թ.-ին սահմանադրական փոփոխություններով որոշակիորեն կամ բավական լուրջ վերանայման ենթարկվեց դատավորների թեկնածուների առաջադրմանը ընտրությանը առնչվող կանոնակարգումները»:

Շաթիրյանը նաև ածանցյալ դիտարկում կատարեց ՍԴ դատավոր ընտրվելու պարագայում պահանջվող մասնագիտական որակների հետ կապված: «Որպես ՍԴ դատավորի ներկայացվող պահանջ, ի թիվս այլ պահանջների, ներկայացված է առնվազն 15 տարվա մասնագիտական աշխատանքային փորձ ունենալու պահանջը: Սրա հետ մեկտեղ բարձր մասնագիտական որակներ ունենալը: Այս առումով որևէ իրավական ակտով չկան  հստակ չափորոշիչներ, թե ինչպես է որոշվում բարձր մասնագիտական որակները, իսկ մասնագիտական ստաժի առումով հստակ չէ՝ արդյոք անձը պետք է աշխատած լինի բացառապես հանրային ծառայության ոլորտում, թե ՞ կարող է աշխատած լինել մասնավոր ոլորտում»:

Նա, ի հավելումն վերը նշված խնդրի բարձրացրեց նաև ՍԴ դատավորների սեռային կամ գենդերային հավասարության ապահովման հարցը:

Շաթիրյանը նկատեց նաև ՝դատարանի անկախության ապահովման առումով միգուցեև կարևոր է այն հանգամանքը, որ առաջադրող սուբյեկտներին հնարավորություն ընձեռվի սահամանադրական դատարանի դատավորի պաշտոնում նշանակել իր կողմից առաջադրված օբյեկտին: «Իհարկե այս առումով ևս բացարձակ հայեցողությունը պետք է բացառվի և սրան պետք է նաախորդեն որոշակի բաց և թափանցիկ ընթացակարգեր, որոնց մասին ես խոսեցի: Հասկանում եմ, որ ներդրված է կառավարման խորհրդարանական մոդել և այս պայմաններում ՍԴ դատավորների ընտրում է ԱԺ-ն: Բայց եթե անկեղծ լինեմ, ոչ միայն առաջադրող այլ նաև ընտրող մարմնի առումով հայեցողությունը նույնպես բացարձակ է: Հնարավոր է՝ այստեղ անձինք նշանակություն չունենան: Համապատասխան սուբյեկտները, որոնք ունեն թեկնածու առաջադրելու իրավասություն, այդ թեկնածուներին շարունակաբար առաջադրեն, իսկ ԱԺ-ն շարունակաբար մերժի, սա ևս բավական լուրջ խնդիր եմ համարում»:

Շաթիրյանը նաև նշեց, որ ուսումնասիրել է  Սահմանադրական դատարանի 2 տարիների հաղորդումները, թե քանի անհատական դիմումի հետ կապված է ըստ էության որոշումներ կայացվել: «Այդ որոշումների կատարման վիճարկելիության հետ կապված վիճակագրությանը ծանոթանալով, կարծում եմ, այս առումով ևս իրավիճակը առանձնապես մխիթարական չէ»:

Շաթիրյանը նկատեց՝ շարունակ արդարացիորեն  բարձրաձայնում ենք ՍԴ որոշումների կատարման վիճակի հետ կապված հարցը, բայց պատասխանը պետք  է փնտրել ոչ միայն սահմանադրական  և օրենսդրական մակարդակում, այլև համապատասխան սահմանադրական, քաղաքական և իրավական մշակույթի արմատավորման հետ կապված հարցի համատեքստում: «Միգուցե պատահական չէ, որ Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի նիստում քննարկման առարկա է դարձել հենց հանրային իշխանության մարմինների միջև փոխադարձ հարգանքի և փոխգործակցության կոնցեպտի հարցը՝ իշխանությունների հավասարակշռման սկզբունքի վերարժևորման հարցի համատեքստում: Այստեղ խնդիրը ոչ միայն իշխանության 3 թևերի միմյանց հակակշռելն է և այսպես ասած պայմանականորեն վերահսկելը, այլև նրանց փոխհամագործակցությունը և միմյանց նկատմամբ փոխադարձ հարգանքը»,-եզրափակելով ելույթը՝ նշեց Շաթիրյանը:

Տպել
1154 դիտում

ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը կարճատև աշխատանքային այցով գտնվում է Մոսկվայում

Ինչպես Հադրութն ու Ֆիզուլին էին գրավել, այնպես էլ Զանգելանը. Արծրուն Հովհաննիսյանը հերքեց Բաքվի տարածած լուրը

Սաուդյան Արաբիան արգելել է թուրքական բոլոր տեսակի ապրանքների ներկրումն ու հետ է կանչում այնտեղ ապրող սաուդցիներին

ԱՄՆ-ի կոնգրեսական Գրեյս Նապոլիտանոն Կոնգրեսին է ներկայացրել Արցախի անկախության ճանաչման մասին բանաձեւ

Հովհաննիսյանը խնդրում է զերծ մնալ զանգեր կատարելուց, որպեսզի չտեղորոշվի, չվտանգվի զինծառայողի կամ ստորաբաժանման կյանքը

Կենտրոնական կողմում դիակահանության խնդիր չունենք. այսինքն, մենք որեւէ բնագիծ հետ չենք քաշվել, որ դիակ մնա. Հովհաննիսյան

Այս պահին մենք շատ բարենպաստ դիրքի ենք հասել, կարող ենք ջախջախել հակառակորդի թշնամու բանակի մնացուկները. Սուրեն Սահակյան

Արծրուն Հովհաննիսյանն անդրադարձել է 170 զինծառայողների փրկվելու մասին լուրին

Մենք երեք պետության դեմ ենք կռվում, բայց չեն հաղթելու. զենքն էլ ունենք, «դուխն» էլ ունենք. կամավոր

Արցախում Արսեն Սաֆարյանը զինակից ընկերների համար կարտոֆիլ է մաքրում (լուսանկար)

Կան Ադրբեջանի կողմից գրավված համարվող բնակավայրեր, բայց մինչև այսօր այդտեղ չկա իրենց վերահսկողուոթյունը. Հովհաննիսյան

Հայտնվել են կասկածելի լրատվական կայքեր, որոնք ապատեղեկատվություն են տարածում նաև բարձրաստիճան պաշտոնյաների մասին. ԱԱԾ

Բերքահավաք՝ հրետակոծությունների ու ԱԹՍ-ների պայթյունների տակ. Վարդենիսում կարտոֆիլի մի մասը դեռ հողում է (լուսանկարներ)

ՀՀ նախագահի հրամանագրով գնդապետ Ստեփան Գեւորգյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում

Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հանդիպել է Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանի և Բակո Սահակյանի հետ

«Հին օրերի երգը» ֆիլմի պես լիներ՝ ներկայացման պահին մեկն ու մեկդ բղավեիք՝ վերջացա՜վ․ Վերելք ներկայացումը էլ չի հետաձգվի

«Ֆոնսեկայի երեք տենորները». Մխիթարյանի ու թիմակիցների գերազանց խաղը՝ իտալական պարբերականի աչքերով

Ֆրանսիայի եւ Ռուսաստանի նախագահներն ընդգծել են կրակի դադարեցման պայմանավորվածությունների պահպանման կարևորությունը

Տեսնես` ինչքա՞ն «Բայրաքթար» ունեն. Շուշան Ստեփանյանը լուսանկարներ է հրապարակել

Թուրքը, որ մեզ քնած չկարողացավ սպանել, էլ վերջ, արդեն հայը վեր է կացել. արկակոծումները՝ ականատեսների աչքերով