Ինչու Իրանը որոշեց Իսրայելի «աչքը վախեցնել» և հաջողվե՞ց նպատակին ծառայեցնել գործողությունը

14/04/2024 schedule19:15

Կարճ ժամանակ ամբողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում էր հայտնվել Իրան-Իսրայել լարվածությունը: Ինչ էր ծրագրել Իրանը և հաջողվե՞ց, արդյոք, նպատակին ծառայեցնել գործողությունը, դեռևս այդքան էլ հասկանալի չէ:

Բանն այն է, որ առայժմ քննարկվում-դիտարկվում են բուն գործողությունն ու դրան հասցրած քայլերը, իսկ հետևանքները տեսանելի կլինեն կարճ ժամանակ անց:

Իրանն ավելի քան 300 կամիկաձե անօդաչու թռչող սարքերից, թևավոր և բալիստիկ հրթիռներից բաղկացած «զանգվածային պարս» է ուղարկել Իսրայելի տարածքի ուղղությամբ, հայտարարել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի խոսնակ, կոնտրադմիրալ Դանիել Հագարին:

Նրա խոսքով՝ Իսրայելի և տարածաշրջանում նրա դաշնակիցների պաշտպանական համակարգերը որսացել են հրթիռների և անօդաչուների ճնշող մեծամասնությունը։ Դրանցից տասնյակները, նրա խոսքով, որսվել են երկրի սահմաններից դուրս:

Ինչ է հայտնի հարձակման մասին

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենն ասել է, որ Վաշինգտոնն «օգնել է Իսրայելին ոչնչացնել գրեթե բոլոր հրթիռները»։

«Իրանը և նրա վստահված ուժերը, որոնք գործում են Եմենից, Սիրիայից և Իրաքից, աննախադեպ օդային հարձակում են իրականացրել Իսրայելի ռազմական օբյեկտների վրա»,- ասել է Սպիտակ տան ղեկավարը և խստորեն դատապարտել օդային հարձակումը։

Բայդենը կարճել է իր այցը Դելավեր և վերադարձել Սպիտակ տուն Մերձավոր Արևելքում լարվածության աճի հետ կապված:

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի հետ խոսելուց հետո նա ասել է. «Վաղը ես կհավաքեմ G7-ի իմ գործընկեր առաջնորդներին՝ համակարգելու Իրանի լկտի հարձակմանը միասնական դիվանագիտական պատասխան»:

Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտարարել է, որ հարձակումն ուղղված է եղել «հատուկ թիրախների» վրա և իրականացվել է «ի պատասխան Իսրայելի Սիոնիստական ռեժիմի բազմակի հանցագործությունների, այդ թվում՝ Դամասկոսում Իրանի հյուպատոսության վրա հարձակման»։

Կոնտրադմիրալ Հագարիի խոսքով՝ մի քանի բալիստիկ հրթիռներ ներթափանցել և խոցել են Իսրայելի տարածքը։ Նրանցից մեկը «թեթև դիպել է» Իսրայելի հարավի Նեգև անապատում գտնվող Նևաթիմ ռազմաօդային ուժերի բազային: Կոնտրադմիրալ Հագարիի խոսքով՝ բազան «շարունակում է գործել»։

Կիրակի առավոտյան Իսրայելի պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտը հայտնել է, որ ավարտել է օպերատիվ իրավիճակի գնահատումը պաշտպանության բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ:

«Միացյալ Նահանգների և այլ գործընկերների հետ մենք կարողացանք պաշտպանել Իսրայել պետության տարածքը։ Շատ քիչ վնաս է հասցվել. սա Իսրայելի պաշտպանության ուժերի տպավորիչ գործողությունների արդյունքն է»,- ասել է նա:

Այնուամենայնիվ, նա ավելացրել է. «Սա ավարտը չէ. մենք պետք է զգոն մնանք և ուշադիր հետևենք Իսրայելի պաշտպանության բանակի և ներքին ճակատի հրամանատարության կողմից տրված հրահանգներին: Մենք պետք է պատրաստ լինենք ցանկացած սցենարի. Միաժամանակ մենք հետ մղեցինք հարձակումների ամենամեծ ալիքը, և դա հաջողությամբ արեցինք»։

Իսրայելի շտապօգնության ծառայությունը հայտնել է, որ 7-ամյա բեդվին աղջիկը վիրավորվել է հարավային Արադ շրջանում ընկած արկի բեկորներից:

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն մեկնաբանել է Իսրայելի տարածքում գիշերային հարվածները՝ նշելով, որ երկրին հաջողվել է որսալ ուղարկված գրեթե բոլոր հրթիռները և անօդաչու սարքերը: 

Հարձակումն ավարտված է. ինչ է ասում Իրանը

Հարձակման սկսվելուց որոշ ժամանակ անց Իրանը հայտարարություն է տարածել, որում նշել է, որ այլ հարվածներ չի հասցնի, սակայն Իսրայելին զգուշացրել է զերծ մնալ պատասխան գործողություններից, իսկ ԱՄՆ-ին՝ ցանկացած միջամտությունից:

Իրանը հայտարարել է, որ գործողությունը հասել է իր նպատակներին և նախազգուշացրել է ավելի մեծ պատասխան գործողությունների մասին, եթե Իսրայելը պատասխան տա:

Իրանի ռազմական շտաբի պետ Մոհամմադ Բաղերին պետական հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում ասել է, որ պատասխան հարվածի թիրախ է դարձել «հետախուզական կենտրոնը» և ավիաբազան, որտեղից Թեհրանը կարծում է, որ իսրայելական F-35 կործանիչներն օդ են բարձրացել Դամասկոսում հյուպատոսության վրա հարվածելու համար:

«Այս երկու կենտրոններն էլ զգալիորեն վնասվել են: Մենք այս օպերացիան համարում ենք ավարտված և մեր կարծիքով՝ հաջողված»,-ասել է նա։

Իրանը որևէ ապացույց չի ներկայացրել իր այն պնդումների համար, թե բազան զգալիորեն ավերվել է, դա հերքում են իսրայելական աղբյուրները:

Բաղերին նաև նշել է, որ եթե Իսրայելը պատասխան տա, Իրանի պատասխանը «շատ ավելի մեծ» կլինի, քան գիշերային ռմբակոծությունը, հաղորդում է Reuters-ը:

Իրանը նաև զգուշացրել է Վաշինգտոնին, որ Իսրայելի պատասխան գործողությունները կհանգեցնեն ամերիկյան բազաների վրա հարձակումների։

Ավելի վաղ ՄԱԿ-ի Իրանի առաքելությունը հայտարարել էր, որ վկայակոչել է ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածի ինքնապաշտպանության դրույթը և հետևաբար, Իսրայելի հարձակումից հետո Թեհրանը համարել է «այս հարցը փակված» և Իսրայելին զգուշացրել «մեկ այլ սխալ» թույլ չտալ:

Ինչպես է զարգացել հարձակումը

Շաբաթ երեկոյան իսրայելական բանակը հայտնել է, որ Իրանը անօդաչու թռչող սարքեր է ուղարկել Իսրայել, այդ թվում՝ Իրաքի տարածքով։ Շուտով իրանցի զինվորականները բալիստիկ և թևավոր հրթիռներ են արձակել։

Իսրայելը, Լիբանանը և Իրաքը փակել են իրենց օդային տարածքը, իսկ Սիրիան և Հորդանանը պատրաստության են դրել հակաօդային պաշտպանության համակարգերը։

Հարձակումը ներառել է 170 անօդաչու թռչող սարք և 30 թևավոր հրթիռ, որոնցից ոչ մեկը չի խոցել Իսրայելի տարածքը,  110 բալիստիկ հրթիռ, որոնց մի փոքր մասը հասել է Իսրայել, ասել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի կոնտրադմիրալ Դանիել Հագարին:

Տարբեր հրթիռներ են արձակվել Իրանից, Իրաքից, Սիրիայից և Եմենից և խոցվել Իսրայելի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Հորդանանի կողմից:

Կոնտրադմիրալ Հագարիի խոսքով՝ հրթիռների և անօդաչուների մոտ 99%-ը որսացել են Իսրայելի օդային տարածքից դուրս կամ հենց երկրի վրայով թռչելու ժամանակ:

Գործելով տարածաշրջանի չբացահայտված բազաներից՝ ամերիկյան զորքերը մի քանի իրանական անօդաչու թռչող սարքեր են խոցել Սիրիայի հարավում՝ Հորդանանի սահմանի մոտ: Հորդանանը նաև որսացել է իր օդային տարածքում մի քանի ներգնա օբյեկտներ։

Բրիտանական RAF Typhoon կործանիչները նույնպես տեղակայվել են Իրաքի և Սիրիայի վրա հարձակմանը հակազդելու համար, բայց ոչ Իսրայելի վրա:

Գործողությանը մասնակցել են նաև ֆրանսիական ինքնաթիռներ։ «Ֆրանսիան ունի շատ լավ տեխնոլոգիաներ, ինքնաթիռներ, ռադարներ, և ես գիտեմ, որ դրանք նպաստել են օդային գործողությանը»,- ասել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի ներկայացուցիչը:

Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ռիշի Սունակը Իրանի հարձակումն Իսրայելի վրա անմիտ է անվանել և ընդգծել, որ Միացյալ Թագավորությունը «կշարունակի պաշտպանել Իսրայելի և մեր բոլոր տարածաշրջանային գործընկերների անվտանգությունը»։

Ֆրանսիան ևս դատապարտել է Իրանի հարվածներն Իսրայելին՝ որպես սպառնալիք տարածաշրջանային կայունությանը:

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը  դատապարտել է Իրանի հարձակումը Իսրայելի վրա։ Նա բոլոր կողմերին կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները։

Ինչ է տեղի ունեցել մինչ հարձակումը

Իրանը խոստացել է պատասխանել ապրիլի 1-ին Դամասկոսի իր հյուպատոսության վրա կատարված հարձակմանը, որի հետևանքով զոհվել են Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի յոթ անդամներ, այդ թվում՝ հզոր գեներալ Մոհամմադ Ռեզա Զահեդին:

Պաշտոնապես Իսրայելը չի ընդունել իր մասնակցությունը հարվածին։ Սակայն ոչ ոք չի կասկածում, որ հարձակման հետևում կանգնած են եղել հենց իսրայելցիները։

Թեհրանը պատասխանատվությունն ուղղակիորեն դրել է Իսրայելի վրա և սպառնացել հետևանքներով։

Ապրիլի 14-ի գիշերը Իրանի պաշտպանության նախարար Մոհամմադ Ռեզա Աշտիանին նաև զգուշացրել է երրորդ կողմերին. ցանկացած երկիր, որը «կբացի իր օդային տարածքը Իսրայելի կողմից Իրանի վրա հարձակումների համար», կբախվի Թեհրանի կոշտ պատասխանին:

Վերջին օրերին իրանական հարված էր սպասվում, և իսրայելական զինված ուժերը բերվել էին բարձր պատրաստվածության։ Կիրակի օրը, որը Իսրայելում աշխատանքային օր է համարվում, երկրում չեղյալ են հայտարարվել դպրոցների դասերը։

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հայտարարել է, որ երկիրը պատրաստ է Իրանից ուղիղ հարձակմանը դիմակայել:

«Մենք պատրաստ ենք ցանկացած սցենարի՝ և՛ պաշտպանական, և՛ հարձակողական: Իսրայել պետությունն ուժեղ է" Հասարակությունը ուժեղ է. Մենք գնահատում ենք, որ Միացյալ Նահանգները կանգնած է Իսրայելի կողքին, որ Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և շատ այլ երկրներ աջակցում են մեզ»,- ասել է Նեթանյահուն։

Տպել
2054 դիտում

Պարզվել է Իրանի նախագահ Ռաիսիի ուղղաթիռի կnշտ վայրէջքի ճշգրիտ վայրը

Որոնողափրկարարական աշխատանքների նոր կադրեր՝ Իրանի նախագահի ուղղաթիռի վթարի տարածքից (տեսանյութ)

Իրանի նախագահի կամ որևէ մեկի հետ կապ հաստատել հնարավոր չէ․ առաջին կադրերը ուղղաթիռի կոշտ վայրէջքի վայրից (տեսանյութ)

Հանդիսատեսն ու դերասանները՝ բեմում․ մեկնարկել է Գյումրու միջազգային թատերական փառատոնը

Արարատ Միրզոյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Վիեննա

Իրանի նախագահ Էբրահիմ Ռաիսիին տեղափոխող ուղղաթիռը կոշտ վայրէջք է կատարել Իրան-Ադրբեջան սահմանի մոտ

«Մերսեդես»-ը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին. տուժածը տեղափոխվել է հիվանդանոց

Օպերատիվ իրավիճակից ելնելով, բացի Կիրանցի բնակիչներից այլ անձանց մուտքն արգելվում է․ Տավուշի ոստիկանապետ

Սահմանազատման գործընթացը հուսադրում է, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև կարող է խաղաղության պայմանագիր կնքվել․ Ալիև

Ալյասկայի լճերից մեկում ինքնաթիռ է հայտնաբերվել, որում դիեր են եղել

Լարված իրավիճակ Թալինի հիվանդանոցի ծննդատանը․ 29-ամյա կին է մահացել

Գազայի կենտրոնական հատվածում իսրայելական հարվածների հետևանքով 20 մարդ է զոհվել

Սպասում եմ նրան Վրաստանի անկախության օրը․ Զուրաբիշվիլին Մակրոնին կոչ է արել այցելել Թբիլիսի

ԱԱԾ-ն Կիրանցի հետ կապված հայտարարություն է տարածել

«Հայաստան» խմբակցության պատգամավորները Կիրանցում սադրում են ոստիկաններին

Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոյի կյանքին այլևս վտանգ չի սպառնում

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ շրջանների զգալի մասում անձրևային եղանակը կպահպանվի

Ինչ մեղադրանք է ներկայացվել Վահագն Չախալյանին․ մանրամասներ

Սալոմե Զուրաբիշվիլիի կիրառած վետոն հետագա մտորումների տեղիք է տալիս․ Շառլ Միշել

Ռաիսին ու Ալիևը շահագործման են հանձնել Արաքսի վրա կառուցված Խուդաֆերինի հիդրոէլեկտրակայանը

Աշխաբադում բացվել է Սայաթ-Նովայի արձանը

Հայտնի է Վահագն Չախալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը

ՀՀ զինված ուժերում մեկնարկած ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությունները շարունակվում են (լուսանկարներ)

Գազամատակարարման անջատումներ են սպասվում Վանաձորում․ հասցեներ

Պարզվում է՝ 40 քաղաքական ուժեր հանդիպել են նորաթուխ մեսիայի հետ, նրանք աղմկում են ընդամենը մեկ պատճառով․ Արսեն Թորոսյան

Աշակերտները չեն միացել ակցիային, ցուցարարներն էլ նրանց վիրավորել են․ դպրոցի մոտ ծեծկռտուք է եղել, հնչել են հայհոյանքներ

Իրան-Ադրբեջան պետական սահմանին մեկնարկել է Ռաիսի-Ալիև հանդիպումը

Զինված անհայտ անձինք ներխուժել են Ձորաղբյուրի տներից մեկը, կրակելով վնասել «Լեքսուս»-ը և փորձել գողություն կատարել

Գիշերը Գյումրիում թանգարանային է եղել (լուսանկարներ)

Տևական ժամանակ լույս չի լինի Երևանի և 5 մարզի բազմաթիվ հասցեներում

Հնդկաստանում ՀՀ դեսպանը ներկայացրել է Հայաստանում բիզնես գործունեություն ծավալելու հնարավորությունները

Այսօր մի քանի ժամով Երևանի փոքր կենտրոնի որոշ հատվածներ փակ կլինեն

Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան մայիսի 19-ին

Գետափնյա գյուղի մոտակա կամրջով երթևեկությունը շարունակում է փակ մնալ

Սիսիան-Գորայք ճանապարհին մեքենան գլորվել է ձորը․ կան տուժածներ

Կրակոցներ՝ եկեղեցու հարևանությամբ գտնվող տարածքում․ կան զոհեր և վիրավոր, մահացածներից մեկը քրեական հեղինակություն է

Վրաստանի նախագահը վետո է դրել աղմկահարույց օրինագծի վրա

Սպանություն՝ Ոստան գյուղի գերեզմանատան մոտ. ձերբակալվածներ կան

Նախկին ղեկավարները հանուն ռուսական լծի մի կողմ են թողել անհամաձայնությունները, 30 տարին դուրս է եկել հրապարակ. Խզմալյան

Վազգեն Գալստանյանի հավաքը՝ Սուրբ Աննա եկեղեցու բակում