Կարեն Կարապետյանի խորհրդավոր այցը. Թուրքմենստանը կրկին կանչում է

Երկու օր առաջ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը պաշտոնական այցով մեկնել էր Թուրքմենստան: Շատերը` շատ-շատերը դա նույնիսկ չնկատեցին, ինչը բնական է:

Հանրության շրջանում Թուրքմենստանը չի դիտարկվում Հայաստանի համար կարեւոր երկիր, ու հենց այդ է պատճառը, որ վարչապետի այցը մնաց աննկատ: Աննկատ մնալու մյուս պատճառն այն է, որ Թուրքմենստան կատարած այցի ժամանակ ոչ հայկական, եւ ոչ էլ թուրքմենական կողմից չի հնչել գոնե մի քիչ հիշարժան կամ ուշագրավ հայտարարություն:

Ու թերեւս բնական հարց է առաջանում, թե ինչո՞ւ ՀՀ վարչապետ, ՀՀԿ փոխնախագահ Կարեն Կարապետյանը քարոզարշավի ամենաթեժ շրջանում գնաց Թուրքմենստան այն դեպքում, երբ նախընտրական այս օրերին նա ՀՀԿ-ի ամենագլխավոր անձն է, այսպես ասած՝ «շոգեքարշը»: Կարեն Կարապետյանին ճանաչողները կփաստեն, որ առանց անհրաժեշտության կամ լուրջ պատճառի նա նույնիսկ սեղանի աջ կողմում դրած գրիչը չի տեղափոխի ձախ կողմ: Նրա գործողությունները պետք է ունենան նպատակ, ցանկալի հետեւանք եւ պետք է հնարավորինս մանրակրկիտ հաշվարկված լինեն: Այլ կերպ ասած, Կարեն Կարապետյանը պրագմատիզմի բարձունքներում է: Այս տեսանկյունից Թուրքմենստան կատարած նրա այցը, մեղմ ասած, ուշագրավ է:

Այցը ավելի ուշագրավ է դառնում, երբ ուսումնասիրում ենք այդ այցը նկարագրող պաշտոնական հաղորդագրությունները, որոնց միջով մի շատ կարեւոր «կարմիր թել է» անցնում` դրանք ըստ էության անբովանդակ են` այնտեղ ասելիք չկա ընդհանրապես: 

Օրինակ. «Թուրքմենստանի նախագահը ողջունելով ՀՀ կառավարական պատվիրակությանն Աշխաբադում՝ նշել է, որ վերջին տարիներին հայ-թուրքմենական փոխհարաբերություններն աչքի են ընկնում առաջընթացով եւ ավելացրել, որ նման պաշտոնական փոխայցերը նպաստում են հարաբերությունների զարգացմանը տարբեր ուղղություններով»: Կամ` ««Մեր ժողովուրդներն ունեն պատմական ջերմ հարաբերություններ ու կապեր: Վստահ եմ, որ Ձեր պաշտոնական այցը կարող է լավագույնս նպաստել մեր եղբայրական հարաբերությունների հետագա զարգացմանը տնտեսության տարբեր ոլորտներում՝ էներգետիկա, տրանսպորտ, գյուղատնտեսություն, մեքենաշինություն, արդյունաբերություն: Ունենք փոխգործակցության մեծ ներուժ եւ պատրաստ ենք քննարկել Ձեր առաջարկներն ու գաղափարները», - ասել է Թուրքմենստանի նախագահը»:

Եվս մի մեջբերում. «Այցի նպատակն է հանգամանորեն քննարկել տնտեսական համագործակցության տարբեր հարցեր ու նախագծեր, որոնք թույլ կտան ակտիվացնել տնտեսական փոխգործակցությունը, ավելացնել առեւտրաշրջանառության ծավալները՝ օգտագործելով առկա մեծ ներուժը»,- նշել է ՀՀ վարչապետը»: Հաղորդագրությունները ծայրից ծայր այս ոճով են` չկա  կոնկրետություն: Սրան էլ ավելացնենք այն, որ ներկայումս Թուրքմենստանը  տնտեսական լուրջ գործընկեր չէ Հայաստանի համար: Ներդրումներ Թուրքմենստանից ակնկալելն իսկ միամտություն է հաշվի առնելով այս երկրի առանձնահատկությունները` այնտեղ պարզապես չկա մասնավոր կապիտալ եւ միակ «կապիտալիստը» այդ երկրի նախագահն է` Գուրբանգուլի Բերդիմուհամեդովը: 

Հիմա փորձենք գտնել այն հարցի պատասխանը, թե, այնուամենայնիվ, ինչու Կարեն Կարապետյանը մեկնեց Թուրքմենստան: Կամ գոնե փորձենք գտնել պատասխանի ուրվագծերը: Որքան էլ տարօրինակ հնչի, Կարեն Կարապետյանը շատ նուրբ զգացմունքներ է տածում Թուրքմենստանի նկատմամբ: Երբ նա «Հայռուսգազարդ» ընկերության ղեկավարն էր, այդ ընկերությունը իր միջոցներով թարգմանեց Թուրքմենստանի նախկին` հանգուցյալ նախագահ Սափարմուրադ Նիյազովի (Թուրքմենբաշի) գրած գիրքը: Գիրքը ակնհայտորեն չուներ պահանջարկ, ու այն թերեւս կարդացել են միայն թարգմանիչը եւ սրբագրիչը: Դե, գրքի բովանդակության մասին ավելի լավ է չխոսենք: Բայց հենց Կարեն Կարապետյանի անձնական նախաձեռնությամբ թարգմանվեց այդ «էկզոտիկ» ստեղծագործությունը: Իսկ ինչպես նշեցինք վերեւում, Կարեն Կարապետյանը ոչինչ չի անում հենց այնպես` հավեսի համար: Անում է կոնկրետ նպատակով: Նպատակն էլ միայն այն էր, որ ավելի ջերմանան իր եւ Թուրքմենստանի հարաբերությունները: Իսկ նա, ով թարգմանում է այդ երկրի միանձնյա ու հավերժ նախագահի գրած գիրքը, դառնում է այդ երկրի հավերժ բարեկամը:  

Ինչպես տեսնում ենք, ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի համար շատ թանկ են Թուրքմենստանի հետ իր ջերմ հարաբերությունները: Արդյոք սա ընդամենը զգացմունքայի՞ն հարթության վրա է: Ասենք, Կարեն Կարապետյանը անչափ սիրում է Թուրքմենստանի բնությունը, կամ այդ երկրի մշակույթը, պատմությունը: Հավանականությունը կա, բայց քիչ է:  

Այցի իրական նպատակները փորձենք գտնել հայ-թուրքմենական հարաբերություններին վերաբերող վիճակագրության մեջ: Ասել, որ դրանք հիմա չափազանց ակտիվ են, չենք կարող: Վերջին տարիներին ապրանքաշրջանառությունը Հայաստանի եւ Թուրքմենստանի միջեւ տատանվում է 10-20 միլիոն դոլարի սահմաններում, որը մեր ընդհանուր արտաքին առեւտրի նույնիսկ 0.2 տոկոսն էլ չի կազմում: Անցած տարի կտրուկ, մոտ 12 անգամ աճել է Թուրքմենստանից նավթամթերքների ներկրումը Հայաստան: Ինչ նավթամթերք է դա, դժվար է ասել, բայց հայտնի է, որ դրա մեկ լիտրի մաքսային արժեքը մեր սահմանին կազմել է կես դոլար: Եթե դա բենզին է, ապա բավականին էժան բենզին է: Բայց սա չի բացահայտում Կարեն Կարապետյանի եւ Թուրքմենստանի կապերի էությունը, քանի որ այդ նավթամթերքի մեծագույն մասը ներկրվել է տարվա առաջին կիսամյակում, երբ Կարեն Կարապետյանը վարչապետ չէր:

Սակայն մի ուշագրավ տվյալ կա արխիվներում: 2004-2005 թվականներին, երբ «Հայռուսգազարդի» ղեկավարը հենց Կարեն Կարապետյանն էր, Թուրքմենստանից Հայաստան ներկրվել է տարեկան ավելի քան 100 միլիոն դոլարի գազ, եւ այդ երկիրը մեր գազի հիմնական մատակարարն էր: Ընդ որում, գազը բավական էժան էր: 2006-ից այդ մատակարարումները դադարեցին: Եվ ուրեմն, որոշակի կասկածներ կարելի է ունենալ, որ Կարեն Կարապետյանի այցի նպատակը կարող է լինել համեմատաբար էժան գազի մատակարարումների վերականգնումը: Այստեղ կարող է առաջանալ «Գազպրոմի» հետ պայմանավորվելու հարցը, իսկ դա Կարապետյանի մոտ լավ է ստացվում: Դժվար է միանշանակ պնդել, որ սա է այցի նպատակը, բայց այլ վարկածներ գոնե առայժմ չկան:

Տպել
10466 դիտում

Ադրբեջանի նախագահը ԼՂ խաղաղ գործընթացի վերաբերյալ իր հայտարարություններով հակադրվում է միջազգային հանրությանը. Նաղդալյան

Նոր նախագիծ՝ պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատման վերաբերյալ

2020 թ-ին ՀՀ-ն 2 միավորով առաջ է անցել քաղաքական իրավունքների ու քաղաքացիական ազատությունների ոլորտում. Freedom House

Նախագահի հրամանագրով մի խումբ զինծառայողների հետմահու շնորհվել են պետական պարգևներ

Հարցը բարդ է, կան շատ գործոններ, որոնք ազդում են կողմերի դիրքորոշման վրա. Գրիգորյանը՝ Փաշինյան-Մարուքյան հանդիպման մասին

Էրդողանի հայտարարության թիրախը ՀՀ վարչապետին հարվածելն է. պատգամավոր

Երեւանի մետրոն 2019 թվականին 21 միլիոն ուղեւոր է տեղափոխել, 2020-ին՝ 11 միլիոն. մետրոպոլիտենը 40 տարեկան է

Նիկոլ Փաշինյանը ծաղիկներ է խոնարհել Սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի հուշարձանին (տեսանյութ)

«ՔոնթուրԳլոբալ Հիդրո կասկադ» ՓԲԸ-ն հայտարարում է մրցույթ

2 վթար է գրանցվել Ասկերան-Ստեփանակերտ ճանապարհին. կան տուժածներ

Ֆինանսների նախարարությունն առաջարկում է սահմանափակել ինտերնետային շահումով խաղերի և տոտալիզատորների գովազդը

Դագաղներ, ծաղկեպսակներ քաղաքական կիզակետում ի հայտ են եկել 2008-ից՝ ներկայիս ընդդիմադիրների կողմից. պատգամավոր

Այսօր վերաբացվել է շուրջ 250 մահճակալ հզորությամբ Սուրբ Աստվածամայր ԲԿ ինֆեկցիոն մասնաճյուղը

Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն շարունակում է կրակոցներ արձակել Սյունիքի մարզի գյուղերի հարևանությամբ․ ՄԻՊ

3 նոր ՈՒԱԶ ֆուրգոն մակնիշի մեքենա՝ Սյունիքի պահպանվող տարածքների պահպանությունը իրականացնելու համար

Ըստ պատգամավորի՝ դատավորների կենսաթոշակի վերաբերյալ նախագիծը առաջիկա քառօրյային կքննարկվի և կընդունվի

ԲՀԿ-ն չունի որոշում արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ

Նախագահի անունից ծաղիկներ են դրվել Վազգեն Սարգսյանի շիրիմին և նրա հիշատակը հավերժացնող հուշարձանին

Սարգիս Քլոյանը դատի է տվել Սայաթ Շիրինյանին

Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 4 դեպք

Եթե գործադիր իշխանությունը քննադատում է դատական իշխանությանը, ուրեմն դատական իշխանությունը լավ է աշխատել. Մարուքյան

Գերեվարված զինվորների ծնողները փակել են Շիրակի մարզպետարանի մուտքը. աշխատակիցներին թույլ չեն տվել ներս մտնել

Եթե Փաշինյանի հետ համաձայնություն լիներ, կասեի՝ լրագրողներ, եկեք, գնանք նշենք. Մարուքյան

Կաշառք ստանալու համար մեղադրանք է առաջադրվել հարկային տեսուչին. նրան կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել

Օրվա ընթացքում զինամթերքի պայթեցման աշխատանքներ են նախատեսվում Արցախի 4 համայնքների կից բնակավայրերում

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 442 նոր դեպք. գրանցվել է 7 մահ

Հայկական բանակի բոլոր զինվորականները բանակի մեջ են եւ նրա կողքին. Անդրանիկ Մակարյան

«Հայփոստ»-ը պարզաբանում է ներկայացրել կենսաթոշակի վճարման գործընթացի փոփոխման վերաբերյալ

Եղվարդի բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել՝ մոտ 17 մլն դրամի զինվորական հանդերձանքը ոչնչացնելու փորձի համար

Տնտեսական ազատության միջազգային ինդեքսում Հայաստանը բարելավել է դիրքերը

ԱԺ-ում կքննարկվի «Անհայտ կորած անձանց մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը

Սյունիքի մարզում ձյուն է տեղում. միջպետական ու հանրապետական բոլոր ավտոճանապարհները բաց են

Մարտակերտի զորամասերից մեկի հավաքակայանից ԱԻ ծառայությանն է փոխանցվել 2 զինծառայողի մասունք

Հրդեհ «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկում

Անկարայում հետաքննություն է սկսվել ԱՄՆ-ում «Կանգնեցրեք Էրդողանին» գրությամբ պաստառների առթիվ

1 օրում ձյան մեջ արգելափակումից տարբեր մարզերում դուրս է բերվել 9 ավտոմեքենա

Մայրաքաղաքում և 5 մարզում էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ են սպասվում

Զբոսաշրջության ոլորտը սկսվում է վերականգնվել, մարդիկ ուզում են ճանապարհորդել. Վարդան Սարգսյան

Գերմանիայի Բունդեսթագն անձեռնմխելիությունից զրկել է պատգամավորներից մեկին՝ Ադրբեջանից կաշառք ստանալու կասկածանքով

«Թումո» տուփն ամռանն արդեն Կապանում կլինի