Ինչո՞ւ է ԱԺ հարցուպատասխանի եկողների ցանկից հանվել վարչապետի անունը

Լուսանկարում՝ Սերժ Սարգսյանը, 6-րդ գումարման ԱԺ առաջին նիստին

Սպասվում է, որ 2018 թվականից սկսած, երբ Հայաստանն անցնելու է կառավարման խորհրդարանական համակարգին, կտրուկ բարձրանալու է Ազգային ժողովի դերը: Կառավարությունն էլ ավելի հաշվետու է դառնալու, ԱԺ-ի լիազորություններն են ընդլայնվելու՝ կառավարության աշխատանքները վերահսկելիս եւ նման այլ բաներ: Թե որքանո՞վ 2018 թվականի վարչապետը հաշվի կնստի ԱԺ-ի հետ, դժվար է ասել, քանի որ նախ պարզ չէ, թե ով է լինելու այդ պաշտոնում, եւ հետո մեկ այլ կարծիքի համաձայն՝ այժմ էլ ԱԺ քաղաքական մեծամասնությունը կառավարության «ստեպլերն է եւ դակում է բոլոր այն նախագծերը, որոնք գալիս են Հանրապետության հրապարակից»:

2015 թվականին ընդունված Սահմանադրության 4-րդ գլխի 112 հոդվածում կա մի հետաքրքիր նախադասություն, որը կասկածի տակ է դնում այն, որ նորընտիր վարչապետը հեզ ու խոնարհ հաշվետու կլինի խորհրդարանին եւ հատկապես ընդդիմադիր թեւին:

Նշյալ գլխի 112 հոդվածում ասվում է՝ հերթական նստաշրջանի նիստերի շաբաթվա ընթացքում գումարվող նիստերից մեկում կառավարության անդամները պատասխանում են պատգամավորների բանավոր հարցերին: Ասել է, թե վարչապետն իր նախարարներով գալիս է ԱԺ պատգամավորների հետ հարցուպատասխանի, որը ներկայում ըստ ԱԺ կանոնակարգի՝ լինում է յուրաքանչյուր չորեքշաբթի:

Մինչ 2015-ի փոփոխությունները, Սահմանադրության 4-րդ գլխի 80-րդ հոդվածում ասվում էր, որ հերթական նստաշրջանի նիստերի գումարման շաբաթվա մեկ նիստում վարչապետը եւ կառավարության անդամները պատասխանում են պատգամավորների հարցերին: Այստեղ ուշագրավն այն է, որ գործող Սահմանադրության մեջ շեշտված չէ այն հանգամանքը, որ վարչապետը եւս գալիս է խորհրդարան:

«Հայկական ժամանակ»-ի խնդրանքով՝ անկախ սահմանադրագետներից մեկը մեկնաբանելով այս դրույթները նշեց, որ թերությունը եղել է նախկին Սահմանադրության մեջ եւ 2018-ին ընտրված վարչապետը ուզի, թե չուզի պետք է գա եւ պատասխանի պատգամավորների հարցերին:

«Իհարկե, 2018 թվականից հետո վարչապետը չի կարող չգալ Ազգային ժողով: Ձեր նշած հոդվածում չի նշվել վարչապետ բառը, որովհետեւ վարչապետն էլ է կառավարության անդամ: Նախորդում սխալ օրենսդրական տեխնիկա է եղել, որը նորում կրկնելը իմաստ չի ունեցել: ԱԺ կանոնակարգով է նաեւ երեւում, որ վարչապետը եւ կառավարության մյուս անդամները պարտավոր են գալ նիստերին եւ պատասխանել պատգամավորների հարցերին: Այստեղ թերություն չկա, ընդհակառակը՝ կա առավելություն: Նախորդում, որ վարչապետի եւ կառավարության անդամների տարբերակում է եղել, դա է սխալը: Որեւէ երկրի վարչապետ՝ ղեկավար, իրավունք չունի ասելու, որ ես կառավարության անդամ չեմ եւ չեմ գալիս հարցուպատասխանի»,- մեկնաբանեց սահմանադրագետը:

ԱԺ փոխնախագահ Արփինե Հովհաննիսյանն էլ պատասխանելով «ՀԺ»-ի հարցին, թե հնարավո՞ր է, որ 2018-ի ապրիլից հետո վարչապետն ԱԺ ուղարկի փոխվարչապետներից որեւէ մեկին, պատասխանեց, որ վարչապետը եւս համարվում է կառավարության անդամ, միայն թե նախորդ Սահմանադրությամբ այն հստակորեն չի մատնանշվել:

«ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների համաձայն՝ ՀՀ կառավարությունը կազմված է վարչապետից, փոխվարչապետներից եւ նախարարներից, ովքեր հավաքականորեն կոչվում են կառավարության անդամներ: Սա հստակորեն չէր ուրվագծվում նախորդ Սահմանադրությամբ, մինչդեռ Սահմանադրության փոփոխություններով նշված դրույթները հստակեցվել են: Այսինքն՝ վարչապետը եւս կառավարության անդամ է, հետեւաբար՝ Ազգային ժողովում կառավարության մյուս անդամների հետ պետք է մասնակցի հարցուպատասխանին»,- մեկնաբանեց Արփինե Հովհաննիսյանը:

Հայաստանում համոզմունք կա, որ ապրիլին նախագահի լիազորությունները վայր դնելուց հետո վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնելու է Սերժ Սարգսյանը: Նա 2015 թվականին հաշվի առնելով իր կառավարման վերարտադրության հնարավորությունը գնաց սահմանադրական փոփոխությունների: Այստեղ արդեն հետաքրքիր իրավիճակ է ստեղծվում՝ արդյո՞ք Սերժ Սարգսյանը պատրաստ է գալ ու բախվել ընդդիմադիր պատգամավորների խնդրահարույց հարցերին: Սարգսյանը չի փայլում իր ժողովրդավարական եւ բաց գործելաոճով: Նրան այնքան էլ հաճելի չի լինի լսել օրինակ այն հարցը, թե ինչո՞ւ 2014-ին հայտարարեց, որ ցանկություն չունի վարչապետ դառնալ, իսկ հիմա իր ելույթներում չի բացառում այդ հնարավորությունը:

Սերժ Սարգսյանը բոլորովին վերջերս՝ հունվարի 12-ին ԱԺ խորհրդի անդամների հետ հանդիպման համար հարկ չհամարեց Բաղրամյան 26-ից անցնել 7 շենք ու գալ Բաղրամյան 19 հասցեում գտնվող խորհրդարան, փոխարենը՝ խորհրդի անդամները գնացին նրա մոտ: Սերժ Սարգսյանի նման քայլը խորհրդարանի ընդդիմադիր ԵԼՔ խմբակցության ղեկավար Նիկոլ Փաշինյանի կողմից որակվեց որպես անարգանք՝ ԱԺ ղեկավարության նկատմամբ:

Հ.Գ. Վարչապետ Կարեն Կարապետյանն արդեն երկու անգամ իրեն իրավունք է վերապահել խախտել սահմանադրությունը եւ ներկա չգտնվել ԱԺ հարցուպատասխանին՝ 2016 թվականի սեպտեմբերին, երբ երկօրյա այցով գտնվում էր Մոսկվայում եւ 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, երբ Երեւանում վարչապետը ԵԱՏՄ նիստին էր մասնակցում: