ՀՀ-ն ու Վրաստանը ուղղակի ստիպված են պահպանել ջերմ հարաբերությունները

Լուսանկարում՝ Կարեն Կարապետյանը և Գիորգի Կվիրիկաշվիլին, Երևան, 02.03.18

Մարտի 2-ին պաշտոնական այցով Հայաստան էր ժամանել Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլիի գլխավորած պատվիրակությունը: Վրաստանի վարչապետը հանդիպումներ ունեցավ Կարեն Կարապետյանի և Սերժ Սարգսյանի հետ: Վարչապետների հանդիպումից հետո կառավարության ղեկավարները հանդես եկան հանդիպման արդյունքներն ամփոփող հայտարարություններով: Հանդիպումն, ըստ վարչապետների, անցել էր ջերմ մթնոլորտում, ինչը զարմանալի չէ, հաշվի առնելով հայ-վրացական բարիդրացիական հարաբերություններն ու դրանց խորը արմատները երկու երկրների հասարակություններում: Վարչապետները քննարկել էին երկկողմ հարաբերությունները մասնավորապես տնտեսական համագործակցությունը, ինչպես նաև մշակույթին և կրթությանը վերաբերող հարցեր: Կարապետյանը հատուկ ուշադրության արժանացրեց երկկողմ հարաբերությունների մեծ ներուժը. «Ուրվագծել ենք՝ ուր ենք շարժվելու և վստահ ենք, որ չնայած շատ բարձր մակարդակի վրա են մեր երկրների հարաբերությունները, մենք այս տարի տնտեսական հարաբերություններում ֆիքսել ենք բավականին մեծ աճ, բայց ներուժը շատ և շատ ավելի մեծ է», - ասաց ՀՀ վարչապետը:

Կվիրիկաշվիլին ողջունեց ՀՀ և ԵՄ միջև համակողմանի և ընդլայնված գործընկերության մասին պայմանագրի ստորագրումը: Վարչապետները խոսեցին նաև տարածաշրջանային համագործակցության մասին: Նա նաև պատրաստակամություն հայնտեց այս մակարդակում ևս խորացնել համագործակցությունը ՀՀ-ի հետ. «մենք պատրաստ ենք, որպեսզի բազմակողմանի նախագծերում Վրաստանի հետ Հայաստանն էլ ավելի ակտիվ մասնակցի և մենք համարում ենք, որ այս առումով կարող ենք երկկողմ օգուտ ստանալ՝ ելնելով ազատ առևտրային գոտու և պայմանագրերի ցանցից, որոնք ունեն Վրաստանն ու Հայաստանը», - ասաց Վրաստանի վարչապետը:

Հայ-վրացական հարաբերություններն առավել հետաքրքիր են հենց տարածաշրջանային և ինտեգրացիոն գործընթացների համատեքստում: Տարածաշրջանային և ինտեգրացիոն հարթություններում հնարավոր են իրոք հեռանկարային նախագծեր, անգամ հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանը խորացնում է համագործակցությունը ԵԱՏՄ-ի հետ, իսկ Վրաստանի հայացքն ուղղված է բացառապես դեպի Եվրոպա: Ընդ որում, դա միակ պարադոքսը չէ: Հայաստանը գտնվում է Ռուսաստանի ուժեղ ազդեցության ներքո, իսկ Վրաստանը չունի դիվանագիտական հարաբերություններ մեր ռազմավարական դաշնակցի հետ: Թեև Վրաստանի իշխող կուսակցության ծրագրի մեջ առկա է հյուսիսային հարևանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը, այն առայժմ ընթանում է շատ դանդաղ:

Վրաստանն իր հերթին սերտ համագործակցություն է ծավալում Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, որոնց հետ Հայաստանի հարաբերությունները բացասական մակարդակի վրա են: Ի տարբերություն վրաց-ռուսական հարաբերությունների, հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը առհասարակ որևէ դինամիկա չունի: Հայ-թուրքական արձանագրությունների, շատերի կարծիքով ուշացած, չեղարկումը Հայաստանի կողմից նշանավորեց երկու երկրների հարաբերությունների կարգավորման հետաձգումը անորոշ ժամանակով: Տեսանելի ապագայում չի երևում նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը, ինչը մեծապես կախված է Արցախյան հարցի կարգավորումից, որի թե՛ խաղաղ, թե՛ ուժային լուծումների հետևանքները բարդ է կանխագուշակել:

Այդուհանդերձ հայ-վրացական հարաբերությունները շարունակում են ավանդական դրական միտումը և ջերմությունը: Հարկ է նշել, նախ և առաջ, որ Հայաստանն ու Վրաստանը, սենտիմանտալ պատճառներից զատ, նաև ինչ-որ առումով ստիպված են պահպանել ջերմ հարաբերությունները: Հայ-վրացական փոխհարաբերությունների վատթարացումը Հայաստանին կսպառնա բացարձակ շրջափակմամբ, իսկ Վրաստանին, իր իսկ մտավախությամբ` նոր անջատողականությամբ, ի դեմս Ջավախքի: Երկուսն էլ հնարավոր կարող են դառնալ Վրաստանի վրա Թուրքիայի և Ադրբեջանի ազդեցության անդառնալի ուժեղացման պարագայում: Արդեն այսօր Թուրքիան լայնորեն ինտեգրված է Վրաստանի տնտեսության մեջ, ինչը պարբերաբար դժգոհություն է առաջացնում հասարակության, մասնավորապես ազգայնականների շրջանում: Իսկ 2018 թ.-ից Վրաստանի միակ գազամատակարարն է դառնալու Ադրբեջանը: Ռուսաստանից էներգետիկ անկախության քաղաքականությունը փաստացի վտանգ է ստեղծել Ադրբեջանից կախվածության մեջ հայտնվելու, թեև մի շարք փորձագետներ նշում են, որ վտանգն այլ բանի մեջ է. ադրբեջանական գազը ուղղակի չի բավարարում Վրաստանի պահանջները:

Ինչևէ, Վրաստանի «փրկօղակը» դիվերսիֆիկացված էներգետիկայի առումով կարող է հանդիսանալ Իրան – Հայաստան – Վրաստան - Ռուսաստան էներգետիկ համագործակցությունը: Նման հույսեր կան 2015 թ. դեկտեմբերի 23-ից ի վեր, երբ այդ չորս երկրների միջև ստորագրվեց «Էներգետիկ ոլորտում համագործակցության մասին» հուշագիրը: Ցավոք, այդ համագործակցությունը դեռևս սաղմնային փուլում է գտնվում և ռեալպոլիտիկի տեսանկյունից քիչ բան է փոխում:

Իրան-Հայաստան-Վրաստան համագործակցությունը մեծ ներուժ ունի նաև տրանսպորտային տարանցիկության տեսանկյունից: Գաղտնիք չէ, որ Վրաստանը մեր համար աշխարհագրական առումով պատուհան է դեպի Եվրոպա: Դրա մասին գիտեն նաև Իրանում, որտեղ տարվում է տարբեր տարածաշրջանների համար լոգիստիկ կենտրոն դառնալու բավական ակտիվ քաղաքականություն, ինչի մասին են վկայում հենց Իրանի զարգացած երկաթուղային ցանցը և հարևան երկրների հետ տրանսպորտի ոլորտում համագործակցության խորացումը: Այժմ ակտիվ բանակցություններ են ընթանում Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Բուլղարիա-Հունաստան միջազգային տրանսպորտային տարանցիկ միջանցքի ստեղծման ուղղությամբ, ինչը նոր շուկաներ կբացի այս երկրների համար և կհեշտացնի փոխադրումները:

Տարածաշրջանում ինտեգրացիոն քաղաքականության առումով էլ հայ-վրացական հարաբերությունները մեծ նշանակություն ունեն: Հայաստանի հայտարարած «և՛, և՛»-ի քաղաքականությունը կյանքի կոչելու համար բավարար չէ ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի հետ զուգահեռ համագործակցությունը, կամ անգամ անդամակցությունը: Շատ կարևոր է երկկողմ ջերմ հարաբերություններ հաստատել և սերտ առնվազն քաղաքական համագործակցություն ծավալել երկու պայմանական ճամբարներում գտնվող, կամ դեպի դրանք շարժվող երկրների հետ: Վրաստանն այս առումով ևս ավելի քան հարմար ու վստահելի մեկնարկային թեկնածու է: Եւ վստահելի է առաջին հերթին ոչ թե զգացմունքային պատճառներով, այլ աշխարհաքաղաքական իրականությունից ելնելով՝ մենք անհրաժեշտ են միմյանց ցանկացած կարգավիճակով:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 9-ի համարում:

Տպել
1871 դիտում

Ապրիլյան պատերազմի քննիչ հանձնաժողովում լսել են Լելե Թեփեի հատվածում մարտական գործողությունների մասնակցած ավագ սերժանտի

Ծանրամարտիկ Հակոբ Մկրտչյանին շնորհվել է սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչում

2 տղամարդիկ մտել են բջջային օպերատորներից մեկի սպասարկման սրահ ու բռնվել (տեսանյութ)

Տնտեսական հեղափոխությունը ոչ թե մի քանի ամսվա, այլ մի քանի տարվա գործ է. տնտեսագետ

Երեւանի բազմաբնակարան բնակելի 90 շենքի տանիքնի կտեղադրվի արևային ֆոտովոլտային համակարգ

ՊՆ 5-րդ զորամիավորման ստորաբաժանումներն անցկացրել են կրակային պատրաստության պարապմունքներ

Գորիս-Կապան հատվածի 8-14-րդ կմ-երը բեռնատարների համար դեռ փակ են լինելու

Անասնաշուկայում ուսումնասիրություններ են կատարվել, բրուցելոզ չի հայտնաբերվել

Փրկարարները լողավազանից դուրս են բերել շներին

Հայկական ավանդական ընտանիքի իմ պատկերացումը սա է, երբ ամուսինները թեւ ու թիկունք են իրար. Աննա Հակոբյան

Նախարար Սուրեն Պապիկյանն այցելել է «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ Երևանի մասնաճյուղ

Ձերբակալվածի անձնական խուզարկությամբ թմրամիջոց է հայտնաբերվել եւ դանակ (տեսանյութ)

Պաշտոնեական կեղծիք կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է ՀՀ ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի նախկին տեղակալը. ՀՔԾ

Շավարշ Գրիգորյանը նշանակվել է «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ»-ի տնօրենի պաշտոնակատար

ԱՄԷ արհեստական բանականության նախարարն ընդունել է Հայաստան այցելելու՝ Հակոբ Արշակյանի հրավերը

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Հենրի Էլիբեկյանի մահվան կապակցությամբ

Գյումրիում ծեծի են ենթարկել թոշակառու կնոջն ու բնակարանից հափշտակել ոսկյա մատանիներ և գումար

2019-ի 9 ամիսների ընթացքում գրանցված հանցագործությունների ընդհանուր թվաքանակն աճել է 6,7%-ով

Վերջին սրացումները նաեւ երկկողմանի իրականացվող ինժեներական աշխատանքների հետ են կապված. Բալայան

Կարճաժամկետ շահն ու խնդիրների այսօրեական լուծումները մեզ՝ որպես հասարակություն, զարգացման չեն տանելու. Ղուլյան