Իրենք, հասկանում եք, իրենց համար չեն արել, ազգի համար են արել. հանկարծ որեւէ մեկի մտքով չանցնի, թե պարզապես բիզնես էր

Նկատե՞լ եք, թե Հայաստանում ինչքան շատ են «ազգային արժեքները»։ Աջուձախ որ կողմ նայում ես՝ «ազգային արժեքներ» են։ Ասենք, մեկը խորհրդային տարիներին լենուբոլ բյուջեից փող է կպցրել ու հուշարձանի անվան տակ ինչ-որ անճոռնի մետաղական կոնստրուկցիա տեղադրել ինչ-որ այգում կամ ինչ-որ ճանապարհի եզրին՝ վերջ, ձեռք տալ չի կարելի, ազգային արժեք է։ Ինչ-որ մեկը Երեւանում ինչ-որ ստանդարտ-քառակուսի բնակելի շենք է սարքել՝ ազգային արժեք է / ու անպայման շենքի ճակատին պիտի գրվի, որ կառուցել է նույնպես ազգային արժեք այսինչ ճարտարապետը/, ինչ-որ մեկը հովանավորներ է «կպցրել» ու ինչ-որ տխմար ֆիլմ նկարել՝ վերջ, ոչ միայն ֆիլմն է ազգային արժեք, այլեւ հեղինակները՝ բոլորն առանձին-առանձին, ինչ-որ մեկը շոու-բիզնեսով է զբաղվել ու ինչ-որ ստուդիա բացել /անվանումը կապ չունի/՝ վերջ, ինքն էլ է ազգային արժեք, իր ստեղծածն էլ․․․ Որովհետեւ իրենք, հասկանում եք, իրենց համար չեն արել, ազգի համար են արել /հանկարծ որեւէ մեկի մտքով չանցնի, թե պարզապես բիզնես էր/։ Հետեւաբար՝ որեւէ մեկն իրենց ձեռք տալու իրավունք չունի, եւ պետությունը պարտավոր է պահպանել ու փայփայել բոլորին։ Ու սա վերաբերում է բոլոր ոլորտներին։ Գիտե՞ք ինչքան այդպիսի «ազգային արժեքներ» կան, ասենք, հանրային հեռուստաընկերությունում կամ ռադիոյում, ովքեր իրենք իրենց անձեռնմխելի են համարում, որովհետեւ, ասենք, 60-ական թվականներին լուսանկարվել են Քոչինյանի հետ կամ ռեպորտաժ են պատրաստել Արփա-Սեւանի թունելից։ Երեւանի պետական համալսարանն էլ է ազգային արժեք, ու հետեւաբար՝ ձեռք տալ չի կարելի /ոչինչ, որ աշխարհի 300 լավագույն բուհերի ցանկում ԵՊՀ-ն չկա, եւ ընդհանրապես՝ հայաստանյան որեւէ բուհ չկա, իսկ ադրբեջանական՝ կա/։ Հայաստանում քիչ է մնում սուպերմարկետների ցանցերն էլ իրենք իրենց ազգային արժեք հռչակեն, որովհետեւ կարեւորը հո բիզնեսը չէ՞, ինչ անում են՝ ազգի համար են անում, աշխատատեղեր են ստեղծում․․․

Աշխարհում կան պահպանողական հասարակություններ, որոնք առանձնապես շատ բան չեն ուզում փոխել, որովհետեւ լավ վիճակում են /օրինակ՝ անգլիացիները/, կան հասարակություններ, որոնց վիճակը լավ չէ, եւ ցանկություն կա փոխել հնարավոր ամեն ինչ, իսկ ահա մեր վիճակը փոքր-ինչ տարօրինակ է՝ առանձնապես լավ վիճակում չենք, համոզված ենք, որ «այսպես երկար շարունակվել չի կարող», ու միաժամանակ որեւէ բան փոխելու ցանկացած փորձ սվիններով ենք ընդունում, որովհետեւ ինչին ձեռք ենք տալիս՝ պարզվում է «ազգային արժեք» է։ Ու որեւէ մեկի մոտ հարց չի առաջանում՝ բա եթե այսքան շատ ազգային արժեքներ ունենք, ինչո՞ւ ենք այս վիճակում։

Հայաստանն ինչ-որ նոր մեկնակետից առաջ է շարժվում, ու ճանապարհն ակնհայտորեն հարթ չի լինելու։ Իսկ ճամփորդները սովորաբար իրենց հետ վերցնում են ամենակարեւորը։ Սա, իհարկե, չի նշանակում, թե անկարեւորը պետք է մի կողմ շպրտել։ Պարզապես եթե պետության միջոցները սահմանափակ են՝ պետք է կարողանալ զանազանել կարեւորն անկարեւորից ու սահմանափակ միջոցներն ուղղել կարեւորի պահպանմանն ու զարգացմանը։ Սա, ի դեպ, անպայմանորեն չի նշանակում նաեւ, որ այս օրերին «օպտիմալացման» կամ «բարեփոխումների» անվան տակ ինչ արվում է՝ ճիշտ է արվում։ Ի վերջո Հայաստանում նաեւ իրական ազգային արժեքներ կան /ու ոչ քիչ/, ու դրանց իսկապես ոչ միայն ձեռք տալ չի կարելի, այլեւ պետք է անգամ սուղ միջոցներով զարգացնել։ Օրինակ՝ հայկական շախմատն իսկապես ազգային արժեք է ու մեզ համար կարող է անգամ «ազգային բրենդ» դառնալ /ասենք՝ աշխարհի առաջին քրիստոնյա պետությունը լինելու իրողության պես/, հետեւաբար՝ «օպտիմալացումը» պիտի հեռու պահել այդ ոլորտից։ Իսկ այն ոլորտները, որոնք կարող էին աշխարհում հայկական «ազգային բրենդ» դառնալ, բայց չեն դարձել /օրինակ՝ կրթությունն ու գիտությունը, հատկապես՝ ճշգրիտ գիտությունները/, պիտի արմատապես բարեփոխվեն։ Հենց այն պատճառով, որ կարող էին ազգային արժեք դառնալ, բայց չեն դարձել, այսինքն՝ պոտենցիալը եղել է, բայց չի օգտագործվել։

Իսկ ինչո՞ւ է այսպիսի խառնաշփոթ ստեղծվել, ինչո՞ւ է ընդհանուր առմամբ արմատական փոփոխությունների կողմնակից հասարակության զգալի հատվածն այնուամենայնիվ դժկամությամբ եւ անգամ թշնամանքով ընդունում փոփոխության ցանկացած առանձին դրվագ։ Որովհետեւ մի կողմից՝ ակտիվ հակաքարոզչությունն է աշխատում, մյուս կողմից՝ իշխանությունները կարծես թե լավ չեն բացատրում, թե ինչի համար է արվում այս ամենը, եւ որն է վերջնանպատակը, ու սրան գումարվում է նաեւ այն, որ «այս ամենն» անողներն իրենք հաճախ կամ լավ չեն հասկանում իրենց արածի իմաստը, կամ հասարակության հետ մինչեւ վերջ անկեղծ զրույցի համարձակություն չունեն։

Չէ՞ որ «ազգային արժեքների» դեմ պայքարողի խարանից խուսափում են բոլորը։ Անգամ նրանք, ովքեր հստակ տեսնում են ազգային արժեքների եւ «ազգային արժեքների» տարբերությունը։

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
20789 դիտում

Միլանի «Ինտեր»-ը երկարաձգել է Հենրիխ Մխիթարյանի պայմանագիրը մինչև 2027 թվական

Կանանց լիարժեք մասնակցությունը երկրի կայուն զարգացման կարևոր նախապայման է. Արսեն Թորոսյան

ԱԺ փոխնախագահը գերմանացի պատգամավորների հետ քննարկել է Հայաստան-ԵՄ հարաբերություններն ու ներքաղաքական հարցեր

Երևանի կենդանաբանական այգու մուտքավճարը թանկացել է

Ապօրինի գույքի բռնագանձման համակարգն ընթացիկ հակակոռուպցիոն պայքարի կարևորագույն գործիքներից և միջոցներից է

Հակոբյանը Նյու Յորքում ներկայացրել է վերջին տարիների գործունեությունը, նախաձեռնություններն ու մարտահրավերները

Բնական գազի սակագները բնակիչների համար կմնան անփոփոխ. ՀԾԿՀ

Նիկոլ Փաշինյանն ու Միխայիլ Միշուստինը հեռախոսազրույց են ունեցել

Գրանցվեք, մասնակցեք և ստեղծագործեք, որովհետև դուք տաղանդավոր եք. վարչապետը՝ «Վարչաֆեստ»-ի մասին

Մենք ռուսական կողմի հետ TRIPP-ի վերաբերյալ քննարկում չենք վարում․ ԱԳ փոխնախարար

Իմ կարծիքով՝ ՀՀ-ում արդարությունն ու արդարադատությունը հասանելի են միայն էլիտաներին, ինչը խնդիր է. վարչապետ

ՀՀ կառավարության աջակցությամբ մեկնարկում է «Վարչաֆեստ 2026» երիտասարդական երաժշտական փառատոնը

Կապան քաղաքի Դավիթ Բեկի հուշարձանի հարակից հանգստյան գոտին կառուցված է. վարչապետ

Անցած 1 օրում գրանցվել է 12 ավտովթար․ 3 մարդ զոհվել է, 19-ը՝ ստացել մարմնական վնասվածքներ

Ինչ է IMEI համարների գրանցման համակարգը․ Կառավարությունը մանրամասնել է՝ ինչ է փոխվելու, և ինչու է դա կարևոր

Իրանը, ԱՄՆ-ն և Լիբանանը կստեղծեն համատեղ կոմիտե հրադադարի պահպանման համար. Ղալիբաֆ

Արթուր Հովհաննիսյանն առաջադրվել է որպես ՔՊ խմբակցության ղեկավարի թեկնածու

«Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ-ի նախկին տնօրենը մեղադրվում է խոշոր չափի հափշտակության մեջ. 30 մլն դրամը վերականգնվել է

ՌԴ-ն դադարեցնում է Ֆինլանդիայի, Էստոնիայի և Լատվիայի հետ սահմանի երկաթուղային անցակետերով երթևեկությունը

Սպիտակ տունը հայտարարել է, որ Իրանի հետ պատերազմն արժեցել է մոտ 30 միլիարդ դոլար

Արտադրվել է վտանգավոր սննդամթերք. Հագվիում կասեցվել է պանրի արտադրամասի գործունեությունը

Դեսպան Բաղդասարյանը և Լիբանանի ԱՍՀ նախարարն անդրադարձել են երկրում պատերազմի հետևանքով ստեղծված իրավիճակին

Հուլիսի 1-ից ուժի մեջ են մտնում մի շարք կարևոր ծրագրեր և օրենսդրական փոփոխություններ

Ճամփորդիր առանց սահմանների․ Ucom-ը ներկայացնում է նոր uTravel փաթեթները

Հասմիկ Ավագյանն ու Դանիել Դանիելյանն ազատվել են ԿԳՄՍ փոխնախարարի պաշտոններից

Տիգրան Վիրաբյանը նշանակվել է ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ

Վրաստանի ներքին գործերի նախարարն այցելել է ՀՀ պարեկային ծառայություն և օպերատիվ կառավարման կենտրոն. տեսանյութ

Հայաստանը մեծապես կարևորում է Կանադայի հետ բարեկամական հարաբերությունների շարունակական զարգացումը. Փաշինյան

Արուսյակ Մանավազյանն առաջադրվել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ղեկավարի պաշտոնում

Խոշոր ավտովթար Լանջազատ գյուղում․ 9 վիրավորից 2-ն անչափահաս են

Պարեկները Երևանում կանխել են մի խումբ անձանց միջև վիճաբանություն-ծեծկռտուքը․ կան վիրավորներ

«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերությունն ահազանգել է՝ կտրել են 400մ պղնձե հաղորդալար. կասկածյալը ձերբակալվել է

16-ամյա պատանիները Երևանում հարձակվել են ՌԴ քաղաքացու վրա, հարվածներ հասցրել, բռնել ձեռքերը և գումար հափշտակել

Հաշմանդամություն ունեցող անձանց տրվող աջակցող միջոցների ցանկը համալրվել է 37 նոր ապրանքով

Բարի լույս, լավ օր, և սիրում եմ բոլորիդ. վարչապետն ավանդական առավոտյան ողջույն է հրապարակել

Աննա Հակոբյանը Նյու Յորքում մասնակցում է Առաջին տիկնանց և առաջին պարոնների համաշխարհային ամենամյա ակադեմիային

Օրենքի գերակայություն և պետական շահերի պաշտպանություն. ՀՀ գլխավոր դատախազությունը 108 տարեկան է

ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ընդառաջ հանդիպել են Կայա Կալասն ու Էրդողանը

Մոսկվայի օդանավակայաններում թռիչքների սահմանափակումներ են մտցվել

Պարույր Հովհաննիսյանը մասնակցել է ՄԱԿ խաղաղաշինության հանձնաժողովի տարեկան նստաշրջանին