Իրենք, հասկանում եք, իրենց համար չեն արել, ազգի համար են արել. հանկարծ որեւէ մեկի մտքով չանցնի, թե պարզապես բիզնես էր

Նկատե՞լ եք, թե Հայաստանում ինչքան շատ են «ազգային արժեքները»։ Աջուձախ որ կողմ նայում ես՝ «ազգային արժեքներ» են։ Ասենք, մեկը խորհրդային տարիներին լենուբոլ բյուջեից փող է կպցրել ու հուշարձանի անվան տակ ինչ-որ անճոռնի մետաղական կոնստրուկցիա տեղադրել ինչ-որ այգում կամ ինչ-որ ճանապարհի եզրին՝ վերջ, ձեռք տալ չի կարելի, ազգային արժեք է։ Ինչ-որ մեկը Երեւանում ինչ-որ ստանդարտ-քառակուսի բնակելի շենք է սարքել՝ ազգային արժեք է / ու անպայման շենքի ճակատին պիտի գրվի, որ կառուցել է նույնպես ազգային արժեք այսինչ ճարտարապետը/, ինչ-որ մեկը հովանավորներ է «կպցրել» ու ինչ-որ տխմար ֆիլմ նկարել՝ վերջ, ոչ միայն ֆիլմն է ազգային արժեք, այլեւ հեղինակները՝ բոլորն առանձին-առանձին, ինչ-որ մեկը շոու-բիզնեսով է զբաղվել ու ինչ-որ ստուդիա բացել /անվանումը կապ չունի/՝ վերջ, ինքն էլ է ազգային արժեք, իր ստեղծածն էլ․․․ Որովհետեւ իրենք, հասկանում եք, իրենց համար չեն արել, ազգի համար են արել /հանկարծ որեւէ մեկի մտքով չանցնի, թե պարզապես բիզնես էր/։ Հետեւաբար՝ որեւէ մեկն իրենց ձեռք տալու իրավունք չունի, եւ պետությունը պարտավոր է պահպանել ու փայփայել բոլորին։ Ու սա վերաբերում է բոլոր ոլորտներին։ Գիտե՞ք ինչքան այդպիսի «ազգային արժեքներ» կան, ասենք, հանրային հեռուստաընկերությունում կամ ռադիոյում, ովքեր իրենք իրենց անձեռնմխելի են համարում, որովհետեւ, ասենք, 60-ական թվականներին լուսանկարվել են Քոչինյանի հետ կամ ռեպորտաժ են պատրաստել Արփա-Սեւանի թունելից։ Երեւանի պետական համալսարանն էլ է ազգային արժեք, ու հետեւաբար՝ ձեռք տալ չի կարելի /ոչինչ, որ աշխարհի 300 լավագույն բուհերի ցանկում ԵՊՀ-ն չկա, եւ ընդհանրապես՝ հայաստանյան որեւէ բուհ չկա, իսկ ադրբեջանական՝ կա/։ Հայաստանում քիչ է մնում սուպերմարկետների ցանցերն էլ իրենք իրենց ազգային արժեք հռչակեն, որովհետեւ կարեւորը հո բիզնեսը չէ՞, ինչ անում են՝ ազգի համար են անում, աշխատատեղեր են ստեղծում․․․

Աշխարհում կան պահպանողական հասարակություններ, որոնք առանձնապես շատ բան չեն ուզում փոխել, որովհետեւ լավ վիճակում են /օրինակ՝ անգլիացիները/, կան հասարակություններ, որոնց վիճակը լավ չէ, եւ ցանկություն կա փոխել հնարավոր ամեն ինչ, իսկ ահա մեր վիճակը փոքր-ինչ տարօրինակ է՝ առանձնապես լավ վիճակում չենք, համոզված ենք, որ «այսպես երկար շարունակվել չի կարող», ու միաժամանակ որեւէ բան փոխելու ցանկացած փորձ սվիններով ենք ընդունում, որովհետեւ ինչին ձեռք ենք տալիս՝ պարզվում է «ազգային արժեք» է։ Ու որեւէ մեկի մոտ հարց չի առաջանում՝ բա եթե այսքան շատ ազգային արժեքներ ունենք, ինչո՞ւ ենք այս վիճակում։

Հայաստանն ինչ-որ նոր մեկնակետից առաջ է շարժվում, ու ճանապարհն ակնհայտորեն հարթ չի լինելու։ Իսկ ճամփորդները սովորաբար իրենց հետ վերցնում են ամենակարեւորը։ Սա, իհարկե, չի նշանակում, թե անկարեւորը պետք է մի կողմ շպրտել։ Պարզապես եթե պետության միջոցները սահմանափակ են՝ պետք է կարողանալ զանազանել կարեւորն անկարեւորից ու սահմանափակ միջոցներն ուղղել կարեւորի պահպանմանն ու զարգացմանը։ Սա, ի դեպ, անպայմանորեն չի նշանակում նաեւ, որ այս օրերին «օպտիմալացման» կամ «բարեփոխումների» անվան տակ ինչ արվում է՝ ճիշտ է արվում։ Ի վերջո Հայաստանում նաեւ իրական ազգային արժեքներ կան /ու ոչ քիչ/, ու դրանց իսկապես ոչ միայն ձեռք տալ չի կարելի, այլեւ պետք է անգամ սուղ միջոցներով զարգացնել։ Օրինակ՝ հայկական շախմատն իսկապես ազգային արժեք է ու մեզ համար կարող է անգամ «ազգային բրենդ» դառնալ /ասենք՝ աշխարհի առաջին քրիստոնյա պետությունը լինելու իրողության պես/, հետեւաբար՝ «օպտիմալացումը» պիտի հեռու պահել այդ ոլորտից։ Իսկ այն ոլորտները, որոնք կարող էին աշխարհում հայկական «ազգային բրենդ» դառնալ, բայց չեն դարձել /օրինակ՝ կրթությունն ու գիտությունը, հատկապես՝ ճշգրիտ գիտությունները/, պիտի արմատապես բարեփոխվեն։ Հենց այն պատճառով, որ կարող էին ազգային արժեք դառնալ, բայց չեն դարձել, այսինքն՝ պոտենցիալը եղել է, բայց չի օգտագործվել։

Իսկ ինչո՞ւ է այսպիսի խառնաշփոթ ստեղծվել, ինչո՞ւ է ընդհանուր առմամբ արմատական փոփոխությունների կողմնակից հասարակության զգալի հատվածն այնուամենայնիվ դժկամությամբ եւ անգամ թշնամանքով ընդունում փոփոխության ցանկացած առանձին դրվագ։ Որովհետեւ մի կողմից՝ ակտիվ հակաքարոզչությունն է աշխատում, մյուս կողմից՝ իշխանությունները կարծես թե լավ չեն բացատրում, թե ինչի համար է արվում այս ամենը, եւ որն է վերջնանպատակը, ու սրան գումարվում է նաեւ այն, որ «այս ամենն» անողներն իրենք հաճախ կամ լավ չեն հասկանում իրենց արածի իմաստը, կամ հասարակության հետ մինչեւ վերջ անկեղծ զրույցի համարձակություն չունեն։

Չէ՞ որ «ազգային արժեքների» դեմ պայքարողի խարանից խուսափում են բոլորը։ Անգամ նրանք, ովքեր հստակ տեսնում են ազգային արժեքների եւ «ազգային արժեքների» տարբերությունը։

Տպել
1958 դիտում

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը բարելավել է սպառողական վարկերի պայմանները

Նոր դաստիարակները մասնագիտական նրբություններով կկիսվեն երիտասարդ երկաթուղայինների հետ

Գնացքների երթևեկության անվտանգությունը՝ տրանսպորտային անվտանգության բաղադրիչ

IDBank -ում համավարակի ընթացքում աշխատանքն ընթանում է ամբողջ թափով

Վիվա-ՄՏՍ-ն ավելացնում է սպասարկման կենտրոնների թիվը

ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ ընկերությունը շնորհավորում է երկաթուղային գործընկերներին մասնագիտական տոնի կապակցությամբ

Յունիբանկի դոլարային պարտատոմսերը ցուցակվել են Մոսկվայի բորսայում

Վիվա-ՄՏՍ. անվճար զանգի հնարավորություն՝ ընկերությունների հաճախորդների համար

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը Renault Armenia-ի հետ համատեղ առաջարկում են ավտովարկավորման ամենաշահավետ պայմանները շուկայում

Այգեպարում վերսկսվել է կիսակառույց տան շինարարությունը

Արտագնա աշխատանքի հնարավորությունից զրկված քանի հոգի է դիմել Հայաստանում աշխատելու համար. մարզերում թվերը շատ տարբեր են

Կորոնավարակը, աշխարհն ու մենք

Տավուշի և Լոռու հանգստյան տներից մի քանիսի սննդի օբյեկտներում խախտումներ են գրանցվել, բայց կա դրական առաջընթաց

Տրանսֆերային գնագոյացման կարգավորումները տարածվում են շահութահարկի, ԱԱՀ-ի եւ ռոյալթիի նկատմամբ․ Ավետիսյան

Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում ՔՏՀԱՏՄ-ի կողմից խախտումներ չեն հայտնաբերվել

Մտահոգիչ խախտումներ՝ Ծաղկաձորի խոշոր հյուրանոցներում․ ՍԱՏՄ-ն կրկին կասեցման միջնորդություններ կներկայացնի

Որքան աշխատավարձ կստանան նոր պարեկային ծառայության պարեկները․ ոստիկանությունը քննարկման է դրել սահմանաչափերը

Խախտումներ են արձանագրվել Սպիտակի բենզալցակայաններում ու շինանյութի առևտրի կետերում. ՇՎՏՄ մշտադիտարկումներ

Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում հանդիսավորությամբ բացվեց Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին (լուսանկարներ)

«Մեգա Տեխնիկս»-ի պահեստում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. հայտարարվել է «1-ԲԻՍ» կանչ, տեղում է եղել նախարարը (լուսանկարներ)