Մենք պիտի ստանանք այնպիսի Ընտրական օրենսգիրք, որը մշտապես կապահովի ազատ, արդար ու թափանցիկ ընտրություններ․ Վ․ Հովակիմյան

Վերջին 23 տարիների ընթացքում՝ մինչեւ 2018-ի դեկտեմբերի 9-ի խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունները, Հայաստանում տեղի են ունեցել 6 խորհրդարանական եւ հինգ նախագահական ընտրություններ, եւ երեք հանրաքվե։ Փաստացի՝ բոլոր այդ ընտրություններից հետո ընդդիմությունը բողոքի ալիք է բարձրացրել, հանրության մեծամասնությունը վստահություն չի ունեցել ընտրության արդյունքների նկատմամբ։ Ամեն անգամ ընտրությունների ավարտից հետո այդ բողոքի ալիքը զսպելու համար մեղադրյալի աթոռին նստեցնում էին Ընտրական օրենսգրքին, այսինքն՝ պարզվում էր՝ մեղավորն ԸՕ-ն է։ Այս մասին այսօր Ազգային ժողովում իր ելույթում ասաց «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանը՝ խոսելով երեկ ԱԺ-ում ԿԸՀ նախագահ Տիգրան Մուկուչյանի՝ խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների վերաբերյալ զեկույցի շուրջ։

«Ընտրական օրենսգիրքն էլ փոխվում էր, բայց ընտրությունների նկատմամբ հանրության վստահությունը չէր փոխվում։ Եւ, ի վերջո, տարիները բերեցին նրան, որ ընտրական բարեփոխումների արդյունքում ընդամենը փոխվեցին ընտրությունների արդյունքները կեղծելու գործիքները։ Եթե նախկինում ընտրական տեղամասերում ընտրությունն ուղղորդվում էր բռնություններով, լցոնումներով եւ համանման այլ գործիքակազմով, ի վերջո, արդեն 2017-ի խորհրդարանական ընտրություններում մենք ականատես եղանք, որ ընտրության արդյունքը որոշվում էր տեղամասից դուրս՝ տեղամասի դիմաց, գազելների մեջ»։

Վահագն Հովակիմյանի խոսքով՝ այնպիսի տպավորություն էր, որ այս շրջափուլը հնարավոր չէ ավարտել, բայց արդեն դեկտեմբերին կայացած ընտրություններում պատկերն այլ էր՝ չնայած նույն էին ե՛ւ օրենսդրությունը, ե՛ւ տեղական ընտրական հանձնաժողովները․

«2018-ի դեկտեմբերի 9-ի ընտրությունների ժամանակ մենք, ըստ էության, ունեինք նույն իրավական դաշտը, նույն տարածքային ընտրական հանձնաժողովները, որոնց անդամների մի զգալի մասը երբեմն անձամբ որոշակի գործառույթներ են արել ընտրությունների արդյունքներ ձեւավորելու համար, չէի ասի՝ կեղծել, էդպիսի մեղադրանք, բայց իրենք շահագրգռված էին եղել որոշակի արդյունքներ ձեւավորելու հարցում։ Ու այս նույն կազմով մենք ունեցանք հանրության վստահությունը վայելող ընտրություններ, բոլորն ընդունեցին, որ ընտրություններն անցել են ազատ, արդար թափանցիկ»։

Պատգամավորն ասաց, որ սա մեկ բանի ապացույց է, որ ընտրությունների որակը ոչ թե օրենսդրությունը կամ համակարգն են որոշում, այլ որոշում են քաղաքական կամք դրսեւորող անձինք, այն անձինք, որոնք հնարավորություն ունեն ոստիկանությանը, իրավապահներին, դատախազությանը հրահանգներ տալու կամ չտալու․

«Եւ երբ մենք ունեցանք մի կառավարություն, որը հայտարարեց, որ իր համար ազատ, արդար, թափանցիկ ընտրությունները վեր են ամենից, մենք ունեցանք այդպիսի ընտրություններ»։

Հովակիմյանը նկատեց մի կարեւոր հանգամանք, որ անցյալ՝ 2018-ի դեկտեմբերի 9-ի ընտրություններին Հայաստանի իրավապահ համակարգն իր ողջ ներուժով իր պարտքը կատարեց՝ ոստիկանություն, ԱԱԾ, դատախազություն, ՀՔԾ եւ այլն․

«Նախկինում մեր ընտրությունների ամենամեծ խնդիրներից մեկն այն էր, որ ընդդիմությունն ու դիտորդները իրավապահների գործառույթներ էին կատարում, փորձում էին կանխել ընտրակեղծիքները եւ այլն, այս անգամ մեր իրավապահ համակարգը կատարեց իր պարտքը, դա էր այս ընտրությունների հիմնական արդյունքն ապահովողը։ Մեր իրավապահ համակարգն այլեւս անելու է այն, ինչ իր վրա դրված է օրենսդրությամբ, ոչ ոք իրավապահ համակարգի ոչ թեւերն է կտրելու, ոչ զսպելու է, որ իր գործառույթը չանի»։

Ելույթի վերջում «Իմ քայլի» պատգամավորն ասաց, որ մեր ընտրական համակարգը լուրջ բարեփոխումների կարիք ունի, եւ դա պետք է արվի միասնական ուժերով՝ ե՛ւ խորհրդարանական, ե՛ւ արտախորհրդարանական ուժերի, ե՛ւ քաղհասարակության հետ․

«Մենք պիտի ստանանք Ընտրական օրենսգիրք, որն ապագայում մշտապես ամբողջությամբ կապահովի ազատ, արդար ու թափանցիկ ընտրական գործընթաց»։

Հիշեցնենք, որ երեկ ԱԺ հերթական նիստում ԿԸՀ նախագահ Տիգրան Մուկուչյանը հաղորդում էր ներկայացնում անցած տարվա խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների վերաբերյալ:

ԿԸՀ ղեկավարն ասաց, որ իր պաշտոնավարման 8 տարիների ընթացքում ընտրությունների արդյունքները չեն կեղծվել (Մուկուչյանը ԿԸՀ նախագահն է 2011 թվականից,-հեղ․)։

Մուկուչյանն իր զեկույցում երեկ ասել էր, թե այնպես չի եղել, գոնե 2012 թվից այս կողմ, որ քվեատուփից հանվեն քվեաթերթիկներ եւ դրանք արտացոլեն այլ պատկեր եւ այլ կերպ արձանագրվեն արձանագրություններում․ «Մինչ այդ ընտրողի կամքի հետ կապված հնարավոր են դեպքեր, որ տեղի ունեցած լինեն»,-նշել էր նա։

«Կարող ենք փաստել, որ նորանկախ Հայաստանի պատմության ընթացքում առաջին անգամ ընտրության արդյունքները, նաեւ Երեւանի ավագանու եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների, ո՛չ արտադատական եւ ո՛չ էլ դատական կարգով որեւէ մեկի կողմից չվիճարկվեցին, դրանց նկատմամբ որեւէ անվստահություն չներկայացվեց: Ընտրության արդյունքներն ընդունվեցին թե՛ ընտրողների, թե՛ ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերի եւ թե՛ քաղաքացիական հասարակության կողմից»,- Ազգային ժողովում ասել էր ԿԸՀ նախագահ Տիգրան Մուկուչյանը։