Թուրքական «Խաղաղության աղբյուրը». բոլորը կողմ են՝ դեմ խոսելով

Հոկտեմբերի 9-ին, երբ Սիրիայից ԱՄՆ զինված ուժերի դուրսբերումն արդեն ընթացքի մեջ էր, Թուրքիայի զինված ուժերը ներխուժեցին Սիրիայի տարածք: Նախագահ Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանը հայտարարեց «Խաղաղության աղբյուր» գործողության մասին, որի նպատակը քուրդ զինյալների եւ «Իսլամական պետություն» խմբավորման ահաբեկիչների դեմ պայքարն Է Սիրիայի հյուսիսային շրջաններում: Թուրքիան ահաբեկիչներ Է համարում նաեւ քրդական Ժողովրդական ինքնապաշտպանության ուժերը, որոնք կապեր ունեն Քրդստանի բանվորական կուսակցության հետ, որը եւս ահաբեկչական է համարվում Թուրքիայում: Հյուսիս-արեւմտյան շրջաններում գործողությանը ներգրավված է նաեւ Թուրքիայի աջակցությունը վայելող «Սիրիական ազգային բանակը»: Գործողության նպատակը, ըստ պլանի, Սիրիայի տարածքում Եփրատ գետից մինչեւ Իրաքի սահմանը 32 կիլոմետր խորությամբ անվտանգ գոտու ստեղծումն է, որտեղ պետք է տեղափոխվեն Թուրքիայում հանգրվանած սիրիացի փախստականները:

Թուրքիայի գործողությունները տարբեր աստիճանի խոստությամբ քննադատեցին Հայաստանը, Սիրիան, Լիբանանը, Իրանը, Ռուսաստանը, Միացյալ Նահանգները, ԵՄ-ն, Միացյալ Թագավորությունը, Ֆրանսիան, Գերմանիան եւ շատ այլ երկրներ: Բրիտանիան եւ Ֆրանսիան դիմել են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդ եւ պահանջել արտահերթ նիստ գումարել: Շվեդիան, Նիդերլանդները, Ֆինլանդիան, Նորվեգիան, Ֆրանսիան եւ Գերմանիան որոշում են կայացրել կասեցնել զենքի վաճառքը Թուրքիային։ ՆԱՏՕ-ն ավելի զգուշավոր է արձագանքել եւ պահաջել է գործել կշռադատված: Ըստ էության, Թուրքիայի գործողությունները աջակցություն են ստացել միայն Ադրբեջանի, Պակիստանի, Իսպանիայի, Քաթարի եւ Հունգարիայի կողմից:

Ռազմագործողության հետեւանքով Թուրքիան սպառնում են նաեւ պատժամիջոցներ. հոկտեմբերի 17-18-ին Բրյուսելում կայանալիք ԵՄ գագաթնաժողովում կքննարկվի Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցների սահմանման հարցը: Էրդողանն ավելի վաղ զգուշացրել էր ԵՄ-ին, որ եթե այնտեղ փորձեն «ներխուժում անվանել ռազմագործողությունը», ապա Թուրքիան «կբացի սահմանայի անցակետերը եւ 3.6 միլիոն փախստականների կուղարկի» Եվրոպա:

Չնայած տարածված կարծիքին, որ այս ռազմագործողությունն ուղղված է բավարարելու Էրդողանի նեո-օսմանական ու պանթուրքիստական հավակնությունները՝ իրավիճակը փոքր-ինչ այլ է: Հարեւան երկրի ղեկավարության պանթուրքիստական գաղափարների առկայության հերքումն, իհարկե, հղի է վտանգներով պատմական ցանկացած փուլում, ինչում հայերս, ցավոք, բազմիցս համոզվել ենք: Սակայն Սիրիայի տարածք ներխուժելով Թուրքիան լուծում է այլ եւ, ինչը ոչ պակաս կարեւոր է, ոչ միայն իր խնդիրները. քրդերի դեմ այս գործողությունը չափազանց փոքր քայլ է պանթուրքիզմի գաղափարախոսության մեջ:

Որքան էլ որ զարմանալի է՝ «Խաղաղության աղբյուր» ռազմական ներխուժումը իրոք նպատակ է հետապնդում տարածքներ «ազատել» Թուրքիայի տարածքում ապաստանած 3 միլիոնից ավելի սիրիացի փախստականների գոնե մի մասի համար: Ընդ որում, քրդերից «ազատված» տարածքները միեւնույն է ավելի անվտանգ չեն լինելու փախստականների համար, քան հիմա են: Ուղղակի դրանց նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելուց հետո Թուրքիան կկարողանա «կամավոր-հարկադրական» սկզբունքով բնակեցնել այդտեղ սիրիացիներին: Բացի փախստականների խնդրի թեթեւացումից, կլուծվի նաեւ սահմանամերձ շրջանների ժողովրդագրական պատկերը: Այժմ Սիրիայի հետ սահմանի երկու կողմում էլ քրդեր են, եւ վտանգ կա, որ Սիրիական Քրդստանի կայացումից հետո այդ «վարակը» կտարածվի նաեւ Թուրքիայի քրդաբնակ շրջաններ: Փախստականների՝ Սիրիա վերադառնալուց հետո մերձսահմանային պատկերը «կշտկվի», եւ Սիրիայի ու Թուրքիայի քրդերը միմյանցից բաժանված կլինեն «արաբական պատնեշով»:

Ընդհանուր առմամբ, եթե անգամ ռազմագործողությունը համաձայնեցված չէ ուժային կենտրոնների հետ, ապա նրանք առնվազն տեղեկացված են եղել դրա մասին, եւ, խոշոր հաշվով, չէին կարող չհամաձայնվել:

ԵՄ-ի համար իրոք մեծ բեռ կլիներ փախստականների նոր ալիքը, որը վաղ թե ուշ հասնելու էր Արեւմտյան Եվրոպա: Էրդողանը դա հասկացել էր վաղուց եւ պարբերաբար գումարներ էր պահանջում եւ ստանում ԵՄ-ից՝ փախստականների խնդրի հետ կապված:

Միացյալ Նահանգներն արդեն, թերեւս, ունակ չէին կամ ցանկություն չունեին կատարել քրդերի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները, առավել եւս այն բանից հետո, երբ վերջիններիս հետ համագործակցության իմաստ այլեւս չկար:

Ինչ վերաբերվում է Ռուսաստանի լռությանը եւ այն կարծիքին, թե «Պուտինը վարվեց Ասադի հետ նույն կերպ, ինչպես Թրամփը քրդերի», ապա հարկ է նախ նշել, որ քրդերն, ըստ էության, ոչ մեկի դաշնակիցը չեն էլ եղել, այլ միայն համագործակցել են բոլոր ուժերի հետ (բացառությամբ, թերեւս, Թուրքիայի եւ ԻՊ-ի):

Բացի այդ՝ ներկա պահին Թուրքիայի գործողություններն անգամ ձեռնտու են Ասադին: Հոկտեմբերի 14-ի կեսօրի դրությամբ Թուրքիայի ԶՈւ առաջխաղացումը կանխելու նպատակով՝ Սիրիայի կառավարական ուժերն արդեն իսկ տեղակայված էին M4 մայրուղու (որը գտնվում է Թուրքիայի հետ սահմանից մոտ 30կմ հեռավորության վրա) մի քանի կետերում, Քամիշլի, Հասաքա, Ռաքքա եւ այլ բնակավայրերում: Այլ կերպ ասած՝ Ասադը առանց փամփուշտ արձակելու վերադարձրեց սիրիական ռազմական ներկայությունը քրդերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներ: Այլ հարց է, թե ինչպիսի ընտրություն կկատարի Ասադը, երբ թուրքական ուժերի ԶՈւ առաջխաղացման արդյունքում հասունանա բախման պահը:

Տպել
1671 դիտում

Առաջին անգամ միջազգային օլիմպիադա կանցկացվի Հայաստանում. այս տարվա կենսաբանության օլիմպիադայում ունենք արծաթե մեդալ

Տավուշի մարզպետ Հայկ Ղալումյանն ընդունել է Գերմանիայի Ռեգենի շրջանի պատվիրակությանը

Բորիս Սահակյանին շնորհվել է արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարարի դիվանագիտական աստիճան

Նախագահի հրամանագրով՝ մի շարք երկրներում նոր դեսպաններ են նշանակվել

Սարյան փողոցում երկու ավտոմեքենա է այրվել․ ԱԻՆ

Հրաչյա Փոլադյանը հետ է կանչվել Իրաքում Հայաստանի դեսպանի պաշտոնից եւ նշանակվել դեսպան այլ երկրում

Մաճկալաշենի գերեվարված բնակիչը ծեծի և անմարդկային վերաբերմունքի է ենթարկվել․ Արցախի ՄԻՊ (լուսանկարներ)

ԶՈւ հակաօդային պաշտպանության զորամասերից մեկի մասնակցությամբ անցկացվել են ճամբարային հավաքներ (լուսանկարներ)

Երասխ գյուղում՝ հայ-ադրբեջանական սահմանի չեզոք գոտում, եղեգ է այրվել

Գյումրիում մահացած հայտնաբերված կնոջ կողքին դեղահաբեր են գտնվել, նա հաշվառված է եղել հոգեկան առողջության կենտրոնում

Թունիսում լարվածությունը պահպանվում է

Երկրաշարժ է տեղի ունեցել Լոռու մարզի Սպիտակ քաղաքից 4 կմ հարավ-արևելք

Փրկարար ծառայությունն ամփոփել է աշխատանքային ամիսը․ գրանցվել է 1206 արտակարգ դեպք և պատահար, որից 709 հրդեհի դեպքով

Օր առաջ պետք է լուծվի Արաքս ավազանից ավազի ապօրինի արդյունահանման խնդիրը․ իրավախախտները ուշադրության կենտրոնում են

Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Ճապոնիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ

Ռոմանոս Պետրոսյանն ահազանգ է ստացել Թռչկանի ջրվեժի հարակից ամբողջ տարածքի աղտոտման վերաբերյալ

Արշակ Կարապետյանն ու Սերգեյ Շոյգուն հեռախոսազրույց են ունեցել

Րոպեներ առաջ երկրաշարժ է գրանցվել Վանաձորում

«Քաղաքացիական պայմանագիր»-ն ու «Հայաստան» դաշինքը այսօր ԿԸՀ-ից վերցրել են մանդատները. «Պատիվ ունեմ»-ը դեռ չի վերցրել

Հայաստանը բանակցում է «Մոդեռնայի» շուրջ. Ավանեսյանը՝ պատվաստանյութը Հայաստան ներկրելու հնարավորության մասին

Տոկիո-2020. Իզաբելա Յայլյան. իրացնել բոլոր մոտեցումները

Որոշվել է քննիչ հանձնաժողով ստեղծել 44-օրյա պատերազմի հանգամանքների վերաբերյալ․ Ալեն Սիմոնյան

Այս պահին Երասխում իրավիճակը հանգիստ է, կրակոց չկա. Արարատի մարզպետ

Ամերիաբանկ. Հայաստանի առաջատար հարկատու բանկը` 2021 թ. երկրորդ եռամսյակի տվյալներով

Քննչական կոմիտեի նախագահ Արգիշտի Քյարամյանն աշխատանքային այցով Սյունիքում է

ԱՄՆ-ը դեսպանն այցելել է Գեղարքունիքի մարզ

Ամեն ամսվա վերջ հայտնի կդառնա, թե Հայաստանում քանի օտարերկրացի է պատվաստվել քովիդի դեմ

Ադրբեջանի կրակոցները Վերին Շորժա, Սոթք, Երասխ գյուղերի հարևանությամբ խախտում են բնակիչների կյանքի իրավունքը․ ՄԻՊ զեկույց

Ժամը 15:30-ից հակառակորդը վերսկսել է կրակը Երասխի հայկական դիրքերի ուղղությամբ. ՊՆ

Գյումրի-Վանաձոր ավտոճանապարհին տեղի ունեցած ավտովթարի հետևանքով մահացածներից երկուսը անչափահասներ են (տեսանյութ)

Պատվաստվող քաղաքացիները վիճակահանությամբ կստանան թատրոնի, օպերայի տոմսեր․ Ավանեսյան

Մոտոցիկլով վթարի է ենթարկվել և զոհվել 30-ամյա նկարիչ Արարատ Ալեքսանյանը. նրան վթարի ենթարկողը հարբած է եղել

Տոկիո-2020. մարմնամարզիկ Արթուր Դալալոյանը Ռուսաստանի հավաքականի կազմում դարձավ օլիմպիական չեմպիոն

Պաշտպանության բանակն անդրադարձել է Քաշաթաղի եւ Մարտունու հայկական դիրքերի մասին տարածվող լուրերին

Վրաստանում համաճարակային իրավիճակը բարդ է, բայց լոքդաուն չի լինի

Ռուսաստանի դեսպանին կանչել են Ճապոնիայի ԱԳՆ

Խաչատուր Սուքիասյանի եղբոր մասնակցությամբ տեղի ունեցած խուլիգանության գործով մեղադրանք է առաջադրվել «Բաղնիքի Արմանին»

Հայաստանում նույնպես շրջանառվում է հնդկական «Դելտա» շտամը. Անահիտ Ավանեսյան

Անասունների որոնման ընթացքում ադրբեջանական զինուժի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքում գերեվարված Արտակը վերադարձվել է

Մանվել Փարամազյանի պաշտպանները դատավոր Արմեն Դանիելյանին ինքնաբացարկի միջնորդություն են ներկայացրել