Թուրքական «Խաղաղության աղբյուրը». բոլորը կողմ են՝ դեմ խոսելով

Հոկտեմբերի 9-ին, երբ Սիրիայից ԱՄՆ զինված ուժերի դուրսբերումն արդեն ընթացքի մեջ էր, Թուրքիայի զինված ուժերը ներխուժեցին Սիրիայի տարածք: Նախագահ Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանը հայտարարեց «Խաղաղության աղբյուր» գործողության մասին, որի նպատակը քուրդ զինյալների եւ «Իսլամական պետություն» խմբավորման ահաբեկիչների դեմ պայքարն Է Սիրիայի հյուսիսային շրջաններում: Թուրքիան ահաբեկիչներ Է համարում նաեւ քրդական Ժողովրդական ինքնապաշտպանության ուժերը, որոնք կապեր ունեն Քրդստանի բանվորական կուսակցության հետ, որը եւս ահաբեկչական է համարվում Թուրքիայում: Հյուսիս-արեւմտյան շրջաններում գործողությանը ներգրավված է նաեւ Թուրքիայի աջակցությունը վայելող «Սիրիական ազգային բանակը»: Գործողության նպատակը, ըստ պլանի, Սիրիայի տարածքում Եփրատ գետից մինչեւ Իրաքի սահմանը 32 կիլոմետր խորությամբ անվտանգ գոտու ստեղծումն է, որտեղ պետք է տեղափոխվեն Թուրքիայում հանգրվանած սիրիացի փախստականները:

Թուրքիայի գործողությունները տարբեր աստիճանի խոստությամբ քննադատեցին Հայաստանը, Սիրիան, Լիբանանը, Իրանը, Ռուսաստանը, Միացյալ Նահանգները, ԵՄ-ն, Միացյալ Թագավորությունը, Ֆրանսիան, Գերմանիան եւ շատ այլ երկրներ: Բրիտանիան եւ Ֆրանսիան դիմել են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդ եւ պահանջել արտահերթ նիստ գումարել: Շվեդիան, Նիդերլանդները, Ֆինլանդիան, Նորվեգիան, Ֆրանսիան եւ Գերմանիան որոշում են կայացրել կասեցնել զենքի վաճառքը Թուրքիային։ ՆԱՏՕ-ն ավելի զգուշավոր է արձագանքել եւ պահաջել է գործել կշռադատված: Ըստ էության, Թուրքիայի գործողությունները աջակցություն են ստացել միայն Ադրբեջանի, Պակիստանի, Իսպանիայի, Քաթարի եւ Հունգարիայի կողմից:

Ռազմագործողության հետեւանքով Թուրքիան սպառնում են նաեւ պատժամիջոցներ. հոկտեմբերի 17-18-ին Բրյուսելում կայանալիք ԵՄ գագաթնաժողովում կքննարկվի Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցների սահմանման հարցը: Էրդողանն ավելի վաղ զգուշացրել էր ԵՄ-ին, որ եթե այնտեղ փորձեն «ներխուժում անվանել ռազմագործողությունը», ապա Թուրքիան «կբացի սահմանայի անցակետերը եւ 3.6 միլիոն փախստականների կուղարկի» Եվրոպա:

Չնայած տարածված կարծիքին, որ այս ռազմագործողությունն ուղղված է բավարարելու Էրդողանի նեո-օսմանական ու պանթուրքիստական հավակնությունները՝ իրավիճակը փոքր-ինչ այլ է: Հարեւան երկրի ղեկավարության պանթուրքիստական գաղափարների առկայության հերքումն, իհարկե, հղի է վտանգներով պատմական ցանկացած փուլում, ինչում հայերս, ցավոք, բազմիցս համոզվել ենք: Սակայն Սիրիայի տարածք ներխուժելով Թուրքիան լուծում է այլ եւ, ինչը ոչ պակաս կարեւոր է, ոչ միայն իր խնդիրները. քրդերի դեմ այս գործողությունը չափազանց փոքր քայլ է պանթուրքիզմի գաղափարախոսության մեջ:

Որքան էլ որ զարմանալի է՝ «Խաղաղության աղբյուր» ռազմական ներխուժումը իրոք նպատակ է հետապնդում տարածքներ «ազատել» Թուրքիայի տարածքում ապաստանած 3 միլիոնից ավելի սիրիացի փախստականների գոնե մի մասի համար: Ընդ որում, քրդերից «ազատված» տարածքները միեւնույն է ավելի անվտանգ չեն լինելու փախստականների համար, քան հիմա են: Ուղղակի դրանց նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելուց հետո Թուրքիան կկարողանա «կամավոր-հարկադրական» սկզբունքով բնակեցնել այդտեղ սիրիացիներին: Բացի փախստականների խնդրի թեթեւացումից, կլուծվի նաեւ սահմանամերձ շրջանների ժողովրդագրական պատկերը: Այժմ Սիրիայի հետ սահմանի երկու կողմում էլ քրդեր են, եւ վտանգ կա, որ Սիրիական Քրդստանի կայացումից հետո այդ «վարակը» կտարածվի նաեւ Թուրքիայի քրդաբնակ շրջաններ: Փախստականների՝ Սիրիա վերադառնալուց հետո մերձսահմանային պատկերը «կշտկվի», եւ Սիրիայի ու Թուրքիայի քրդերը միմյանցից բաժանված կլինեն «արաբական պատնեշով»:

Ընդհանուր առմամբ, եթե անգամ ռազմագործողությունը համաձայնեցված չէ ուժային կենտրոնների հետ, ապա նրանք առնվազն տեղեկացված են եղել դրա մասին, եւ, խոշոր հաշվով, չէին կարող չհամաձայնվել:

ԵՄ-ի համար իրոք մեծ բեռ կլիներ փախստականների նոր ալիքը, որը վաղ թե ուշ հասնելու էր Արեւմտյան Եվրոպա: Էրդողանը դա հասկացել էր վաղուց եւ պարբերաբար գումարներ էր պահանջում եւ ստանում ԵՄ-ից՝ փախստականների խնդրի հետ կապված:

Միացյալ Նահանգներն արդեն, թերեւս, ունակ չէին կամ ցանկություն չունեին կատարել քրդերի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները, առավել եւս այն բանից հետո, երբ վերջիններիս հետ համագործակցության իմաստ այլեւս չկար:

Ինչ վերաբերվում է Ռուսաստանի լռությանը եւ այն կարծիքին, թե «Պուտինը վարվեց Ասադի հետ նույն կերպ, ինչպես Թրամփը քրդերի», ապա հարկ է նախ նշել, որ քրդերն, ըստ էության, ոչ մեկի դաշնակիցը չեն էլ եղել, այլ միայն համագործակցել են բոլոր ուժերի հետ (բացառությամբ, թերեւս, Թուրքիայի եւ ԻՊ-ի):

Բացի այդ՝ ներկա պահին Թուրքիայի գործողություններն անգամ ձեռնտու են Ասադին: Հոկտեմբերի 14-ի կեսօրի դրությամբ Թուրքիայի ԶՈւ առաջխաղացումը կանխելու նպատակով՝ Սիրիայի կառավարական ուժերն արդեն իսկ տեղակայված էին M4 մայրուղու (որը գտնվում է Թուրքիայի հետ սահմանից մոտ 30կմ հեռավորության վրա) մի քանի կետերում, Քամիշլի, Հասաքա, Ռաքքա եւ այլ բնակավայրերում: Այլ կերպ ասած՝ Ասադը առանց փամփուշտ արձակելու վերադարձրեց սիրիական ռազմական ներկայությունը քրդերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներ: Այլ հարց է, թե ինչպիսի ընտրություն կկատարի Ասադը, երբ թուրքական ուժերի ԶՈւ առաջխաղացման արդյունքում հասունանա բախման պահը:

Տպել
1104 դիտում

Ողբերգական դեպք Երևանում․ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում 1,5 ամսական աղջնակ է մահացել

Գառնիի բնակարաններից մեկի նկուղում թմրանյութ է հայտնաբերվել

«Գիշեր էր: Մենք բախվեցինք փայտի մի մեծ կտորի».Վրաստանում ձկնորսական նավ է խորտակվել

«ԵՄ-ն շարունակելու է աշխատել հանուն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման». Մոգերինի

Քաղաքական դաշտի որակը մտահոգիչ է․ իսկական ընդդիմություն է պետք

Ստեփանավան-Բերդ ավտոճանապարհին ավտոմեքենա է այրվել

ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն այցելել է զինվորական հոսպիտալ

Երեւանում Nissan March-ը բախվել է ծառին, հետո՝ գազատարին. կա 4 տուժած

Արցախում հարգանքի տուրք է մատուցվել Սպիտակի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին

«Զվարթնոց» օդանավակայանում հայտնաբերվել է գումարով պայուսակ

Լոռու մարզում ՀՀ վարչապետը ներկայացրել է աղետի գոտու բնակարանաշինության ծրագրերը (լուսանկարներ)

Ո՞ւմ է պետությունը բնակարան պարտք, ինչո՞ւ օգտվել սուբվենցիոն ծրագրերից. վարչապետը պատասխանել է շիրակամուտցիների հարցերին

Ինչ անել երկրաշարժից առաջ, հետո, և հատկապես՝ ցնցումների ժամանակ

Գեւորգ Լոռեցյանը, նրա վարորդը եւ ֆուտբոլային ակումբներից մեկի նախագահը կալանավորվել են

Թալանել են ՀՀ ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Հրանտ Այվազյանի ավտոմեքենան

Կոտայքի մարզի Նոր Երզնկա գյուղի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել, բնակիչները ծխահարվել են

«Բրատիսլավան Մինսկի խմբի համանախագահների շուրթերով Ադրբեջանին ասաց՝ ոչ». քաղաքագետ

Ֆինանսների նախարարությունը պարգևատրումներ կտա աշխատակազմի թվի փոփոխության հաշվին արված տնտեսումով

Զինված հարձակում Բաղդադում. կա 16 զոհ

Վանաձորում եւս խոնարհումի տուրք են մատուցել 1988 թվականի աղետի զոհերի հիշատակին