2019-ին մայրական մահացության ցուցանիշն աճել է. ոլորտի պատասխանատուներն առաջարկում են եզրակացություն անելիս չշտապել

2019-ին արձանագրվել է մայրական մահացության 13 դեպք, 2018-ին եղել է 8-ը, 2017-ին՝ 3-ը: 2006-2016 թվականների ընթացքում Հայաստանում ընդհանուր առմամբ գրանցվել է մայրական մահացության 100 դեպք: Մահերի ամենամեծ թիվն արձանագրվել է 2008-ին՝ 16 և 2016-ին՝ 14 դեպք:

Ըստ Առողջապահության նախարարության տվյալների՝ 2017-ին մայրական մահացության 3 դեպքից 1-ն է եղել մանկաբարձական պատճառով, իսկ 2018-ի 8 դեպքից՝ 2-ը:

«Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով այն դիտարկմանը, որ բացարձակ թվով այս տարի մայրական մահացության (կնոջ մահը՝ հղիության ընթացքում կամ դրան հաջորդող 42 օրերին՝ հղիության հետ կապված որևէ պատճառով) ցուցանիշներն աճել են՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության Մայրական եւ վերականգնողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանն ասաց. «Մինչեւ 5 մլն ազգաբնակչություն ունեցող երկրները երեք տարվա կտրվածքով են մայրական-մանկական մահացություն հաշվարկում: Երեք տարվա կտրվածքով այդ ցուցանիշը չի գերազանցում 20-ը 100 հազարի պարագայում: Նախորդ երեք տարին էլ է այդպես եղել»:

Պատասխանելով հնարավոր պատճառների մասին հարցին՝ նա հիշեցրեց, որ մարդու առողջության պահպանման մեջ առողջապահությունն ունի միայն 20 տոկոս մասնակցություն, մնացածն այլ ոլորտների խնդիր է. շրջակա միջավայր, սնունդ, հիգիենա, աշխատավայր, ընտանիք, հարաբերություններ, կենսամակարդակ:

Մանկական-մայրական մահացության պատճառների մեջ ո՞ր տեղում է հանքարդյունաբերությունը. բնապահպանների այն պնդմանը, որ ակտիվ հանքերի մոտ թե՛ մեռելածնությունը, թե՛ հատուկ կարիքներով երեխաների ծնունդը, թե՛ մայրական մահացության ցուցանիշը բարձր է, Ավագյանն արձագանքեց. «Անկեղծ ասած, մեծ կոնտրաստ չունենք: Ճիշտ է, կան նման դեպքեր, բայց այդպես շեշտադրել, որ դա կապված է հանքարդյունաբերության հետ, չեմ կարող, քանի որ դրա մասնագետը չեմ: Բայց, իհարկե, դա ինչ-որ չափով նպաստում է»:

2019-ի սեպտեմբերին Առողջապահության նախարարության իրականացրած հետազոտության տվյալներով՝ մայրական մահացության դեպքերի 40 տոկոսն է պայմանավորված եղել հղիության եւ ծննդաբերության բարդություններով: Մնացած 60 տոկոսի պարագայում մահը պայմանավորված է եղել կնոջ՝ նախկինում ունեցած հիվանդություններով, դրանց անկանխատեսելի բարդություններով, մասնավորապես՝ սրտամկանի ինֆարկտ, էպիլեպտիկ ստատուս, լիդոկայինային անաֆիլակսիա, վիրուսային երկկողմանի թոքաբորբ, թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիա, հիպերտոնիկ հիվանդության հետեւանքով զարգացած հեմոռագիկ ինսուլտ:

Առողջապահության նախարարության կայքից տեղեկանում ենք, որ որոշվել է մայրական մահերը հնարավորինս նվազեցնելու նպատակով առաջիկայում իրականացնել հետեւյալ քայլերը.

  1. Առողջապահության նախարարության կողմից պարբերաբար հանդիպումներ կազմակերպել նախածննդյան հսկողություն իրականացնող մանկաբարձ-գինեկոլոգների հետ:
  2. Մարզային բուժհաստատությունները ֆունկցիոնալ առումով կցագրել երրորդ մակարդակի ծննդօգնության հիմնարկներին: Վերջինիս մասնագետները կլինեն մշտական կապի մեջ, պարբերաբար կայցելեն հիմնարկներ եւ կցուցաբերեն խորհրդատվություն՝ բարձր ռիսկի խմբի հղիներին: Համատեղ կմշակվեն վարման եւ ծննդալուծման պլաններ:
  3. Մշակել ուսուցման փուլային ծրագիր՝ մանկաբարձ-գինեկոլոգների համար՝ հիմնված բարդ դեպքերի անհատական վերլուծությունների վրա:
  4. Ձեւավորել մշակույթ՝ մայրական մահերի դեպքերի մանրակրկիտ ներհիվանդանոցային վերլուծության եւ քննարկումներ կազմակերպելու ուղղությամբ՝ ներգրավելով բոլոր մասնագետներին:
  5. Բարձրացնել հոսպիտալացման ենթակա հղիների/ծննդկանների արագ տեղափոխման ծառայության որակը:

Տխրությունը փորձենք մեղմել մանկական մահացության ցուցանիշներով. դրանցում նվազում է նկատվել: Ըստ վիճակագրության պետական կոմիտեի տվյալների՝ 1000 կենդանածնի պարագայում 0-1 տարեկան երեխաների մահվան դեպքերն ունեն հետևյալ պատկերը. 2015-ին՝ մահացության 370 դեպք, 2016-ին՝ 356, 2017-ին՝ 307, 2018-ին՝ 260 դեպք։ Նորածինների համար կյանքի առաջին 28 օրը կրիտիկական նշանակություն ունի: Այդ մահերի 1/3-ը գրանցվել է անմիջապես նրանց ծնվելու օրը, իսկ 3/4-ը՝ ծնվելուն հաջորդող առաջին շաբաթվա ընթացքում: Նաև, նորածնային մահացության ցուցանիշը ավելի դանդաղ է նվազում, քան մինչև 5 տարեկան երեխաների մահացության ցուցանիշը:

Տպել
461 դիտում

Ձնեմարդ՝ ծաղկած այգիների տակ. Արցախում եւս ցրտահարություն է գրանցվել (լուսանկար)

Մարդկանց կորոնավիրուսային մեկուսացման շնորհիվ բնությունը շնչում է, օդը մաքրվում է, պանդաները՝ զուգավորվում

Արաբական կոալիցիան եւս Եմենում հրադադար է հայտարարել

Երեւանը բժշկական պարագաներ է ստացել չինական Չոնգցին գործընկեր քաղաքից

Կորոնավիրուսի համաճարակի հետեւանքով աշխարհում կարող է աղքատանալ 500 միլիոն մարդ

Դանակահարություն Արտաշատում. բերման է ենթարկվել 37-ամյա տղամարդ

ՌԴ-ում մնացած նորածինն ու մայրն արդեն Հայաստանում են, ինքնամեկուսացման մեջ. ՄԻՊ-ը ևս մեկ ընտանիք է վերամիավորել

Հակաճգնաժամային միջոցառումների շրջանակներում բաշխվել է 10 միլիարդ 700 միլիոն դրամի աջակցություն. վարչապետ

Ո՞ր դեպքերում են թույլատրվում միջմարզային և դեպի Երևան ուղևորափոխադրումները (տեսանյութ)

Հրետանային ստորաբաժանումների զինծառայողները պարապմունքներ են անցկացրել

Միջադեպեր, ծեծկռտուք Սիսիանում. կիզակետում Սիսիանի ոստիկանապետի պաշտոնակատարն է

Չգիտեմ, թե ինչն է իմ ԱԱԾ-ում հանդիպման շուրջ անհանգստության եւ անառողջ աժիոտաժի իմաստը. Հակոբ Ճաղարյանը

Հանրային պաշտպանները 108 միջնորդություն են ներկայացրել. կալանավորված 29 անձի խափանման միջոց արդեն փոխվել է

Գագիկ Սուրենյանը գյուղատնտեսներին խորհուրդ է տալիս բացօթյա սածիլում չկատարել. ցուրտ օդային հոսանքները պահպանվելու են

Քաշաթաղի ինքնամեկուսացված համայնքները առաջիկայում կապահովվեն անհրաժեշտ պարենամթերքով. ԱՀ ԱՆ

Մայիսի 1-ից գազալցակայաններում այլեւս խաղային ավտոմատներ չեն լինի. վարչապետ

Այս օրերին ճիշտ կլինի թուրմերը եւ համեմունքները համադրել․ Դավիթ Պիպոյանի խորհուրդները

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակում է արել

ԱԺ նախկին պատգամավոր Արթուր Գեւորգյանին կալանավորելու որոշում է կայացվել. նա հետախուզվում է

Հայ Առաքելական եկեղեցին նշում է Ավագ հինգշաբթին