Իրան, շնորհավոր Նոր տարի՝ 1399 թվականը

Իրանում այսօր դիմավորում են 1399 թվականը՝ ամենասիրված ու սպասված տոների շարքում առանձնացող Նովրուզը՝ Նոր տարվա սկիզբն աստղագիտական արեւային օրացույցի համաձայն: Այն նշվում է մարտի 20-21-ին՝ գիշերահավասարի օրը՝ որպես բնության զարթոնքի ու հողագործական աշխատանքների մեկնարկի կետ:

Նովրուզը հին տոն է։ Իրանում այն նշել են դեռ մ․թ․ա․ 4-րդ դարում: Արեւային-կրակապաշտ Իրանում այն ծագել է մի ռազմական հաղթանակի մասին լեգենդի հիմքի վրա. Ֆիրդուսին «Շահնամե»-ում արքայական շքեղությամբ է պատկերում հաղթանակած արքային ոսկեշող գահավորակի վրա, որ անմարմին ոգիների ուսերին երկինք է բարձրանում: «Մարդիկ ոսկի եւ ակնեղեն էին շաղ տալիս նրա վրա: Եվ քանի որ նոր տարվա սկիզբն էր… մեծ ու շքեղ տոնախմբություն կազմակերպվեց, որ անվանվեց Նովրուզ, այն է՝ նոր լույս կամ նոր օր, որ իրանցիները մինչեւ օրս տոնում են»:

Անտիկ պատմաբան Ստրաբոնն այս կապակցությամբ գրում է, որ Նովրուզն ամենաընդունված եւ հարգի տոնն է համարվել. «Հնագույն ժամանակներից մինչ օրս այդ օրը Սիրդարիայի եւ Ամուդարիայի բնակչությունը հավաքվում է Կրակի տաճարում եւ միմյանց հյուրասիրում այն խմիչքներով եւ ուտելիքներով, որոնք դիպել են կրակին»:

Իրանում մշտապես պահում են Նովրուզին առնչվող հնագույն ավանդույթները: Իրանցիները սկսում են նախապատրաստվել Նովրուզին Նոր տարուց շատ առաջ: Անցնող տարվա վերջին օրերը նշանավորվում են այստեղ Հանեթականի կոչվող «մեծ մաքրությամբ»: Սովորաբար իրանցիները ոչ միայն մաքրում են իրենց տները, այլեւ մանրամասնորեն սրբում են փողոցները, քաղաքի տարբեր անկյունները, լվանում պատերն ու հատակից մաքրում կեղտն ու մթությունը՝ պատրաստվելով գարնան հաղթարշավին, նոր կյանքի պայծառ ու բարի սկզբին:

Արդեն իսլամական Իրանում այս հին ավանդական ամանորյա տոնը, ավելի հոգեւոր դառնալով, ստացել է նաեւ իսլամական ծիսական բաղադրիչ: Ամանորի նախօրեին Ղուրանը ընթերցվում է իրանցիների տներում, եւ սա Նովրուզի նույնքան անբաժանելի մաս է, որքան տոնի հետ կապված հնագույն սովորույթները:

Անվիճելի փաստ է, որ Նովրուզի օրերին ամբողջ երկրի բնակիչները դառնում են առանձնահատուկ սիրալիր, ժպտերես եւ բաց աշխարհի հանդեպ, նրանք այս օրերին ավելի ու ավելի շատ են միմյանց օգնում, մասնակցում բարեգործական միջոցառումներին: Այցելում են միմյանց, հյուրասիրում ավանդական ուտեստներ, երեկոյան խարույկներ վառում ու շուրջը բոլորած՝ ազգային երգեր երգում, տոնական օրերն ամփոփվում են 13-րդ օրը. դա ավանդաբար հանգստանալու եւ բնությանն առավել մոտ լինելու օրն է:

Այս տարի, սակայն, Իրանում վերածննդի ուրախությունը միախառնված է կորոնավիրուսի հետ կապված վախի, հարյուրավոր մահերի, վշտի ու ապագայի անորոշության մտահոգությունների հետ: Ինչպես իր այսօր տարածած շնորհավորական ուղերձում նշել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը, այս տարի շատերի համար Նովրուզը գալիս է տխրության եւ անհանգստության ժամանակ: COVID-19-ը ստվեր է նետել ամբողջ աշխարհի վրա, ներառյալ այն շրջանները, որոնք նշում են այս հնագույն տոնը: «Իմ խորին ցավակցությունն եմ հայտնում նրանց, ովքեր կորցրել են սիրելիներին, եւ իմ բարեմաղթանքներն եմ հայտնում բոլորին»: Գուտերեշը հույս է հայտնել, որ Նովրուզն այս տարի իրանցիները կնշեն փակ ընտանեկան միջավայրում՝ սա դիտարկելով որպես բնությունն ու փոփոխվող եղանակների գեղեցկությունը վայելելու հնարավորություն:

Նշենք, որ նոր կորոնավիրուսից աշխարհում ամենից շատ տուժած երկրներից է մեր հարեւան Իրանը: Այսօր առավոտվա պաշտոնական տվյալներով՝ այստեղ վարակման հաստատված դեպքերի թիվը անցել է 16 հազարից, գրանցվել է 988 մահ:

Տպել
926 դիտում

Մեկնարկել է ՀՀ կառավարության հերթական նիստը. օրակարգում ներառված է 36 հարց

Մեկնարկել է Արա Այվազյանի և Սերգեյ Լավրովի առանձնազրույցը

Սերգեյ Լավրովն այցելել է Ծիծեռնակաբերդ

1 շաբաթում Հայաստանում և Արցախում գրանցվել է թույլ ցնցումներով 5 երկրաշարժ

60 մլն դոլարի ներդրում, 1500 աշխատատեղ. մանրամասներ Ապարանում նախատեսված լեռնային համալիրի կառուցումից (լուսանկարներ)

«Բարի լույս, Երևան». Մարիա Զախարովան երևանյան սրճարանից լուսանկար է հրապարակել

Արևիկ համայնքում էլեկտրաշչակ է փորձարկվելու

Դոլարը կրկին աճել է. Կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ

Հրշեջ-փրկարարները մարել են 4 մարզերում ընդհանուր 1,5 հա տարածքում բռնկված հրդեհները

Գիտականի ու գեղարվեստականի զուգորդումը դպրոցում. երեք ուսուցիչների նոր նախաձեռնությունը

Խցանվել է Ստեփանակերտին ջուր մատակարարող խողովակաշարը. անջատումներ կլինեն

Թուրքական մամուլը գրում է Ինջիրլիքի ավիաբազայի հնարավոր փակման մասին

Երևանում ու 6 մարզերում այսօր հոսանքի մինչև 6-ժամյա անջատումներ կլինեն

Իսպանացի 100-ից ավելի գործիչներ կառավարությանը խնդրել են միջամտել բոլոր հայ ռազմագերիների անհապաղ ազատ արձակման հարցում

ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները դարձյալ կոչ են արել վերադարձնել բոլոր գերիներին

Բարեհաճ վիճակահանություն. հայտնի են Անդրեասյանի և Մխիթարյանի մրցակիցները վարկանիշային մրցաշարում

Սևակ Ամրոյանն ու Իվետա Մուկուչյանը նախագահական նստավայրում ելույթ են ունեցել վիրավոր զինծառայողների համար (տեսանյութ)

Դատախազությունը ուսումնասիրության առարկա կդարձնի ապրիլյան քննիչ հանձնաժողովի գաղտնի զեկույցը

Մեկնարկել են Նորամարգ-Հովտաշեն ճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքները

Թուրքիան սպասում է ռուսական պատվաստանյութին՝ երկրում մտահոգիչ վիճակի բարելավման համար. զրուցել են Էրդողանն ու Պուտինը

Աշխարհի լավագույն պատվաստանյութ է ճանաչվել «Moderna»-ն

Վայոց ձորի մարզպետ Արարատ Գրիգորյանը և 11 աշխատակիցներ պատվաստվել են կորոնավիրուսի դեմ

Զորամիավորումը բերվել է մարտական պատրաստականության բարձր աստիճանի

Զարմանալի էր Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմից այս հրապարակումն անելը․ Սերժ Սարգսյանի գրասենյակի անդրադարձը

Միշտ ասել ենք Արցախում է, դիրքերում է. գերությունից վերադարձած շիրակցի Սամվելի մայրը երեկ է իմացել, որ որդին Բաքվում էր

Ինքազգացողությունս շատ լավ է. Արայիկ Հարությունյանը պատվաստվել է AstraZeneca պատվաստանյութով

Պատվաստումների դեմ ագրեսիվ քարոզչություն են իրականացնում ընդդիմադիր հեռուստաալիքները․ Նաիրի Սարգսյանը պատվաստվել է

Այստեղ անելիքներ ունեն նաեւ ուժային կառույցները. Արամ Խաչատրյանը՝ Լոռիում տիրող նախընտրական մթնոլորտի մասին

Զինծառայողի մահվան գործով ձերբակալվել է ծառայակիցը

Նոր ներդրումային նախագիծ Գեղարքունիքի մարզի Ծաղկունք համայնքում

Վեդիում Արցախի հերոսի լուսանկարը հանել են Քոչարյանի գրքի գովազդը տեղադրելու համար. բնակիչները փորձել են պատռել այն

Տղանե՛ր, ձեր երկրորդ կյանքը նոր է սկսվում. նախագահը հյուրընկալել է վիրավորված և բուժում ստացող մի խումբ զինծառայողների

Հիմնանորոգման պատճառով 160 երեխայի մանկապարտեզ հաճախելու հարցը կախված է օդում. ծնողները դեռ սպասում են

Քոչարյանի գրասենյակն անդրադարձել է դաշինքով ընտրություններին մասնակցելու՝ Տեր-Պետրոսյանի առաջարկին

Թերևս Տեր-Պետրոսյանի ցնցող առաջարկի ստվերում մնաց մեկ այլ՝ ոչ պակաս կարևոր նյուանս․ քաղաքագետ

Կարևոր Է պահպանել մեր ծեսերը, դիցաբանությունը, լեգենդներն ու երգերը. Նունե Սարգսյանը հանդիպել է Հասմիկ Բաղրամյանի հետ

«Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի նախկին պետը դատի է տվել Ռուստամ Բադասյանին

Իմ կողմից նշանակված երկու պաշտոնյա բանտում են կաշառք վերցնելու մեղադրանքով. Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)

Կառավարությունը նախատեսում է 2021 թվականի մայիսի 7-ից մինչեւ հուլիսի 31-ը ներառյալ զորակոչ հայտարարել

Սերգեյ Լավրովն աշխատանքային այցով ժամանեց Երևան