Իրան, շնորհավոր Նոր տարի՝ 1399 թվականը

Իրանում այսօր դիմավորում են 1399 թվականը՝ ամենասիրված ու սպասված տոների շարքում առանձնացող Նովրուզը՝ Նոր տարվա սկիզբն աստղագիտական արեւային օրացույցի համաձայն: Այն նշվում է մարտի 20-21-ին՝ գիշերահավասարի օրը՝ որպես բնության զարթոնքի ու հողագործական աշխատանքների մեկնարկի կետ:

Նովրուզը հին տոն է։ Իրանում այն նշել են դեռ մ․թ․ա․ 4-րդ դարում: Արեւային-կրակապաշտ Իրանում այն ծագել է մի ռազմական հաղթանակի մասին լեգենդի հիմքի վրա. Ֆիրդուսին «Շահնամե»-ում արքայական շքեղությամբ է պատկերում հաղթանակած արքային ոսկեշող գահավորակի վրա, որ անմարմին ոգիների ուսերին երկինք է բարձրանում: «Մարդիկ ոսկի եւ ակնեղեն էին շաղ տալիս նրա վրա: Եվ քանի որ նոր տարվա սկիզբն էր… մեծ ու շքեղ տոնախմբություն կազմակերպվեց, որ անվանվեց Նովրուզ, այն է՝ նոր լույս կամ նոր օր, որ իրանցիները մինչեւ օրս տոնում են»:

Անտիկ պատմաբան Ստրաբոնն այս կապակցությամբ գրում է, որ Նովրուզն ամենաընդունված եւ հարգի տոնն է համարվել. «Հնագույն ժամանակներից մինչ օրս այդ օրը Սիրդարիայի եւ Ամուդարիայի բնակչությունը հավաքվում է Կրակի տաճարում եւ միմյանց հյուրասիրում այն խմիչքներով եւ ուտելիքներով, որոնք դիպել են կրակին»:

Իրանում մշտապես պահում են Նովրուզին առնչվող հնագույն ավանդույթները: Իրանցիները սկսում են նախապատրաստվել Նովրուզին Նոր տարուց շատ առաջ: Անցնող տարվա վերջին օրերը նշանավորվում են այստեղ Հանեթականի կոչվող «մեծ մաքրությամբ»: Սովորաբար իրանցիները ոչ միայն մաքրում են իրենց տները, այլեւ մանրամասնորեն սրբում են փողոցները, քաղաքի տարբեր անկյունները, լվանում պատերն ու հատակից մաքրում կեղտն ու մթությունը՝ պատրաստվելով գարնան հաղթարշավին, նոր կյանքի պայծառ ու բարի սկզբին:

Արդեն իսլամական Իրանում այս հին ավանդական ամանորյա տոնը, ավելի հոգեւոր դառնալով, ստացել է նաեւ իսլամական ծիսական բաղադրիչ: Ամանորի նախօրեին Ղուրանը ընթերցվում է իրանցիների տներում, եւ սա Նովրուզի նույնքան անբաժանելի մաս է, որքան տոնի հետ կապված հնագույն սովորույթները:

Անվիճելի փաստ է, որ Նովրուզի օրերին ամբողջ երկրի բնակիչները դառնում են առանձնահատուկ սիրալիր, ժպտերես եւ բաց աշխարհի հանդեպ, նրանք այս օրերին ավելի ու ավելի շատ են միմյանց օգնում, մասնակցում բարեգործական միջոցառումներին: Այցելում են միմյանց, հյուրասիրում ավանդական ուտեստներ, երեկոյան խարույկներ վառում ու շուրջը բոլորած՝ ազգային երգեր երգում, տոնական օրերն ամփոփվում են 13-րդ օրը. դա ավանդաբար հանգստանալու եւ բնությանն առավել մոտ լինելու օրն է:

Այս տարի, սակայն, Իրանում վերածննդի ուրախությունը միախառնված է կորոնավիրուսի հետ կապված վախի, հարյուրավոր մահերի, վշտի ու ապագայի անորոշության մտահոգությունների հետ: Ինչպես իր այսօր տարածած շնորհավորական ուղերձում նշել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը, այս տարի շատերի համար Նովրուզը գալիս է տխրության եւ անհանգստության ժամանակ: COVID-19-ը ստվեր է նետել ամբողջ աշխարհի վրա, ներառյալ այն շրջանները, որոնք նշում են այս հնագույն տոնը: «Իմ խորին ցավակցությունն եմ հայտնում նրանց, ովքեր կորցրել են սիրելիներին, եւ իմ բարեմաղթանքներն եմ հայտնում բոլորին»: Գուտերեշը հույս է հայտնել, որ Նովրուզն այս տարի իրանցիները կնշեն փակ ընտանեկան միջավայրում՝ սա դիտարկելով որպես բնությունն ու փոփոխվող եղանակների գեղեցկությունը վայելելու հնարավորություն:

Նշենք, որ նոր կորոնավիրուսից աշխարհում ամենից շատ տուժած երկրներից է մեր հարեւան Իրանը: Այսօր առավոտվա պաշտոնական տվյալներով՝ այստեղ վարակման հաստատված դեպքերի թիվը անցել է 16 հազարից, գրանցվել է 988 մահ:

Տպել
483 դիտում

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են․ Ապարան քաղաքում ձյուն է տեղում

Դատարանը մերժել է Գեւորգ Կոստանյանին տրամադրել նրա մեղադրանքի հիմքում ընկած ապացույցները

Ընդունել եմ Վանեցյանի հետ թիմ ձեւավորելու առաջարկը․ Արսեն Բաբայան

Սպառման ծավալները նվազել է, դրա համար փոքր խանութներում որոշ ապրանքների գները բարձրացրել են․ Գեւորգյան

ՀՀ գլխավոր դատախազության պարզաբանումը Վահագն Հարությունյանի քրեական գործին առնչվող շահարկումների վերաբերյալ

Երբ ազգովի ուժասպառ լինենք, որոշ գործողություններ արանքից կհանենք, միայն թեստավորումն ու բուժումը կթողնենք. Ա. Թորոսյան

«Դեռեւս պարզ չէ՝ արտակարգ դրության ժամկետը կերկարաձգվի, թե ոչ. մենք կհայտարարենք». վարչապետի մամուլի խոսնակ

Պետք է պատրաստ լինենք օգտվել հետճգնաժամային շրջանում ի հայտ եկող տնտեսական հնարավորություններից. ԵԱՏՄ տեսակոնֆերանսը

Մենք դեռ երկար պետք է ապրենք կորոնավիրուսի հետ․ Արսեն Թորոսյանը խորհուրդ է տալիս դիմակներ ու ձեռնոցներ կրել

Ինժեներասակրավորային ստորաբաժանումների զինծառայողներն անցկացրել են մասնագիտական պարապմունքներ

Տեղորոշման համակարգն արդյունավետ ընթացք ունի. տեղի է ունեցել կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող հանձնաժողովի նիստ

Անասուններին էլ դաշտ չենք տանում. Արցախի Միրիկ գյուղը, որտեղ հարսի եւ սկեսրոջ մոտ կորոնավիրուս է հաստատվել, մեկուսացած է

«Ռոման» կփորձի եւս 1 տարով վարձակալել Հենրիխ Մխիթարյանին

ՊՆ 5-րդ զորամիավորումում ամփոփվել են կատարված աշխատանքները

Արցախում 9 քաղաքացիներից բացի, ևս 4 հոգու փորձանմուշ ուղարկվել է հետազոտության. 14 նոր մարդ ինքնամեկուսացել է

Բժշկական դիմակներով դեմքերը քողարկած անձինք կողոպտել են Գյումրի քաղաքի բնակչուհուն. հարուցվել է քրգործ

Գրանցվել է 12-րդ մահը, որը դեռ պաշտոնապես հայտարարված չէ. Արսեն Թորոսյան

Առանձնապես խոշոր չափերի առերևույթ հափշտակություն dasaran.am-ի դրամաշնորհային ծրագրի իրականացման գործընթացում

2 նոր նշանակում շրջակա միջավայրի նախարարությունում

Մշակույթի նախկին նախարարը «Տատիկիս վարսերը» ֆիլմի ռեժիսորից պահանջել և ստացել է շուրջ 7 մլն դրամ. ՔԿ