Իրան, շնորհավոր Նոր տարի՝ 1399 թվականը

Իրանում այսօր դիմավորում են 1399 թվականը՝ ամենասիրված ու սպասված տոների շարքում առանձնացող Նովրուզը՝ Նոր տարվա սկիզբն աստղագիտական արեւային օրացույցի համաձայն: Այն նշվում է մարտի 20-21-ին՝ գիշերահավասարի օրը՝ որպես բնության զարթոնքի ու հողագործական աշխատանքների մեկնարկի կետ:

Նովրուզը հին տոն է։ Իրանում այն նշել են դեռ մ․թ․ա․ 4-րդ դարում: Արեւային-կրակապաշտ Իրանում այն ծագել է մի ռազմական հաղթանակի մասին լեգենդի հիմքի վրա. Ֆիրդուսին «Շահնամե»-ում արքայական շքեղությամբ է պատկերում հաղթանակած արքային ոսկեշող գահավորակի վրա, որ անմարմին ոգիների ուսերին երկինք է բարձրանում: «Մարդիկ ոսկի եւ ակնեղեն էին շաղ տալիս նրա վրա: Եվ քանի որ նոր տարվա սկիզբն էր… մեծ ու շքեղ տոնախմբություն կազմակերպվեց, որ անվանվեց Նովրուզ, այն է՝ նոր լույս կամ նոր օր, որ իրանցիները մինչեւ օրս տոնում են»:

Անտիկ պատմաբան Ստրաբոնն այս կապակցությամբ գրում է, որ Նովրուզն ամենաընդունված եւ հարգի տոնն է համարվել. «Հնագույն ժամանակներից մինչ օրս այդ օրը Սիրդարիայի եւ Ամուդարիայի բնակչությունը հավաքվում է Կրակի տաճարում եւ միմյանց հյուրասիրում այն խմիչքներով եւ ուտելիքներով, որոնք դիպել են կրակին»:

Իրանում մշտապես պահում են Նովրուզին առնչվող հնագույն ավանդույթները: Իրանցիները սկսում են նախապատրաստվել Նովրուզին Նոր տարուց շատ առաջ: Անցնող տարվա վերջին օրերը նշանավորվում են այստեղ Հանեթականի կոչվող «մեծ մաքրությամբ»: Սովորաբար իրանցիները ոչ միայն մաքրում են իրենց տները, այլեւ մանրամասնորեն սրբում են փողոցները, քաղաքի տարբեր անկյունները, լվանում պատերն ու հատակից մաքրում կեղտն ու մթությունը՝ պատրաստվելով գարնան հաղթարշավին, նոր կյանքի պայծառ ու բարի սկզբին:

Արդեն իսլամական Իրանում այս հին ավանդական ամանորյա տոնը, ավելի հոգեւոր դառնալով, ստացել է նաեւ իսլամական ծիսական բաղադրիչ: Ամանորի նախօրեին Ղուրանը ընթերցվում է իրանցիների տներում, եւ սա Նովրուզի նույնքան անբաժանելի մաս է, որքան տոնի հետ կապված հնագույն սովորույթները:

Անվիճելի փաստ է, որ Նովրուզի օրերին ամբողջ երկրի բնակիչները դառնում են առանձնահատուկ սիրալիր, ժպտերես եւ բաց աշխարհի հանդեպ, նրանք այս օրերին ավելի ու ավելի շատ են միմյանց օգնում, մասնակցում բարեգործական միջոցառումներին: Այցելում են միմյանց, հյուրասիրում ավանդական ուտեստներ, երեկոյան խարույկներ վառում ու շուրջը բոլորած՝ ազգային երգեր երգում, տոնական օրերն ամփոփվում են 13-րդ օրը. դա ավանդաբար հանգստանալու եւ բնությանն առավել մոտ լինելու օրն է:

Այս տարի, սակայն, Իրանում վերածննդի ուրախությունը միախառնված է կորոնավիրուսի հետ կապված վախի, հարյուրավոր մահերի, վշտի ու ապագայի անորոշության մտահոգությունների հետ: Ինչպես իր այսօր տարածած շնորհավորական ուղերձում նշել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը, այս տարի շատերի համար Նովրուզը գալիս է տխրության եւ անհանգստության ժամանակ: COVID-19-ը ստվեր է նետել ամբողջ աշխարհի վրա, ներառյալ այն շրջանները, որոնք նշում են այս հնագույն տոնը: «Իմ խորին ցավակցությունն եմ հայտնում նրանց, ովքեր կորցրել են սիրելիներին, եւ իմ բարեմաղթանքներն եմ հայտնում բոլորին»: Գուտերեշը հույս է հայտնել, որ Նովրուզն այս տարի իրանցիները կնշեն փակ ընտանեկան միջավայրում՝ սա դիտարկելով որպես բնությունն ու փոփոխվող եղանակների գեղեցկությունը վայելելու հնարավորություն:

Նշենք, որ նոր կորոնավիրուսից աշխարհում ամենից շատ տուժած երկրներից է մեր հարեւան Իրանը: Այսօր առավոտվա պաշտոնական տվյալներով՝ այստեղ վարակման հաստատված դեպքերի թիվը անցել է 16 հազարից, գրանցվել է 988 մահ:

Տպել
1515 դիտում

Վարդենյաց լեռնանցքում, Դիլիջանի ոլորաններում, Սյունիքում մառախուղ է․ կան փակ ճանապարհներ

Իսպանացի պատգամավորը Ջերմուկում ծանոթացել է ադրբեջանական ագրեսիայի հետեւանքներին (լուսանկարներ)

Տոնածառ, լուսային զարդարանքներ. Երևանի որ վարչական շրջանն ինչպես է դիմավորելու Նոր տարին, և որքան գումար է հատկացվել

Շահումյան գյուղի տներից մեկում բռնկված հրդեհից հետո ծխահարված դի է հայտնաբերվել

Մեխը խփել, հագնել սրբի շորեր, սկսել պայքարել մշակութային արժեքներ մեխողների դեմ. Դավոյանը՝ 5-րդ ալիքի օպերատորի մասին

««Եվրատեսիլ»-ի իրական կախարդանքը». լուսանկարներ՝ տոնական Երևանից

Հիմնանորոգվում է Գոշավանքի հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհը

Ողբերգական դեպք Արմավիրի մարզի գյուղերից մեկում. 2․5 ամսական տղա երեխան մահացած տեղափոխվել է հիվանդանոց

Պետք է մարդիկ զգան տոնական տրամադրությունը. շոուբիզնեսի ներկայացուցիչները՝ քաղաքի ամանորյա զարդարանքի մասին

Տեսնես Ժուռնալիստների միությունն ու Սաթիկ Սեյրանյանը կանդրադառնա՞ն սույն լրագրողական շեդեվրին. Ստյոպա Սաֆարյան

Հայաստանը դարձնել ավելի դիմակայուն երկիր. տեղի է ունեցել «Թվինինգ» ծրագրի փակման արարողությունը

Բյուրեղավանի գործող համայնքապետը լեգիտիմ չէ. «քաղաքական կրկնագողությանը» վերջ ենք դնելու. Վլադիմիր Վարդևանյան

ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Կարեն Թռչունյանն առցանց ձևաչափով մասնակցել է Տոկիոյի կոնվենցիայի չորրորդ համաժողովին

Երկրաշարժ Մեղրիից 7 կմ հյուսիս-արևելք․ ցնցումները զգացվել են Ագարակում, Կապանում, Շվանիձորում ու Ալվանքում

«Դատապարտյալների հիվանդանոց» և «Սևան» ՔԿՀ-ներում կանխել են արգելված իրերի փոխանցումները

Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կայացել է Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողովի նիստ

Շահումյան գյուղի տներից մեկում ծուխ է․ ներսում քաղաքացի կա

ՀՀ վարչապետին ներկայացվել է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության 2022թ. գործունեության կատարողականը

Պեստիցիդների ներմուծման պահանջները կխստացվեն․ թունաքիմիկատների գրանցման համար սահմանվել է հստակ ժամկետ

Մեծ պատիվ է Հայաստանում ներկայացնել Եգիպտոսը․ Սերենադ Սոլիման Գամիլը իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աջակցությամբ քաղաքացին ստացել է ԽՍՀՄ Խնայբանկի իր ավանդի փոխհատուցումը

Արցախը չի լինելու Ադրբեջանի կազմում, հայ-ադրբեջանական հարաբերության կարգավորումը չպետք է կապված լինի ԱՀ կարգավիճակի հետ

Պաշտպանության նախարարը և ԶՈՒ ԳՇ պետը հանդիպել են ուսումնական գումարտակի զինծառայողների հետ (լուսանկարներ)

Հերիքյանը, չլսելով հարցը, ասաց՝ երեկոյան կանդրադառնան Կառավարության շենքի պատի մեջ «բոլտ» մտցնող օպերատորի տեսանյութին

«Մանկական Եվրատեսիլ»-ի ո՞ր հաղթողներն են ժամանում Երևան

Ամերիաբանկը The Banker ամսագրի կողմից ճանաչվել է 2022 թ. տարվա բանկը Հայաստանում

Ողբերգական դեպք Երևանում․ Կիևյան կամրջի տակ հայտնաբերվել է 24-ամյա երիտասարդի դի․

ԿԳՄՍՆ-ում պարգևատրվել են մասսայական սպորտի միջոցառումների այս տարվա հաղթողներն ու մրցանակակիրները

Քաղաքացին իրավունք չունի մետաղական ձողով հարձակվել ոստիկանի վրա. Ֆիդանյանը՝ Լոռիում տեղի ունեցած միջադեպի մասին

ԿԸՀ-ն ձևավորել է Ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովների կազմերը․ նշանակվել է առաջին նիստի օրը

Շարունակվում են Սուրեն Պապիկյանի այցերը զորամասեր

Հայտնվել են կադրեր՝ ինչպես է օպերատորը Կառավարության շենքի պատերից մեկի մեջ հեղույս մտցնում ու նկարահանում (տեսանյութ)

Ժամը 17։00-ի դրությամբ Ապարանի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 80-100 մետր

Ադրբեջանն առավելապաշտական ձգտումներով խոչընդոտում է տարածաշրջանում խաղաղության հաստատմանը․ Միրզոյանը՝ Գալագերիին

Նոր նշանակում ՀՀ քննչական կոմիտեում

Վաղը ՀՀ լեռնային մարզերում առատ ձյուն կտեղա, կցրտի. սպասվում են մառախուղ, ցածր տեսանելիություն

Քննարկվել է Բելառուսում հայկական առևտրի տան ստեղծման հնարավորությունը. Վահան Քերոբյանը Մինսկում էր

Դեկտեմբեր ամսվա կենսաթոշակի վճարումը կսկսվի այսօրվանից

Քրիստիննե Գրիգորյանը Ֆիլիպ Ռիքերին է ներկայացրել ռազմագերիների ու անհետ կորած անձանց ընտանիքների խնդիրները

ՊՆ զորամասի հրամանատարը յուրացրել է զորամասի դիզվառելիքը. դատախազը միջնորդել է քննարկել նրա հետագա պաշտոնավարումը