Հետաքրքրությունը շատ է եղել, բայց մրցույթները չեն կայացել. Բաբայանը՝ աճուրդի հանված պետական գույքերի մասին

Վերջին ամիսներին ՀՀ Կառավարության որոշումներով մի շարք պետական գույքեր աճուրդի են դրվել:

Աճուրդի դնելու հիմնական նպատակը ներդրումներ ներգրավելն է: Դրա համար էլ գույքերի մեծ մասի դեպքում գնորդի համար սահմանված պահանջ կա ներդրումային ծրագիր ներկայացնելու:

Թեմայի վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ի հարցերին պատասխանել է ՀՀ պետական գույքի կառավարման կոմիտեի նախագահ Նարեկ Բաբայանը:

- Պարո՛ն Բաբայան, Կառավարությունը վերջին ամիսներին մի քանի խոշոր գույք է աճուրդի հանել, ի՞նչ փուլում են դրանք, հետաքրքրություն կա՞:

- Հետաքրքրություն շատ է եղել այդ գույքերի նկատմամբ, սակայն մրցույթներ չեն կայացել: Մենք հանդիպել ենք գործարարների հետ՝ այդ թվում փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի մոտ է քննարկվել: Այստեղ մի խնդիր կա, որը պետք է վերացնել. դա վերաբերում է Կառավարության մի որոշման, ըստ որի՝ պարտավորությունների կատարման ողջ ընթացքում գույքը համարվում է գրավադրված: Այդ որոշմամբ գնորդը մեծ արժեք ունեցող գույքի գինը պետք է վճարի, բայց միեւնույն ժամանակ ներդրումների կատարման ողջ ընթացքում, որը 1, 2 կամ ավելի տարիներ են՝ գույքը գրավադրված է մնում: Դա դժվարացնում է գույքը բանկում գրավադրելու եւ լրացուցիչ միջոցներ ներգրավելու պրոցեսը: Կարծում եմ, շատ արագ այդ հարցը կկարգավորվի:

- Այս պահին Կառավարության որոշմամբ քանի՞ պետական գույք է աճուրդի դրված:

- Ընդհանուր՝ 5: 3 դեպքում՝ Մոսկովյան փողոց 1 հասցեում գտնվող շենքի, Նորքի այգիների եւ Պարույր Սեւակի փողոցում գտնվող շենքի մրցույթները չեն կայացել, քանի որ մասնակցության հայտ չի գրանցվել: Ընթացքի մեջ է եվս 2-ը՝ Մոսկովյան եւ Օրբելի փողոցներում: Եթե նշածս հարցի վերաբերյալ համապատասխան որոշում լինի, գուցե առաջիկա շաբաթվա ընթացքում այդ 5 գույքերի օտարման որոշման մեջ փոփոխություն լինի:

- Եթե գնորդը գնում է շինությունը, այն մնում է գրավադրված ու հետագայում ներդրումներ չի իրականացնում, այդ շինությունը պետությունը հե՞տ է վերցնում:

- Ներկա կարգավորման համաձայն, գույքը կարող է աճուրդով վաճառվել եւ որեւէ ներդրման պարտավորություն չֆիքսվել: Իսկ եթե խոսք է գնում օրինակ՝ մրցույթի մասին եւ կա 2 հավանական գնորդ, որոնցից մեկը խոստանում է 5 անգամ ավելի մեծ ներդրում կատարել այդ գույքը ձեռք բերելու դեպքում, նա ստանում է առավելություն: Իսկ որպեսզի այդ խոստացած ներդրումները գնորդը կատարի, եւ մենք դա կարողանանք հսկել, պետք է ունենանք ինչ-որ մի գործիք: Մինչ այսօր այդ գործիքը գույքը գրավ պահելն է եղել: Հիմա որպեսզի ավելի ճկուն լինի, մենք մտածում ենք դա փոխարինել բանկային երաշխիքով՝ ինչ-որ տոկոսի չափով: Իսկ եթե գույքի գինն արդեն վճարվել է՝ միայն ներդրումների եւ ժամկետի առումով պետք է ֆիքսել այդ պարտավորությունը: Այսինքն, եթե վաղը, մյուս օրը, օրինակ՝ լինի երրորդ գնորդ եւ սեփականատերը կամ բանկը այդ շենքը վաճառեն այդ երրորդ գնորդին՝ միեւնույն է, շենքի հետ կապված պարտավորությունները պահպանվում են կադաստրային միասնական տեղեկանքի տեսքով: Իսկ առաջին գնորդը իր խախտած ժամկետների կամ ներդրումների ծավալի չկատարման համար կվճարի համապատասխան բանկային երաշխիքի տեսքով:

- Եթե գույքի գրավադրման վերաբերյալ փոփոխությունը տեղի ունենա, կհաջողվի՞ այդ աճուրդի դրված գույքերն օտարել:

- Այո՛, կարծում եմ կկարողանանք: Անկեղծ ասած, կա նաեւ գնի հետ կապված որոշակի հարցեր: Որոշ դեպքերում մարդիկ կարծում են, որ գինը հնարավորինս բարձր է գնահատված: Գնահատման հետ կապված կադաստրի կոմիտեն հիմա մի շարք փոփոխություններ է կատարում, եւ չի բացառվում, որ մեկնարկային գինը 100 տոկոսից ավելի ցածր գնով դրվի, եւ այդ դեպքում ավելի շատ մասնակիցներ ունենանք:

- Կառավարության քննարկումներից մեկում նշվեց, որ գնորդի մոտ գույքը գնելու ցանկությունը նվազում է նաեւ, երբ պահանջ է դրվում, որ դրա արտաքին տեսքը  պահպանվի: Այս առումով խնդիրներ առաջացե՞լ են: Առհասարակ ինչո՞ւ պետք է գնորդը պահպանի շենքի արտաքին տեսքը:

- Իհարկե՛, բոլոր գույքերի մասին չի խոսքը, բայց առհասարակ կան շենքեր, որոնք, անկախ նրանից՝ պետությունն է վաճառում, թե որեւէ  անձ՝ լիազոր մարմինը արտաքին տեսքի հետ կապված փոփոխությունների իրավունք չի տալիս: Դա կլինի Մշակույթի նախարարությունը, թե Քաղաքապետարանը, պարզապես չեն տալիս այդ իրավունքը: Այսինքն՝ մենք ոչ թե նոր ինչ-որ մի բան ենք հորինում, այլ ամենասկզբից տեղյակ ենք պահում, որ որոշ դեպքերում համապատասխան մարմինը արտաքին տեսքը փոխելու թույլտվություն չի տա: Մեր նպատակը ոչ թե այդ սահմանափակումները դնելն է, այլ գնորդին իրազեկելը, որ օրինակ՝ այս շենքը մշակութային հուշարձանների ցանկում է եւ գերադասելի է, որ արտաքին տեսքի փոփոխություն չլինի:

Բնականաբար, եթե Երեւան քաղաքում ինչ-որ մեկը գնորդին թույլատրի 4 հարկանի շենքը քանդել եւ տեղը 20 հարկանի շենք կառուցել, այդ շենքի գինը էապես կավելանա, քանի որ գնորդը կիմանա, որ այդպիսի հնարավորություն է ունենալու: Դրա համար մենք ի սկզբանե պետք է իրազեկենք, թե նա ինչ հնարավորություններ եւ ինչ սահմանափակումներ ունի:

- Հիմնականում ի՞նչ բիզնեսների համար կարող են հետաքրքիր լինել այս օտարվող գույքերը: Կառավարության նիստերից մեկում նախարար Սուրեն Պապիկյանը խոսել էր, որ գույքերից մեկը հյուրանոցի համար է հարմար:

- Որոշ դեպքերում գրված է, որ շինությունը հասարակական նշանակության է, դա իր հերթին որոշակի սահմանափակում է դնում: Որոշ դեպքերում առհասարակ սահմանափակում չկա, այսինքն կարող է նաեւ բնակելի շինարարություն լինել, օրինակ՝ նույն Նորքի այգիների կամ Պարույր Սեւակի փողոցի շինությունների դեպքում:

- Իսկ այս դեպքում ինչո՞ւ են սահմանափակումներ դրվում գնորդի առաջ:

- Ոչ թե սահմանափակում է, այլ օրինակ՝ նշում ենք, որ քաղաքապետարանն ասում է՝ առնվազն տարածքի 40 տոկոսը պետք է կանաչ հատված մնա: Սա սահմանափակում անվանենք, թե չէ, ամեն դեպքում սա իր պարտականությունների տեղեկացում է: Եթե մարդն այդ գույքն այլ ճանապարհով ձեռք բերեր եւ դիմեր քաղաքապետարան՝ միեւնույն է, նրան այս ամեն ինչը ասվելու էր: Օրինակ՝ քաղաքապետարանը գրում է, որ այս տարածքում առավելագույնը 6 հարկ կառուցելու թույլտվություն է տալու, դա իհարկե՛, սահմանափակում է: Եթե գնորդը 12 հարկ կառուցի՝ վստահաբար ավելի մեծ եկամուտ կարող է ունենալ, բայց նախապես պետք է այս ամեն ինչին տեղյակ լինի եւ կարողանա իր հաշվարկներն անել:

- Պարո՛ն Բաբայան, Ծաղկաձորի «Գոլդեն փելես» հյուրանոցի աճուրդի հետ կապված ի՞նչ իրավիճակ է: Այնտեղ կորոնավիրուսի սկզբնական շրջանում հիվանդներ էին մնում, այս պահին մարդ կա՞:

- Ո՛չ, չկա, դրա աճուրդը կասեցվել էր: Հիմա մենք շրջանառել ենք Կառավարության որոշում, որպեսզի նորից թույլատրվի աճուրդ իրականացնել: Եթե աճուրդով հետաքրքրվող չեղավ, կարծում եմ, որ այդ դեպքում պետք է քննարկենք վարձակալության կամ հավատարմագրային կառավարման տալու տարբերակները: