ԵՄ Գրական մրցանակին ներկայացված Արամ Ավետիսն անլուրջ է վերաբերվում այդ մրցույթին. գրողն անգամ վաղվա հանդիպմանը չի գնալու

Այս տարի Հայաստանն առաջին անգամ մասնակցում է Եվրոպական Միության Գրական մրցանակաբաշխությանը: Հայաստանը ներկայացնող եւ մրցանակին հավակնող 5 հայ հեղինակներն են Արամ Ավետիսը, Արամ Պաչյանը, Անուշ Սարգսյանը, Հովիկ Աֆյանն ու Լուսինե Խառատյանը:

Մրցանակաբաշխության մասնակից արձակագիր, Արամ Ավետիսը «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում խոստովանեց, որ մրցանակաբաշխությանը շատ անլուրջ է վերաբերվում, ավելին՝ արձակագիրը չի էլ պատրաստվում ներկա լինել վաղը գրախանութ-սրճարանում կազմակերպվելիք հանդիպմանը, որտեղ զրուցելու են մրցանակի թեկնածուների ստեղծագործությունների եւ, առհասարակ, ԵՄ Գրական մրցանակի մասին։ Նա նաեւ ասաց, որ եթե նույնիսկ ընդգրկված չլիներ, դրանից իր տրամադրությունը չէր էլ փոխվի:

«Աշխատանքի վայրում էի, երբ ինձ զանգահարեցին ու ասացին, որ «Երբ առնետները կարդալ գիտեին» գիրքս ընկել է ԵՄ Գրական մրցանակաբաշխության շորթ լիստի մեջ: Ես ինքս չեմ ներկայացել, ինձ ներկայացրել են: Զանգեցին, շնորհավորեցին, բայց ես ինքս ինձ ցավակցեցի»,- ասաց Արամ Ավետիսը:

Գրողի համոզմամբ՝ նման մրցանակաբաշխությունները ոչինչ չեն տալիս, որովհետեւ անիվը պտտվում է ու անընդհատ նույն փոսում ջարդվում. «Կարծում եմ՝ այս մրցույթին էլ անիվը պտտվելու է ու իմ ենթադրած հեղինակների վրա կոտրվի»:

Ըստ Արամ Ավետիսի՝ գրողը պիտի զբաղվի իր գործով, գրի: Թե իր անունը որտեղ կհայտնվի կամ մրցանակ կտանա, թե չէ, էական էլ չէ: Ո՛չ մրցանակ ստանալով է մարդ գրող դառնում, ո՛չ էլ չստանալով՝ դադարում գրող լինել. «Անկախ ժյուրիի վերաբերմունքից ու հավաքներից՝ գրողն առաջին հերթին պիտի շատ անկախ մարդ լինի: Վերջին հաշվով կարդացողը կարդալու է, իսկ այն մարդը, որը չի հետաքրքրվում, շարունակելու նույն ոգով»:

Արամ Ավետիսը արձանագրեց՝ Հայաստանում հասարակությունն արհեստականորեն է հետաքրքրվում որեւէ գրողի ստեղծագործությամբ, եւ կոնկրետ այս դեպքում էլ հետաքրքրությունը ոչ թե ստեղծագործության հանդեպ է, այլ մրցանակաբաշխության հեղինակության. «Ինձ համար շատ տխուր է, երբ նույն ազգային գրադարանն առնում է իմ գիրքը, երբ իմանում է, որ հայտնվել եմ այդ ցուցակում: Այսինքն՝ մարդկանց պետք են Եվրոպայից ինչ-որ կասկածելի հեղինակություններ, որ դրանից հետո նոր հասկանան՝ իրենց կողքին մարդիկ կան, որոնք ստեղծագործում են: Եթե այդ անուններն ու երրորդ կլասի մրցանակաբաշխությունները չլինեն, փաստորեն, մարդկանց գրածով չեն էլ հետաքրքրվում: Մեծ հաշվով մարդկանց այս մրցանակաբաշխությունն էլ չի հետաքրքրում, հաշվի առնելով այդ ամեն ինչն ու դրա շուրջ, այսպես ասած, «շուխուռը»՝ ինձ էլ դա չի հետաքրքրում»:

Հարցին, թե ինչո՞ւ ԵՄ մրցանակաբաշխությունը չի հետաքրքրում, կամ ինչո՞վ է պայմանավորված մրցանակի հանդեպ նման վերաբերմունքը, Արամն ասաց. «Սա Եվրոպական մրցանակ է, որտեղ ամեն տարի լոտոյի պես ընտրում են մի քանի երկիր: Այսինքն՝ Հայաստանն այս տարի ընկել է այդ ցանկի մեջ, մասնակցում է, մյուս տարի չի ընկնի՝ չի մասնակցի: Հասարակությունը կարիք ունի հեղինակությունների ու դրսից եկած մրցանակաբաշխությունների, բայց չէ որ մեզնից բացի (նկատի ունի մրցանակաբաշխությանը մասնակցող մյուս 4 գրողներին. հեղ), այստեղ ապրում են այլ ստեղծագործողներ, միգուցե այդ 5-ից շատ ավելի լավ են ստեղծագործում: Բայց  քանի որ այս «կռուգում» չկան, ընդգրկված չեն»:

Արամ Ավետիսը նաեւ դժգոհեց ԵՄ-ի մոտեցումներից. «Ժյուրիի կազմում են այս գրքի հրատարակիչն ու իմ գրական գործակալը, որոնք ավտոմատ չէին կարող ինձ ձայն տալ: Լավ կլիներ, որ երեքն էլ որեւէ կապ ունենային գրքիս հետ, որ միանգամից 5 անդամ չկարողանային ձայն տալ: Սա էլ եվրոպական փառատոնի մոտեցումը»:

Հայաստանում, ըստ Արամ Ավետիսի, գրողը գրական մրցանակների պիտի մասնակցի միայն նրա համար, որ տրամադրությունը բարձրացնի, նայի ու ծիծաղի: Հայաստանյան շուկայում ոչ ոք չգիտի, թե ինչ է տեղի ունենում, ոչ ոք չգիտի, թե ով է լավ գրող կամ ով՝ վատ, որովհետեւ չկան լուրջ մասնագետներ: «Մեզ մոտ կան հեղինակություններ, որոնք անուն են հանել, որ իրենք լավն են: Այդ մարդկանց լավ լինելը դեռ երկար կշարունակվի, որովհետեւ հասկացողները քիչ են»,- հավելեց նա:

Արձակագրից հետաքրքրվեցինք, թե վաղվա միջոցառմանը չէ՞ր ուզի գնալ գոնե նրա համար, որ ծանոթանար իր ընթերցողների հետ, վերջինս ասաց. «Ես իմ ընթերցողների հետ ծանոթ եմ, իհարկե, ոչ բոլորի: Բայց քանի որ Հայաստանում գրականությունը դեռ հիմնված է ընկերության ու բարեկամության վրա, կարելի է հասկանալ, թե մոտավորապես ովքեր են քո ընթերցողները: Մեզ մոտ գրականությունը դեռ ախպերության մակարդակի վրա է. ծանոթ, ընկերություն, ախպերություն, իրար համար դոշ տալ: Ու կապ չունի՝ քո ծանոթը լավ է գրում, թե վատ, հավանում ես, թե չէ, միեւնույն է, քո գործն իրեն «առաջ բրթելն է»: Հիմիկվա գրականությունը «բրթոցի» է, իսկ ես չեմ ուզում այդ «բրթոց»-ուն մասնակցել»:

Արամ Ավետիսը կարծում է, որ չի հաղթելու այս մրցույթում եւ դա համարում է իր լավագույն ձեռքբերումը. «Ներքին համոզմունք ունեմ: Մյուս 4 գրողներին կարող եք ասել, որ հանգիստ քնեն»: Անդրադառնալով հարցին, թե ով կարող է հաղթող լինել, ասաց. «Մոտավորապես պատկերացնում եմ»:

ՀՀ ԿԳՄՍՆ պաշտոնական կայքէջից տեղեկանում ենք, որ դեռեւս 2018 թվականին Հայաստանը՝ ՀՀ մշակույթի նախարարության համակարգմամբ (այժմ՝ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարություն), պաշտոնապես միացել է «Ստեղծագործ Եվրոպա» ծրագրին: Այն Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից իրագործվող մշակույթի ֆինանսավորման ամենամեծ նախագիծն է, որը ֆինանսավորում է նաեւ 2009 թվականին մեկնարկած Եվրոպական Միության գրական մրցանակը (EUPL): Նախաձեռնությունն ամբողջ Եվրոպայում հանրահռչակում է ճանաչման ուղին բռնած արձակագիրներին։ Մրցանակը յուրաքանչյուր երկրից շնորհվում է ամեն տարի ընտրված մեկական հեղինակի։ 2021 թ․-ին այդ երկրները 14-ն են:

Հավելենք, որ Եվրոպական Միության գրական մրցանակի արժանացող հեղինակը կստանա դրամական պարգեւ եւ միջազգային հանրահռչակման հնարավորություններ: Գումարի չափը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունից մեզ չհաջողվեց ճշտել: Ըստ մասնակցի՝ 5000 եվրոյին համարժեք գումարի մասին է խոսքը (3 միլիոն 100 հազար դրամ):

ՀԳ. Ստորեւ ներկայացնում ենք Եվրոպական Միության Գրական մրցանակի ներկայացված 5 հայ հեղինակների ստեղծագործությունները՝

Արամ Ավետիս, «Երբ առնետները կարդալ գիտեին» (When Rats Could Read), հրատարակիչ՝ «Ակտուալ արվեստ» հրատարակչություն

Արամ Պաչյան, «P/F», հրատարակիչ՝ «Էջ» հրատարակչություն

Անուշ Սարգսյան, «Անոն (Anon)», հրատարակիչ՝ «Անտարես» հրատարակչություն

Հովիկ Աֆյան, «Կարմիր» (Red), հրատարակիչ՝ «Անտարես» հրատարակչություն

Լուսինե Խառատյան, «Անմոռուկի փակուղի» (The Dead End Forget-me-not), հրատարակիչ՝ «Գրանիշ» հրատարակչություն:

Տպել
1799 դիտում

Բերման է ենթարկվել «Ինքնիշխան Հայաստան» կուսակցության պատգամավորի թեկնածու. Դավիթ Սանասարյան

Գնացել է տեղամասից, ապա վերադարձել հոր հետ. մանրամասներ պատգամավորի թեկնածուի մասնակցությամբ միջադեպից ու կրակոցներից

Լևոն-Տեր-Պետրոսյանը մասնակցեց քվեարկությանը (լուսանկարներ)

«Կատարեցի պարտքս». Տիգրան Ուրիխանյանը՝ քվերակելուց հետո

Կոչ ենք անում ձեռնպահ մնալ զինծառայողների քվեարկության վերաբերյալ անհիմն, չփաստարկված պնդումներից. ՊՆ

Աբովյանում մի կին փորձել է դուրս հանել ՔՊ-ի քվեաթերթիկը. նա բերման է ենթարկվել

«Ազատ Հայրենիք» դաշինքի վարչապետի թեկնածու Անդրեաս Ղուկասյանի քվերկությունը (լուսանկարներ)

3/11 ընտրատեղամասում հանձնաժողովի անդամները ընտրողին հրաժարվել են տրամադրել 26 համարի քվեաթերթիկ. Սանասարյան

Նույնականացնող սարքը չճանաչեց Սերժ Սարգսյանի մատնահետքը. Սարգսյանը քվեարկության էր եկել թոռնիկների հետ

Դատախազությունը կոչ է անում ընտրողներին չհանրայնացնել քվեախցիկում արված լուսանկարները

Քվեարկեցի հանուն Հայաստանի ժողովրդավարական, ազատ և ինքնիշխան ապագայի. Տիգրան Ավինյան

Մարդասպանները հիմա մասնակցում են ընտրություններին, ես անուններ կտամ. Բաբաջանյանը իր մեքենային արձակած կրակոցների մասին

Սիսիանում «Հայաստան» դաշինքի մեկ գրասենյակում իրականացվել է խուզարկություն. բերման ենթարկվածներ չկան. ոստիկանություն

Վիճաբանություն «Հայաստան» դաշինքի և ՔՊ-ի վստահված անձերի միջև (տեսանյութ)

ԱԺ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանը քվեախցից արված լուսանկար է հրապարակել. ոստիկանությունում նյութեր են նախապատրաստվում

Տիգրան Արզաքանցյանը ահազանգում է`թիվ 15 ընտրաթերթիկները բացակայում են

Ծառուկյանի վրա ո՞վ կարող է ազդել. ԲՀԿ ղեկավարն ընտրատեղամաս էր եկել կնոջ հետ

Մեկ է ժողովուրդն է ընտրելու՝ անկախ կրակոցներից. Սամվել Բաբայան

Քաղաքացիները ակտիվ են և լարված. 10/12 ընտրատեղամասի հանձնաժողովի նախագահ

Որ մարզում քանի հոգի է արդեն մասնակցել ընտրություններին. ԿԸՀ-ն տվյալներ է հայտնել

Հայտնաբերվել են 2287 մահացած անձի վերաբերյալ տվյալներ ու հանվել ընտրողների ցուցակներից. Արա Մկրտչյան

Ոստիկանները զենքը վերցրել են, կհարուցվի քրեական գործ. Գոռ Աբրահամյան

Շիրինյան-Բաբաջանյան դաշինքը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ դատապարտելով Արման Բաբաջանյանի մեքենայի վրա կրակոցը

«Մենք ակնկալում ենք, որ այս ընտրություններով մեր ժողովուրդը կմերժի ապազգայինը». Արա Զոհրաբյանը քվեարկեց

ՔՊ-ն բողոքարկելու է ԿԸՀ-ի՝ Փաշինյանի նկատմամբ նախազգուշացում կիրառելու որոշումը

Շիրակի մարզպետը քվեարկեց հանուն երեխաների, հանուն ապագայի (լուսանկարներ)

Արթուր Վանեցյանը նույնպես քվեարկեց. նա ընտրատեղամաս էր եկել կնոջ և երեխաների հետ

Բաբաջանյանի ավտոմեքենայի դիմապակուն կրակելու փաստով քննություն է կատարվում. ոստիկանները դեպքի վայրում են (լուսանկարներ)

Լոռու մարզի բնակչուհին զանգահարել է համագյուղացուն և առաջարկել 10.000 ՀՀ դրամ ընտրակաշառք. ՔԿ բացահայտումը

Երեւանի քաղաքապետարանը շահագրգիռ է, որպեսզի քաղաքը աղտոտողները բացահայտվեն. Հակոբ Կարապետյան

Նախքան քվեարկելը ևս մեկ անգամ գլուխ խոնարհեցի Արցախյան պատերազմների հերոսների հիշատակին. Արարատ Միրզոյան

Փողոցներում «Հայաստան» դաշինքի դեմ հակաքարոզչական թերթիկներ լցնելու համար ոստիկանությունում նյութեր են նախապատրաստվում

«Բոլորն էլ գիտեն, թե ում պետք է ընտրել». 9/18 ընտրատեղամասում քվեարկել է 75 քաղաքացի

Քվեարկում եմ հանուն մեր պետության ու ժողովրդի ապագայի. Նիկոլ Փաշինյանը եկել էր ընտրատեղամաս ընտանիքի հետ

Պարտության հոտն առան. Հարությունյանը՝ «Հայաստան» դաշինքի աննախադեպ ընտրախախտումների հայտարարության մասին

Քվեարկելու եկած Քոչարյանը չպատասխանեց «Մարտի 1»-ի և «Հոկտեմբերի 27»-ի գործերը բացահայտելու մասին հարցին

Կրակել են Արման Բաբաջանյանի ավտոմեքենայի վրա (լուսանկարներ)

Մեծ ակտիվություն է, մարդիկ գալիս են ու գալիս. Գյումրիում ընտրական օրը մեկնարկել է առանց լուրջ խնդիրների

Բազմաթիվ «տասովշիկներ» անցնում են քրեական օրենսգրքով արգելված սահմանները. Իոաննիսյան

Կրակոցներ Մասիսի ընտրատեղամասերից մեկի մոտ. վիճաբանություն ԲՀԿ և «Վերելք» կուսակցությունների ներկայացուցիչների միջև