Պատերազմ՝ տնտեսական ֆոնի վրա՞. Ռուսաստանն ուզում է՝ Հայաստանը քաղաքական գին վճարի՝ իր շուկայում մնալու համար

04/03/2024 schedule23:00

Հայկական կոնյակը, կաթնամթերքը, «Ջերմուկը», այժմ էլ՝ ձկնամթերքը. «Ռոսսելխոզնադզոր»-ը հայտարարել է Հայաստանից արտահանված ձկնկիթում «խախտումների հայտնաբերման» մասին և, ըստ այդմ, ժամանակավորապես սահմանափակել «Մաքս Ֆիշ» ընկերության կարմիր խավիարի մատակարարումները:

Ըստ ռուսական գերատեսչության՝ դրանցում հայտնաբերվել են աղիքային ցուպիկի խմբի մանրէներ։

ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնից «Հայկական ժամանակ»-ի հարցմանն ի պատասխան՝ հայտնել են, որ «Ռոսսելխոզնադզոր»-ից ստացվել է գրություն վերոնշյալ խախտման մասին՝ միաժամանակ նշելով, որ վերջին անգամ «Մաքս Ֆիշ» ընկերությունում վերահսկողություն է իրականացրել 2023թ.-ին, որի արդյունքում խախտումներ չեն հայտնաբերվել:

«Նկատի ունենալով արձանագրված արդյունքը՝ ՀՀ ռեեստրում «Մաքս Ֆիշ» ՍՊԸ կազմակերպության կարգավիճակը «ուժեղացված լաբորատոր հսկողություն»-ից փոխվել է որպես «ժամանակավորապես սահմանափակված»։ Սահմանափակման մասին «Մաքս Ֆիշ» ՍՊԸ-ն տեղեկացվել է, իսկ տեսչական մարմինը կձեռնարկի պետական վերահսկողության միջոցառումներ»,- հավելել են Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնից:

Տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը, մեզ հետ զրույցում անդրադառնալով այս սահմանափակմանը, չցանկացավ գնահատական տալ՝ քայլը քաղաքական ենթատեքստ ունի՞, թե՞ ոչ՝ չբացառելով, որ սրանով Ռուսաստանը կարող է Հայաստանին ինչ-որ բան հասկացնել:

«Իրենք պարզ ասում են՝ կա դաշինքային ռազմավարական տրամաբանություն, այդ տրամաբանության համապատասխան՝ եթե ձեզ (նկատի ունի Հայաստանը -խմբ.) անվտանգային համակարգի մաս չեք պատկերացնում, ուրեմն տնտեսական համակարգի մաս էլ չեք կարող պատկերացնել՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով»,- նկատում է տնտեսագետը:

Ըստ նրա՝ շատ պատմական օրինակներ կան, երբ պատերազմները վարվում են հենց տնտեսական ֆոնի վրա. «Հիմա ստացվում է, որ մենք ներկայացված ենք ռուսական շուկայում, այն խոշորագույնն է մեզ համար, և դրա համար կոնկրետ քաղաքական գին պետք է վճարել: Եթե մենք հրաժարվում ենք այդ քաղաքական գինը վճարել, ուրեմն պետք է պատրաստ լինենք այդ շուկայից դուրս գալու կամ այդ ծավալի մասնակցություն չունենալու»:

Խոսելով կոնկրետ ձկնկիթի սահմանափակման մասին՝ տնտեսագետը նշում է, որ Հայաստանից Ռուսաստան ձկնաբուծության արտահանումը խոշորագույններից մեկն էր և է՝ մանրամասնելով, թե ինչպես է այդպես ստացվել:

«Մինչև ռուս-ուկրաինական պատերազմը՝ դեպի ՌԴ ձկնամթերքը և ձուկը եղել է արտահանման ամենախոշոր հոդվածներից մեկը: Ինչո՞ւ են մեր արտադրողները գերադասել աշխատել ռուսական շուկայի հետ, որովհետև այնտեղ համեմատաբար հեշտ է մտնել. շատ պահանջներ, որոնք, օրինակ, եվրոպական շուկայում լուրջ ֆինանսական բեռ են առաջացնում, ռուսական շուկայում տարբեր եղանակներով հնարավոր է շրջանցել: Սա մի կողմից հեշտացնում է այդ շուկա մտնելը, մյուս կողմից էլ խոցելի է դարձնում, և ցանկացած պահի կարող են այսօրինակ ուղերձներ հնչել և սահմանափակումներ մտցնել: Կդժվարանամ ասել, թե դրանք որքանով են հիմնավոր, բայց հիմնավորումը միշտ էլ կարելի է ներկայացնել այն պարզ պատճառով, որ ամենատարբեր ոլորտների մեր արտադրանքը որոշակի ստանդարտների համապատասխանեցնելու խնդիր ունի: Միգուցե մեկ այլ իրավիճակում այս ամենի վրա աչք փակվեր, հիմա չեն ցանկանում դա անել»,- նկատում է նա:

Անդրադառնալով հարցին, թե որքանո՞վ սա և նման այլ սահմանափակումները կանդրադառնան Հայաստանի տնտեսության և տնտեսվարողների գործունեության վրա՝ վերջինս պատասխանում է. «Այս պահին ռուսական շուկա ունենք 50 տոկոսի արտահանման մասնակցություն, սա, ըստ էության, նշանակալի է: Մենք մեր աչքի առաջ պետք է ունենաք այն հեռանկարը, որը այդ շուկան առանձին ապրանքատեսակների մասով կարող է փակվել, կարող են լուրջ խոչընդոտներ ստեղծվել, խոսքը տարեկան 100 միլիոնավոր դոլարների մասին է, որը մեր տնտեսության և տնտեսվարողների համար նշանակալի բեռ է ենթադրում: Մենք ունենք արտադրողներ, որոնց հիմնական արտահանման շուկան Ռուսաստանն է, վարկեր են վերցրել այդ շուկայի համար: Ստացվում է, որ հիմնական լոգիստիկան դեպի Ռուսաստան է, և այն վերաուղղորդելը բավականին դժվար կլինի»:

Ըստ տնտեսագետի՝ այլընտրանքներ գտնելու մասին պետք էր ավելի վաղ մտածել:

«Տնտեսության դիվերսիֆիկացիան տարիների աշխատանք է, հետևողական ջանքեր ու լուրջ ներդրումներ է պահանջում: Հիմա, օրինակ, մենք կարո՞ղ ենք մեր սննդաարդյութնաբերության որոշ ոլորտների արտադրանք ուղղորդել դեպի եվրոպական շուկա: Փաստացի պարզվում է, որ չենք կարող, որովհետև այնտեղ ստանդարտացման, ընթացակարգերի պահանջներ կան, որոնց մենք չենք համապատասխանում: Այս ամենը պետք է նկատի ունենանք»,- ընդգծում է նա:

Հերմինե Կարապետյան

Տպել
4263 դիտում

Երևան-Երասխ ճանապարհին մեքենաներ են բախվել, դրանցից մեկը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին․ կա 4 տուժած

Ինչ կլինի, եթե շարունակենք խոսել պատմական Հայաստանի մասին. Էդգար Առաքելյանը մանրամասնում է

Ապօրինի ընդերքօգտագործման հետևանքով կարող է պետությանն անդառնալի վնաս հասցվել․ ՏԿԵ փոխնախարար

Կատարվում են դեպքի վայրի և զինծառայողներին տեղափոխած ու ձորն ընկած «Ուրալ»-ի զննություն․ ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնել

Կոտրել են ապակին, մտել տուն ու գողացել 1 միլիոն դրամ, երաժշտական ձայնարկիչներ․ ձերբակալվածներից 2-ը կին են (տեսանյութ)

ԱՄՆ պետքարտուղարությունը մեկնաբանել է Իրանի և Իսրայելի միջև հնարավոր ռազմական գործողությունները

Արտամարմնային բեղմնավորում կիրականացվի ևս մեկ բժշկական կենտրոնում

ԼՂ-ում տեղի ունեցածը հայերի էթնիկ զտում է. իտալացի պատգամավոր

Հայաստանի պաուերլիֆտինգի ֆեդերացիան Լեհաստանում ձեռք բերած մրցանակը նվիրաբերել է Ազգային ժողովի թանգարանին

Մատենադարանում ներկայացվել են Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայի գրադարանի հետ առաջիկայում ստորագրվելիք հուշագրի հիմնական դրույթները

Միջպետական և հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհներին ամառային պահպանման աշխատանքներ են իրականացվում

«Ուրալ»-ի վթարի հետևանքով վիրավորում է ստացել 20 զինծառայող, մեկի վիճակը ծայրահեղ ծանր է․ ՊՆ-ն մանրամասներ է հայտնել

Զգուշացե՛ք․ ինչ հաղորդագրություններ են ստացել քաղաքացիները (լուսանկար)

Միրզոյանն ու Եգիպտոսի տուրիզմի և հնությունների նախարարը քննարկել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակում համագործակցության հեռանկարները

Գևորգ Պապոյանը ծանոթացել է ալյումինե փայլաթիթեղ արտադրող «Ռուսալ Արմենալ» գործարանի հնարավորություններին և խնդիրներին

ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումները կրակ չեն բացել, Ադրբեջանը ապատեղեկատվություն է տարածել․ ՊՆ

Զինծառայողներին տեղափոխող «Ուրալ»-ը ձորն է ընկել, կա 4 զոհ և վիրավորներ․ ՊՆ

Լիզինգային պայմանագիր և մի շարք առավելություններ. Ամիօն հատուկ առաջարկով է մասնակցում Լիզինգ էքսպոյին

«Արմավիր» ՔԿՀ հանձնուք տարած քաղաքացին ձերբակալվել է․ ինչ է հայտնաբերվել

ՀՀ-ն և ԵՄ-ն հանձնառու են ընդլայնել և խորացնել համագործակցությունը բոլոր հնարավոր ոլորտներում. Սիմոնյանը՝ Մարագոսին

Վարչապետը գնացքով գնացել է Ակադեմիական քաղաք, դիտարկել երկաթուղային ենթակառուցվածքները

Պոնչն ու Թամարա Պետրոսյանը ամուսնացել են․ դերասանուհին փակագծեր է բացել

Քարտից քարտ միջազգային փոխանցումներ IDBank-ի VISA քարտերով

Որ երկրից է կազմակերպվել Երևանի դպրոցներում ահաբեկչության վերաբերյալ կեղծ լուրերի տարածումը․ Սուքիասյանը մանրամասնում է

Մատենադարանը չենք վաճառում, ժողովո՛ւրդ, երեկվանից ինչ-որ ակտիվ շրջանառության մեջ է մտել դա․ Հայոցյան

Պաղեստինի՝ ՄԱԿ-ին անդամակցելու դիմումը մերժվել է

Ոստիկանության 8 ծառայող ազատվել է աշխատանքից. կայացել է ՆԳՆ կարգապահական հանձնաժողովի նիստը

Վարչապետն ու Վրաստանի արդարադատության նախարարը քննարկել են արդարադատության ոլորտի բարեփոխումները

Հրդեհի հետևանքով այրվել է անասնագոմն ու մեծաքանակ անասնակեր

Վարչապետը տեսանյութ է հրապարակել դեպի ակադեմիական քաղաք այցից

Կառավարությունն ավելի քան 48 մլրդ դրամ կհատկացնի ԼՂ-ից տեղահանված անձանց աջակցություն տրամադրելու համար

Կարելի էր ստորակետով գրել Բալասանյանենց ընտանիքին պատկանող տան հարակից հատված․ վիճաբանություն Գյումրու ավագանու նիստում

ԶԼՄ-ների էթիկայի դիտորդ մարմնի փորձագիտական կարծիքը Արայիկ Հարությունյանի բողոքի կապակցությամբ

Ռուսաստանում Ֆրանսիայի դեսպանը կանչվել է երկրի ԱԳՆ, բողոքի նոտա ստացել

ՄԱԿ-ի Արդարադատության դատարանում կշարունակվեն «Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով բանավոր լսումները

27 րոպեում մետրո+գնացքով Սասունցի Դավիթ կայարանից հասանք Ակադեմիական քաղաք. Գաբրիելյան

ԱՄՆ-ը և նրա արբանյակները փորձում են խաթարել ՌԴ-ի աջակցությամբ ստեղծված հայ-ադրբեջանական պայմանավորվածությունները. Լավրով

Համաքաղաքացուն մեղադրել է իրեն ձայնագրելու մեջ, դանակահարել, փորձել կտրել կոկորդը. ձերբակալվել է Ալավերդու բնակիչ

Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է ՀՀ-ում Ավստրալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանին

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կայուն խաղաղության հասնելու հնարավորություններ կան․ Կլաար