Արմեն Սարգսյանի հետ արվեց այն, ինչ Կարեն Կարապետյանի հետ. թուղթը ո՞ւր է, թուղթը

Մարտի 2-ին Արմեն Սարգսյանն Ազգային ժողովի կողմից ընտրվեց ՀՀ 4-րդ նախագահ: Դրան չկարողացավ խոչընդոտել անգամ այն հանգամանքը, որ Արմեն Սարգսյանը նախագահի թեկնածու առաջադրվելու իրավունք չուներ, քանի որ չի բավարարում Սահմանադրության 124-րդ հոդվածի երկրորդ կետում նշված պահանջներին, այն է՝ ՀՀ նախագահի թեկնածուն վերջին 6 տարում պետք է լինի միայն ՀՀ քաղաքացի եւ մշտապես բնակված լինի ՀՀ-ում: Արմեն Սարգսյանն այդպես էլ որեւէ փաստաթուղթ չներկայացրեց, որը կապացուցեր, որ ինքը վերջին վեց տարում եղել է միայն ՀՀ քաղաքացի: Մինչդեռ մամուլում հրապարակվեցին փաստաթղթեր, համաձայն որի՝ նա այս ընթացքում հանդիսացել է նաեւ Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացի: Սահմանադրությունը դեռ լիովին ուժի մեջ չմտած արդեն չի պահպանվում: Հեգնանքն այն է, որ Սահմանադրության ուղղակի խախտումով ընտրված մարդը հետեւելու է Սահմանադրության պահպանմանը:

Այս օրերին կարծիքներ հնչեցին, որ Սերժ Սարգսյանը սույնով պարզապես ական է դնում նոր նախագահի տակ: Սերժ Սարգսյանը նման ական ժամանակին դրել է նաեւ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի տակ: Փոփոխված սահմանադրությամբ վարչապետի թեկնածուն պետք է բավարարի պատգամավորին ներկայացվող պահանջները, որոնց թվում է վերջին չորս տարում ՀՀ-ում մշտապես բնակվելը: Կարեն Կարապետյանը, ինչպես հայտնի է, ժամանակին 2018-ից հետո նույնպես ՀՀ վարչապետ լինելու հայտ էր ներկայացրել: Սակայն ինչպես բազմիցս գրվել է, այնքան էլ միանշանակ չէ՝ արդյոք նա բավարարում է սահմանադրության սույն պահանջին: Այսինքն` ունենք նոր նախագահ՝ մշտական բնակության հետ կապված խնդրով եւ ունենք վարչապետ/վարչապետի թեկնածու՝ մշտական բնակության հետ կապված խնդրով:

Սրանով Կարապետյանի ու Սարգսյանի նմանությունները չեն սահմանափակվում: Նրանցից ոչ մեկը դասական իմաստով քաղաքական գործիչ չէ, ինչ-որ առումով կարելի է ասել, որ նրանք ապաքաղաքական ֆիգուրներ են: Սակայն երկուսն էլ ունեն իշխանական հավակնություններ եւ կեցվածք: Երկուսն էլ երկար տարիներ աշխատել են արտերկրում եւ Հայաստան են վերադարձել բարձր պաշտոն զբաղեցնելու հրավերով: Բայց ամենակարեւորն այն է, որ Սերժ Սարգսյանը երկուսին էլ իշխանության իրական կրողից ուշադրություն շեղելու նպատակով է հրավիրել Հայաստան: Սակայն, եթե Կարապետյանը դա պետք է աներ կառավարության նիստերին իր խարիզմատիկ եւ «դրայվոտ» պահվածքով, ապա Արմեն Սարգսյանին այլ դեր է հատկացված: Նա պետք է իր բոլոր դիվանագիտական կարողությունները ներդնի իշխանության հետագա գործողությունները լեգիտիմացնելու նպատակով, չէ՞ որ այսուհետ հենց նա՛ է հետեւում Սահմանադրության պահպանմանը:

Ըստ մամուլում տարածված լուրերի, Կարեն Կարապետյանը, որոշակի կամուկացից հետո համաձայնվել է ապրիլից ստանձնել փոխվարչապետի պաշտոնը: Իշխանությունների գործողությունների համար պատասխանատվությունը լղոզելու տեսանկյունից շատ կարեւոր է Կարապետյանին, ավելի ճիշտ նրա խարիզման պահել քաղաքական դաշտում: Ներքաղաքական հավասարակշռությունը պահպանելու նպատակով հնարավոր է, որ Սերժ Սարգսյանը փորձի ներիշխանական հակասությունների իմիտացիա ստեղծել, թե իբր արեւմտամետ Արմեն Սարգսյանն ու ռուսամետ Կարեն Կարապետյանը լարված հարաբերությունների մեջ են: Այդ մթնոլորտը պարարտ հող է ստեղծում իր դիրքի կամ անձի համար վտանգի դեպքում իմիտացիայից իրական գործողությունների անցնելու համար: Իմիտացիայի արդյունքում միեւնույն հարթության վրա են բերվելու իշխանական իրական լծակներից զուրկ նախագահ Արմեն Սարգսյանը եւ կիսաիշխանական, ավելի ճիշտ իշխանական կիսալծակներ ունեցող փոխվարչապետ Կարեն Կարապետյանը: Այդ քայլով Սերժ Սարգսյանը հնարավորություն կստանա որոշ չափով կառավարել նաեւ ՀՀԿ-ի ներքին ինտրիգները: Այդ ներկայացումը, բացի ուշադրությունը իրականությունից շեղելուց, կընդգծի նաեւ Սերժ Սարգսյանի բացառիկ դերը: Այս ամենը պետք է որ հասկանան նաեւ Կարեն Կարապետյանն ու Արմեն Սարգսյանը:

Փետրվարի 18-ին Կարապետյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել էր, որ նախօրեին` ուշ երեկոյան հանդիպել է Արմեն Սարգսյանի հետ: Կարապետյանի խոսքով` նրանք «մտքեր են փոխանակել Հայաստանի տնտեսական զարգացման հեռանկարների, արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման, ինչպես նաեւ օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման շուրջ»: Քիչ հավանական է, որ Կարապետյանը փորձում է Սարգսյանի «տնտեսական կապերի» միջոցով ապահովել ներդրումներ բերելու իր խոստումը: Ավելի հնարավոր տարբերակ է, որ նշված թեմաների հետ մեկտեղ քննարկման առարկա են եղել նաեւ իրենց հատկացված հնարավոր դերերը, դրանց ընկալումը եւ փոխադարձ կարծիքները դրանց վերաբերյալ: Այս առումով նրանց մոտեցումներում առկա են որոշակի հատման կետեր, որոնցից առաջնայինը իրական իշխանություն չունենալն է: 

Վլադիմիր Մարտիրոսյան

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 3-ի համարում: