Արեւմուտքը Սերժ Սարգսյանի վարչապետ դառնալն անուղղակիորեն քննադատելու է. քաղաքագետ

ՀԺ-ն ներքաղաքական խմորումների, հնարավոր զարգացումների եւ Արեւմուտքի կողմից «Սասնա ծռեր» խմբին չսատարելու մասին ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Միլսի հայտարարության շուրջ զրուցել է քաղաքագետ Էդգար Վարդանյանի հետ:

- Պարոն Վարդանյան, մի քանի օր առաջ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Միլսն անդրադառնալով Արեւմուտքի կողմից «Սասնա ծռեր» խմբին սատարելու մասին տեղեկությանն ասել, որ ոչ միայն չեն օժանդակում, նաեւ դատապարտում են զենքի միջոցով գործողություններ իրականացնողների քայլերը: Այս ընթացքում, երբ Հայաստանն անցում է կատարում կառավարման խորհրդարանական համակարգին, իսկ զուգահեռ Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեմ ցույցեր են ընթանում, մեր իշխանություններին անհրաժե՞շտ էր ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը, քանի որ քաղաքական դաշտում զենքով իշխանափոխություն անելու ոչ պաշտոնական կոչեր են հնչում:

- Իշխանությունների համար այս շրջանում շատ անհրաժեշտ է իմանալ, որ իրենց դեմ արտաքին աշխարհից որեւէ գործողություն չի ծավալվում եւ նրանք ինչ-ինչ պայմանների դեպքում կարող են նաեւ աջակցություն ցուցաբերել իշխանություններին: Արեւմուտքին հետաքրքրում են բոլոր այն ծրագրերը, որոնք իրականացվում են՝ երկիրը ժողովրդավարական դարձնելու համար: Այս առումով ակնհայտ է, որ իշխանությունները ցանկանում են ցույց տալ, որ գնում են ժողովրդավարության ճանապարհով եւ արժանի են նրան, որ այդ աջակցությունն Արեւմուտքից ստանան: Միլսի եւ նմանատիպ հայտարարությունները շատ կարեւոր են իշխանությունների համար, իրենք իրենց ավելի լավ են զգում:

- Իսկ հնարավո՞ր է, որ «Սասնա ծռերը» Արեւմուտքից աջակցություն ստանում են, սակայն դրա մասին բաց տեքստով չեն ցանկանում ասել:

Բացառում եմ, որովհետեւ Արեւմուտքը որպես կանոն աջակցում է խաղաղ, ոչ բռնի պայքարի կողմնակիցներին, ովքեր ցանկանում են հաստատել ժողովրդավարական կարգեր:

- Այնուհանդերձ, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանը չի դադարում խոսել մեր երկրում տեղի ունեցող չարաշահումների մասին: Վերջին հարցազրույցի ժամանակ էլ ընդգծել էր, որ այդ չարաշահումներ իրականացնողներն իշխանության մաս են կազմում:

- Արեւմուտքը ցույց տալով, որ չի աջակցում ու չի աջակցելու որեւէ բռնի գործողությունների, միաժամանակ հստակ ցանկանում է ցույց տալ, որ աջակցություն կցուցաբերի միայն այնպիսի ընդդիմադիրների, որոնք գնում են ժողովրդավարության ճանապարհով: Եթե ՀՀ-ն ցանկանում է աջակցություն ստանալ ԱՄՆ-ից, ուրեմն պետք է կատարի իրական բարեփոխումներ, իրական քայլեր՝ երկրում արդարություն հաստատելու առումով: Հայաստանի իշխանությունները պետք է որոշակի զիջումների գնան: ՀՀ իշխանությունները հաշվի են նստում Արեւմուտքի դիրքորոշման հետ եւ անընդհատ համոզում են, որ փոփոխություններ են անում: Իմ կարծիքով, այդ փոփոխությունները զուտ կոսմետիկ են եւ նկատվում է ավտորիտարիզմի խորացման տենդեց: Այս ամենը, բնականաբար՝ Արեւմուտքը տեսնում է եւ յուրաքանչյուր առիթ օգտագործում է, որ հասկացնել տա իշխանություններին, որ դեմ է ավտորիտարզմի խորացմանը եւ չի կարող հանգիստ նայել այդ ամենին: Հասկացնում են նաեւ, որ այդ տենդեցները խորանալու դեպքում իշխանությունները կզրկվեն իրենց աջակցություններից, իսկ մեր իշխանություններին անհրաժեշտ է այդ աջակցությունը, որովհետեւ Ռուսաստանը չի կարող մշտապես ամբողջական սպասարկել Հայաստանի շահերը:

- Ավտորիտարիզմի խորացման տենդեցի դասական օրինակ կարո՞ղ ենք համարել Սերժ Սարգսյանի վարչապետ դառնալը: Արեւմուտքն այս մասով անհանգստանալու եւ կարծիք հայտնելու անհրաժեշտություն չի՞ տեսնում:

Իմ խորին համոզմամբ՝ Սերժ Սարգսյանի ղեկավարման 3-րդ շրջանն ամբողջությամբ տեղավորվում է ավտորիտարիզմի տենդեցների խորացման մեջ: Այստեղ խնդիրը ոչ թե ֆորմալ 3-րդ ժամկետն է, այլ այն, որ 3-րդ ժամկետը պայմանավորված է Սահմանադրական փոփոխություններով: Այսինքն՝ իշխանությունն այն նախաձեռնել էր, որպեսզի ստանա այդ 3-րդ ժամկետի հնարավորությունը, ինչպես նաեւ հետագա ժամկետները: Արեւմուտքում բոլորը հասկանում են, որ սա արվել է Սերժ Սարգսյանի համար: Ոչ ֆորմալ առումով այստեղ օրենքի ոչ մի խախտում տեղի չի ունեցել եւ Հայաստանում գտել են իշխանության մնալու մի տարբերակ, որը ի հակադրություն Իսլամական պետությունների, նախագահների համար է փոխել Սահմանադրությունը: Մեր մոտ էլ նույն բանն է, բայց ձեւն է տարբեր, ձեւական առումով որդեգրել են եվրոպական երկրներում տարածված կառավարման խորհրդարանական համակարգը: Արեւմուտքն ուղղակիորեն չի կարող այդ հարցը հնչեցնել եւ քննադատության արժանացնել, բայց անուղղակիորեն կարող է եւ անելու է: Արեւմուտքը Սերժ Սարգսյանին կհասկացնի, որ սա լավագույն լուծումը չէ, որ նրանք արեցին: Սա հակաժողովրդավարական քայլ է:

- Պարոն Վարդանյան, Հայաստանում իսկապես այնպիսի իրավիճակ է ստեղծվե՞լ, որ հնարավոր չէ առանց դրսի աջակցության իշխանության դեմ պայքարել կամ իշխանափոխության հասնել: Պարտադի՞ր է ընդդիմադիրներին դրսից հովանավորել:

- Սովորաբար դրսի աջակցությունը ժողովրդավարության համար պայքարում ունենում է դրական ազդեցություն: Դա առանձին վերցրած մի գործոն է, որը կարող է նպաստել ավելի արդյունավետ պայքարի: Եթե ուսումնասիրում ենք ժողովրդավարացման գործընթացները, ապա տեսնում ենք, որ շատ հաճախ նրանք, ովքեր արդյունքի են հասել հիմնականում վայելել են Արեւմուտքի աջակցությունը: Սա չի նշանակում, որ եթե այս գործոնը բացակայում է, ուրեմն փոփոխություններ սկսելն անիմաստ է: Փոփոխություններ կարող են լինել նաեւ այն ժամանակ, երբ Արեւմուտքի աջակցությունը չկա կամ թույլ է արտահայտված: Եթե կա համաժողովրդավարական լուրջ համախմբում, եթե կա շատ ակտիվ մասնակցություն, ապա կարելի է հասնել հաջողության:

Այս օրերին ընդդիմադիրները մի քանի փոքր երթեր են իրականացրել ընդդեմ Սերժ Սարգսյանի վերարտադրության: Շուտով նաեւ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցությունն է փողոց դուրս գալու: Նրանց փողոցային պայքարն ինչ-որ արդյունք կտա՞:

- Նման պայմաններում կանխատեսումներ անելը շատ ու շատ բարդ է: Մենք չեն կարող նշել՝ արդյունավետ պայքարի նպաստող գործոններ առկա կլինե՞ն, թե՞ ոչ: Այդ նպաստավոր գորոծոնները, եթե տեսնենք, ուրեմն դա կնշանակի, որ այդ ուժը կարող է հաջողության հասնել:

- ՔՊ-ի հասարակությանը մոբիլիզացնելու որեւէ շանս ունի:

Օրակարգը բավականաչափ հասկանալի կերպով չի ներկայացվում հասարակությանը: Օրինակ, պայքարն իրենից ի՞նչ է ներկայացնում, ինչ նպատակ ունի, ինչ խնդիր պետք է լուծի, ինչո՞ւ այս մեթոդը եւ ոչ ուրիշ մեթոդ պետք է կիրառվի եւ ընդհանրապես ի՞նչ է պետք՝ հաջողության հասնելու համար: Ի՞նչ է այսօր փոխվել, որ մարդիկ պետք է հավատան եւ դուրս գան փողոց: Պետք է ցույց տան նախկին սխալները եւ այն մեթոդները, որոնցով ուղղում են այն: Յուրաքանչյուրը պետք է իմանա իր անելիքը, իմանա, թե ինչ մեթոդոլոգիա է կիրառվելու: Ճիշտ կլինի, որ լինի  մաքսիմում եւ մինիմում ծրագիր: Օրինակ, ծրագիր մինիմումը կարող է լինել այն, որ հնարավորություն տրվի ստեղծել այնպիսի իրավիճակ, որ որեւէ մեկը կաշկանդված չլինի իր բողոքն արտահայտելու առումով: Նա պետք է ցույց տա, որ ինքը դեմ է երկրի ավտորիտարիզացմանը:

Տպել
3111 դիտում

Անակնկալ ստուգայցերը շարունակվում են

Որդեկորույս ծնողներն անվճար օգտվելու են տարբեր ծառայություններից. «Հերոսների վերականգնողական քաղաքը» նոր ծրագիր է սկսում

Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը կմեկնի Իսրայել

Բաքվի մարզադահլիճներից մեկում մահացել է Ալիևի անվտանգության ծառայության պետը

Երևանի Քոչինյան փողոցի ընկերության պահեստից գողություն է կատարվել

Հայաստանը՝ հաջողության օրինակ. «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ»-ը հրապարակել է կոռուպցիայի ընկալման 2021 թվականի համաթիվը

Ամասիա-Բավրա ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է

Լոռու մարզպետը ծանոթացել է Վանաձորի շենքերի վերելակների նորոգման ավարտական աշխատանքներին

Համատեղ կյանքը չի հաջողվում, որոշել են շտկել. վերջին տարիներին ամուսնությունների և ամուսնալուծությունների պատկերը ՀՀ-ում

Բելառուսում քննարկվել է Հայաստանի զարգացման օրակարգի առաջ մղման գործում հայկական սփյուռքի ներգրավման հնարավորությունը

Երևանյան լճում դի է հայտնաբերվել

Հրազդանի կիրճից բերման ենթարկված քաղաքացու մեքենայում 300 գրամից ավելի մարիխուանա է հայտնաբերվել

Լարսի ռուսական կողմում բեռնատարներ են կուտակվել. ավտոճանապարհը փակ է

Պետք է կարողանանք ուսուցչի 400.000 դրամ աշխատավարձը դարձնել իրականություն. Ժաննա Անդրեասյան

Փոքրիկների համար գրելիս պետք է նախ նրանց աշխարհը հասկանալ. կայացավ «Կախարդին + ագռավ» գրքի շնորհանդեսը

Ջրականից հայտնաբերվել է ևս մեկ կամավորականի աճյուն

Գողացել են Սոթք-Հաթերք օդային գծի հոսանքալարերը. կան բերման ենթարկվածներ (տեսանյութ)

Ռազմական ոստիկանությունում քննարկվել է միջանձնային հարաբերությունների հետ կապված խնդիրը. ՌՈ պետը հանձնարարականներ է տվել

Կառուցվում է Մարտակերտ-Ճանկաթաղ-Ստեփանակերտ ռազմավարական նշանակության մայրուղին

Հայ-իրանական հարաբերություններն առողջապահության ոլորտում իրացման մեծ ներուժ ունեն

Ավտոմեքենան «կարմիր գծերի» տարածքում կայանելու ամենաէժան միջոցը ամբողջ տարվա համար վճարելն է. Երևանի քաղաքապետարան

ՀՀ զինված ուժերը համալրվել է նոր ուղղաթիռներով. ՊՆ (լուսանկարներ)

Ավստրիայի արտաքին գործերի նախարարը կայցելի Հայաստան

Հայրը, որդին ու պապը. պատերազմն ու սերը երեք սերունդների աչքերով (տեսանյութ)

Հայաստանը «Եվրատեսիլ 2022» երգի միջազգային մրցույթում կներկայանա առաջին կիսաեզրափակչում

Փոխվարչապետը և Երևանի քաղաքապետը քննարկել են «Հին Երևան» պատմաճարտարապետական միջավայրի ծրագրի իրականացնումը

«Զինվորի տան» տղաներն աշխատանք կունենան քաղավիացիայի ոլորտում

«Զվարթնոցում» ՃՈ աշխատակիցը վարչական իրավախախտման տուգանքի չափի վերաբերյալ վարորդներին հայտնել է ուռճացված տեղեկություն

Համապատասխան բուժզննումն ավարտելուց հետո Արմեն Սարգսյանը կվերադառնա Հայաստան

Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն շարունակում է էժանանալ

Վրաստանում վերջին մեկ օրվա ընթացքում կորոնավիրուսից մահացել է 42 մարդ

Բենզալցակայանի դիմաց բախվել են ավտոմեքենաները, ինչի հետևանքով «Նիվա»-ն գլխիվայր շրջվել է. կա վիրավոր

Ամրացված հույսեր՝ կառուցված տանը. տասներեք տարվա սպասումից հետո, բնակարանամուտ է նշվել (լուսանկարներ)

Ինդոնեզիայում մոտ 20 մարդ է մահացել փողոցային բախումների հետևանքով

Թուրքիան մտադիր է ավիաչվերթներ բացել դեպի Հայաստանի մարզեր

Գյումրու հրապարակում արված լուսանկարն «Ինստագրամ»-ում հրապարակելը Վիեննային հավասար է դարձել. Դավիթ Առուշանյան

Սյունիքի մարզի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց

Ռուսական ռազմաբազայի մասնագետները սկսել են Տաջիկստանի բանակի վերապատրաստումը

Ռոբերտ Քոչարյանը կորոնավիրուսի թեստ է հանձնել. դատական նիստը հետաձգվեց

Դեբետի գյուղապետարանում բռնկված հրդեհի հետևանքով ողջ արխիվն այրվել է