Ամերիկյան հետաքրքրությունները Հարավային Կովկասում

Հարավային Կովկասում ԱՄՆ-ն առավելապես կարեւոր հարաբերություններ ունի Վրաստանի եւ Ադրբեջանի, քան Հայաստանի հետ։ Վրաստանը մեր տարածաշրջանում ԱՄՆ ամենանվիրված եւ հուսալի գործընկերն է, մանավանդ Թուրքիայի անկանխատեսելի քաղաքական վայրիվերումների ֆոնին։ Վրաստանի հետ խնդրահարույց հարցեր չկան, հարաբերությունները դինամիկ զարգանում են, ԱՄՆ-ն ռազմական տեխնիկա է տրամադրում Վրաստանին, աջակցում ՆԱՏՕ-ի անդամակցության օրակարգին, միլիոնավոր դոլարների աջակցություն ցուցաբերում։ Ադրբեջանի պարագայում հարաբերությունները գործընկերային են, սակայն Բաքուն ստրատեգիական նշանակություն ունի ԱՄՆ-ի համար ոչ միայն որպես էներգետիկ ռեսուրսներով հարուստ պետություն, այլեւ ահաբեկչության դեմ պայքարում եւ Աֆղանստանում ամերիկայան զորքերին աջակցելու իր գործուն պատրաստակամությամբ։ Ադրբեջանը ամերիկյան զորքի եւ զենքի տարանցիկ պլացդարմ է դարձել դեպի Աֆղանստան, ինչը ամերիկացիների համար չափազանց կարեւոր է։ Բնականաբար, նման աջակցություն տրամադրելու համար Ադրբեջանն ունի հստակ ակնկալիքներ եւ կարծում եմ կասկածից վեր է, թե որն է թիվ մեկ ակնկալիքը։ Բացի այդ, Բաքուն հարյուրավոր միլիոններ է ծախսում Վաշինգտոնում լոբբինգի իրականաման նպատակով եւ կարծես հաջողում է։

Շաբաթներ առաջ տեղեկացրել էի, որ տարածաշրջանային այցի շրջանակներում Հայաստանում կլինի ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլտոնը։ Իրականում Բոլտոնի այցի առաջնահերթությունը հենց Բաքուն է եւ դրա համար կան մի շարք տրամաբանական բացատրություններ այդ թվում այն, որ Բաքուն փորձում է Ալիեւի պաշտոնական այց կազմակերպել Վաշինգտոն։

Անդրադառնանք Հայաստանին։ Մեր պարագայում, երկու հարեւան պետությունների համեմատ իրավիճակն այլ է։ Հայաստանի վերաբերյալ Վաշինգտոնում պատկերացումը հետեւյալն է․ Հայաստանը ՀԱՊԿ եւ ԵԱՏՄ անդամ պետություն է, ԱՄՆ մրցակից Ռուսաստանի ռազմավարական դաշնակից, ԱՄՆ-ի ախոյան Իրանի բարեկամ եւ վերջապես պետություն, որն արդեն ներքաշվածություն ունի Սիրիական ճգնաժամի մեջ։ Միաժամանակ, Հայաստանը մի բացառիկ պետություն է, որ հաջողացրել է ոչ բարիդրացիական հարաբերություններ ունենալ տարածաշրջանում ԱՄՆ ռազմավարական դաշնակից բոլոր պետությունների հետ։ Դիվանագիտական հարաբերություններ Թուրքիայի եւ Սաուդյան Արաբիայի հետ չկան, Իսրայելում Հայաստանը խուսափում է ռեզիդենտ դեսպան ունենալուց։ Հիշեցնեմ, որ Իսրայելը ամերիկյան որեւէ նախագահի օրոք այնպիսի անվերապահ աջակցություն չի ունեցել, որքան Թրամփի օրոք։ Պարզ է, որ այս իրողություններն ադրբեջանցիներն ու թուրքերը իրենց շահերի սպասարկման համար Վաշինգտոնում օգտագործում են բավականին էֆեկտիվ, մանավանդ հակաիրանական եւ հակառուսական տրամադրությունների առկայության պարագայում։

Ամերիկյան գործող վարչակազմը չափազանց պրագմատիկ է, առաջնորդվում է բացառապես հաշվարկներով, հաջողակ բիզնեսմեն Թրամփի մտահորիզոնի ներքո։ Այդ պատճառով էլ շատ հաճախ ԱՄՆ-ն առանձնապես չի պահում պարիտետը Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ։ Թրամփը մեկ ամսում երեք անգամ շնորհավորում է Ալիեւին՝ այդ թվում վերընտրվելու կապակցությամբ հենց նույն օրը, իսկ ասենք Հայաստանի վարչապետին՝ ընտրվելուց մեկ շաբաթ անց։ ԱՄՆ-ի եւ Ադրբեջանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հանդիպումներն ակտիվ են, մեր պարագայում նման հանդիպումներ չկան։ Դրա վառ օրինակն է ԱՄՆ պետքարտուղարի եւ պաշտպանության քարտուղարի համատեղ հանդիպումը Ադրբեջանի պաշտպանության եւ ԱԳ նախարարների հետ։ Միաժամանակ, Բաքվի զինանոցում անհայտ ճանապարհով ամերիկյան ռազմական ուղղաթիռներ են հայտնվում, Հայաստանում ԱՄՆ հեռացող դեսպանը հայտարարում է «գրավյալ» տարածքների վերադարձի անհրաժեշտության մասին, իսկ Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպանը երբեւէ չի խոսում ազգերի ինքնորոշման իրավունքի ճանաչման անհրաժեշտության մասին։ Բնականաբար «ապոկալիպտիկ» իրավիճակ չեմ ավետում, մանավանդ որ վերոշարադրյալ բոլոր խնդիրներն ունեն հստակ լուծումներ եւ այդ ուղղությամբ համակարգված աշխատանք է անհրաժեշտ։

Այսօր ԱՄՆ-ում ղեկավարում է քաղաքական մի թիմ, որի առաջնահերթությունները ազգային եւ միջազգային անվտանգության ապահովումն ու տնտեսական զարգացումը։ Հաջորդող երկու, իսկ Թրամփի հնարավոր վերընտրման դեպքում՝ վեց տարիների ընթացքում, Հայաստանը իր հարաբերությունները Վաշինգտոնի հետ կառուցելու համար պետք առաջնորդվի հենց այս սկզբունքներով, ուշադրություն դարձնելով ԱՄՆ ազգային անվտանգության ռազմավարության վրա։ Մի փաստաթուղթ, որը մի քանի տարին մեկ համապատասխանեցվում է համաշխարհային մարտահրավերներին՝ առավել էֆեկտիվ դրանց դիմակայելու նպատակով։ ԱՄՆ-ն գլոբալ գերտերություն է։ Այս պետության հետ բոլոր շփումներն ու աշխատանքները պետք է համակարգվեն Երեւանից, միավորելով դիվանագիտական ջանքերը, համայնքի եւ լոբբիստական կառուցների հնարավորությունները, պառլամենտական եւ հանրային դիվանագիտությունը եւ հնարավոր բոլոր գործիքները։

Սուրեն Սարգսյան

Տպել
8393 դիտում

Գործարկվել են ծնողների համար նախատեսված նոր հարթակ ու բջջային հավելված  

Ինչ առավելություններ է ընձեռում Մոսկվայի բորսայի արժութային շուկայում դրամով առքուվաճառքը. մանրամասնում է տնտեսագետը

Մեկնարկել է «Քայլ դեպի տուն» ուսումնաճանաչողական ծրագրի առաջին փուլը

«Արմավիր» ՔԿՀ-ի խցերից մեկի պատուհանից և լվացարանից ասեղով ներարկիչներ են հայտնաբերվել

Աննա Հակոբյանը Մոնակոյում հանդիպել է «Երեխաներ և ապագա» հիմնադրամի ղեկավարի հետ

Իղձերդ կկատարվեն, երբ առանց հանգստանալու աշխատես. Մինասյանը՝ ՀՀ-ում օր օրի տեղադրվող՝ տարբեր բարձրության խաչերի մասին

«Ղարաբաղ տելեկոմի» ցանցում ռոումինգի սակագները վերականգնվում են

Շիրակի մարզպետը Կառավարության պատվիրակության կազմում Լիոնում մասնակցում է հայ-ֆրանսիական համագործակցության համաժողովին

Ինչ ունեցվածք է հայտարարագրել ՔՊ նախկին պատգամավոր Արթուր Դավթյանը

ԱԽ քարտուղարը Իզաբել Դյումոնին է ներկայացրել հայկական կողմի տարածաշրջանային խաղաղության հաստատման օրակարգը

«Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը որոշում է կայացրել պաշտոնազրկման գործընթաց սկսել Իշխան Սաղաթելյանի և Վահե Հակոբյանի նկատմամբ

Բողոքներ կային, որ շտապօգնությունում զանգերին չեն պատասխանում․ ծառայությունը հետադարձ կապ է հաստատում քաղաքացիների հետ

Տնտեսության զարգացումն ապահովող կարևոր ոլորտների ընկերությունները դժվար կացության մեջ են հայտնվել. Վահան Քերոբյան

ԱԻ նախարարն այցելել է Շիրակի մարզային փրկարարական վարչություն և ենթակա ստորաբաժանումներ

Փարիզում Արմեն Գրիգորյանը հանդիպել է Ֆրեդերիկ Մոնդոլոնիի հետ

Քրեական ոստիկանության ծառայողները թմրամիջոցների իրացման դեպքեր են բացահայտել․ մեկ անձ կալանավորվել է

Երեկոյան ժամերին սպասվում է կարճատև անձրև. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

ՇՄ նախարարությունը պարզաբանում է ներկայացրել բեզոարյան այծի որսի վերաբերյալ տարածվող տեսանյութի մասին

Գագիկ Բեգլարյանից և մյուս անձանցից 16.8 մլրդ դրամի ապօրինի ծագման գույքը բռնագանձելու հայցադիմումը վարույթ է ընդունվել

Արսեն Թորոսյանը հանդիպել է Հայաստանում Լիտվայի արտակարգ եւ լիազոր դեսպանին

Ռուսաստանը պատժամիջոցներ է սահմանել ԱՄՆ 25 քաղաքացու, այդ թվում՝ Բայդենի ընտանիքի անդամների նկատմամբ

Դոլարն ու եվրոն կրկին արժեզրկվել են. ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր փոխարժեքներ

Արարատ Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Կանադայի ԱԳ նախարար Մելանի Ժոլիի հետ

«Յանդեքսի» որոշ վարորդներ ակցիա են իրականացրել, որոշել՝ կաթվածահար անել ոլորտը. ընկերությունը թանկացրել է միջնորդավճարը

Ռուբեն Ռուբինյանը հանդիպել է Լեհաստանի ԱԳ նախարարի տեղակալի գլխավորած պատվիրակության հետ

Փրկարարները մարել են ասֆալտի գործարանում բռնկված հրդեհը

Արամ Մանուկյանի անվան վարժարանում մեկնարկել է մարզառազմական ճամբարը

Լարսի ճանապարհը ռուսական կողմից փակ է բեռնատարների համար

Արմեն Գրիգորյանը և Բրիս Ռոքվոյն ընդգծել են ԵԱՀԿ ՄԽ հովանու ներքո ԼՂ հիմնախնդրի համապարփակ կարգավորման անհրաժեշտությունը

Արդարադատության փոխնախարար Երանուհի Թումանյանցը ներկայացրել է ՏԻՄ ոլորտում հակակոռուպցիոն միջոցառումները

Ծնվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված ոստիկանության զորքերի սպաներ Գևորգ և Կարեն Գևորգյանների եղբայրը

Ժամկետային զինծառայողներն աստիճանաբար կազատվեն մարտական հերթափոխերում ընդգրկվելուց. Սահակ Սահակյան

Ծանրորդները կմասնակցեն Լաս Վեգասի միջազգային մրցաշարին

Տեխնիկական աշխատանքներով պայմանավորված՝ որոշ ժամանակով Արցախում կդադարեցվի գազամատակարարումը

Հովունի գյուղում հայտնաբերվել է կոռոզիայի ենթարկված արկանման առարկա

Վարչապետն ընդունել է ՀՀ-ում Եգիպտոսի դեսպանին. հանդիպմանը մտքեր են փոխանակվել ավիահաղորդակցության, զբոսաշրջության շուրջ

Արարատի մարզի դատախազության կողմից հայտնաբերվել է հանցավոր ծագում ունեցող գույքի օրինականացման՝ փողերի լվացման դեպք

Հրաչյա Սարգսյանն այցելել է Մարսելի տրանսպորտի կառավարման կենտրոն, հանդիպել գործարարների հետ

Լեհաստանի ԱԳ փոխնախարար Մարչին Փշիդաչն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր

Էկոնոմիկայի փոխնախարարը հանդիպել է ՄԱԿ-ի Տիեզերքի գործերով Պեկինի գրասենյակի ղեկավարի հետ