Ադրբեջանը հակված է հարձակման, հայկական կողմը` հակահարձակման. ՄՃԽ փորձագետ

07/06/2017 schedule18:13

Միջազգային ճգնաժամայի խմբի (ICG) վերջին զեկուցը ԼՂ հակամարտության մասին տարաբնույթ մեկնաբանությունների տեղիք է տվել Հայաստանում, Ադրբեջանում և Լեռնային Ղարաբաղում: «Լեռնային Ղարաբաղի երկնքում պատերազմի ամպեր են կուտակվում» վերտառությամբ զեկույցում խոսվում է պատերազմի վտանգի կտրուկ աճի մասին, իսկ լարվածության էսկալացիան, ըստ զեկույցի հեղինակների, կարող է շատ հանկարծակի հանգեցնել լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների:

Այնուամենյանիվ կան փորձագետներ, որոնք համամիտ չեն զեկույցի վերլուծական մասի հետ և կարծում են, որ հակամարտության գոտում «ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն» վիճակը կարող է դեռ երկար պահպանվել, քանի դեռ խախտված չէ ուժերի բալանսը:

Միջազգային ճգնաժամային խմբի փորձագետ, զեկույցի համահեղինակ Օլեսյա Վարդանյանի կարծիքով՝ զեկույցը կազմելիս տարվել է բավականին ծավալուն աշխատանք: Իրականացվել են 100-ից ավելի հարցազրույցներ Հայաստանում, Ադրբեջանում և Լեռնային Ղարաբաղում:

«Մենք շատ գործոններ հաշվի առնելով ենք հանգել այն եզրակացությանը, որ պատերազմի հավանականությունը հակամարտության գոտում բավականին բարձր է: Մենք խոսել ենք տարբեր փորձագետների, հասարակ քաղաքացիների ու պաշտոնյաների հետ բոլոր կողմերում: Պարզվել է, որ անցյալ տարվա ապրիլյան ռազմական բախումներից հետո կողմերի մոտ ամրապնդվել են իրենց մոտեցումները: Ադրբեջանում պնդում են, որ բանակցային գործընթացում առաջընթացի բացակայության դեպքում կարող են նոր գործողությունների դիմել, որպեսզի վերադարձնեն տարածքները, իսկ հայկական կողմում նշում են, որ պատրաստ են պատերազմի և դրա մեկնարկի դեպքում ոչ թե պաշտպանվելու, այլ անցնելու են հակագրոհի՝ շարժվելով Ադրբեջանի տարածքի խորքերը», - նշեց  Օլեսյա Վարդանյանը՝ հավելելով, որ պատերազմի վերսկսման գործոնները և տրամադրությունները «ոչ մի տեղ չեն կորչել, դեռ ավելին՝ ամրապնդվել են»:

Նրա խոսքով՝ զեկույցում խոսելով պատերազմի հավանականության մասին՝ փորձ է կատարվել նաեւ միջազգային հանրության ուշադրությունը կենտրոնացնել խնդրի վրա:

«Մեդիա կենտրոնում» հունիսի 7-ին Օլեյսա Վարդանյանի, Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանի և Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի տնօրեն Ստեփան Սաֆարյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ բանավեճ «Ինչու՞ է Միջազգային ճգնաժամային խումբը կանխատեսում պատերազմի վտանգ ԼՂ հակամարտության գոտում» թեմայով:

Այլ տեսակետ ունի Ալեքսանդր Իսկանդարյանը, ում կարծիքով ICG-ի զեկույցը երկու հարթության մեջ պետք է դիտարկել՝ նկարագրական և վերլուծական: «Առաջին, ինչ վերաբերում է նկարագրական մասին, ապա կատարված է բավականին լավ և բարեխիղճ աշխատանք: Հավաքված է փաստերի բազա և այն լավ ներկայացված է», - նշում է նա:

Մյուս կողմից, սակայն նրա կարծիքով, զեկույցը կաղում է վերլուծական տեսանկյունից: «Պատերազմի վտանգի մասին ազդարարումները միշտ եղել են ICG-ի զեկույցներում: Ես չեմ հիշում մի դեպք, որ այն չլինի: Իհարկե, պատերազմի վտանգ կա, սակայն զեկույցում չի ասվում, թե ինչպես և ինչ մեխանիզմների միջոցով այն կարող է սկսվել: Ասվում է՝ քանի որ վտանգ կա, ապա կարող է տեղի ունենալ պատերազմ, սակայն ինչպես, ինչից հետո, չի ասվում», - նշում է Իսկանդարյանը՝ հավելելով, որ, ընդհակառակը, Ղարաբաղում լայնամասշտաբ պատերազմի առաջացման հավանականությունն ապրիլյան գործողություններից հետո նվազագույն է:

Նրա խոսքով, Ադրբեջանը 22 տարի պատերազմի է պատրաստվում, 5 տարում 20-ից մինչեւ 30 մլրդ դոլար է ծախսել, սակայն 2016 թ-ի ապրիլին հրահրեց լոկալ ռազմական բախում, որի նպատակները քաղաքական էին, ոչ թե ռազմական: «Ուստի պատերազմի իրական վտանգի մասին խոսելիս պետք է ներկայացնել դրա մեկնարկի մեխանիզմը, եթե այն չի ներկայացվում ու միշտ ասվում է պատերազմ, ապա արժեզրկվում է պատերազմի վտանգի մասին կանխատեսումները: Այսինքն՝ երբ միշտ ասում ես պատերազմ, պատերազմ, ու այն տեղի չի ունենում, ապա որպես հետեւանք ոչ ոք չի հավատալու այդ կանխատեսումներին ապագայում», - ընդգծեց փորձագետը:

«Ապրիլյան գործողությունը հրաշալի էր կազմակերպված, բավական բարձր որակով էր ծրագրված` արտասահմանից մասնագետների ներգրավմամբ: Ըստ որում` մարտնչում էին հատուկ նշանակության ջոկատայինները: Իսկ նրանց պատրաստումը չափազանց թանկ արժե, ինչպես օդաչուների պատրաստումը: Դրա հետ մեկտեղ, գործողության արդյունքը բոլորին հայտնի է: Սա պատերազմի սցենար չէ»,- նշեց Ալեքսանդր Իսկանդարյանը՝ հավելելով, որ ԼՂ հակամարտության գոտում, ինչպես նաեւ այլ կոնֆլիկտային ռեգիոններում «ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն» վիճակը կարող է դեռ երկար պահպանվել:

«Պատերազմը Ստեփանակերտի վրա հրետանային պատրաստություն էր, այնուհետեւ տանկային ուղղակի գրոհ: Տասնյակ հազարավոր զոհեր, սոցիալական կոլապս, Բաքվում հարյուր հազարավոր փախստականներ»,- նշեց քաղաքագետը` հավելելով, որ հայկական կողմի մոտ այդ ժամանակ արդեն «Իսկանդեր» կար, սակայն այն, ինչպես եւ ադրբեջանական հրթիռները չկիրառվեցին:

Նրա խոսքով, ապրիլյան բախումները ցույց տվեցին ուժերի հավասարակշռությունը հակամարտության գոտում։ «Դրանից հետո ուժերի դասավորվածությունն աճեց հօգուտ Հայաստանի, եւ լայնածավալ մարտական գործողություններ ես չեմ կարող պատկերացնել», - ասաց նա:

Քննարկման մասնակից Ստեփան Սաֆարյանն անդրադարձավ, ԼՂ հակամարտության գոտում հնարավոր պատերազմում Թուրքիայի ու Ռուսաստանի ներքաշվելու հավանականության մասին զեկույցում տեղ գտած կանխատեսումներին:

Նա նախ հարց ուղղեց զեկույցի համահեղինակին առ այն՝ այդ կանխատեսումները հիմնված են Թուրքիայից ու ՌԴ-ից ստացված կոնկրետ տեղեկատվության վրա, թե՞ զեկույցից բխած ուղղակի հետեւություններն են: Ստանալով պատասխան, որ կանխատեսումը հիմնված է ՌԴ-ի և Թուրքիայի ներկայացուցիչներից ստացված տեղեկատվության վրա՝ Սաֆարյանն, այնուամենայնիվ, պնդեց, որ Անկարան միայն հանուն Բաքվի, որքան էլ ունենա վերջինիս հետ պայմանագրեր, չի միջամտի Ղարաբաղյան հակամարտությանը:

Սաֆարյանը հիշեցրեց, որ ապրիլյան իրադարձությունների ժամանակ ադրբեջանական կողմը ոչ մի կրակոց չարձակեց Հայաստանի հետ սահմանին. «Դա խոսում է այն մասին, որ Ադրբեջանը հրաշալի հասկանում է Հայաստանի նկատմամբ ագրեսիայի հետեւանքները: Բաքուն այժմ կենտրոնանում է լոկալ էսկալացիայի վրա», - ասաց նա՝ հավելելով, որ Ղարաբաղը Մերձավոր Արեւելք չէ եւ Թուրքիայի համար նույնարժեք նշանակություն չունի, ինչպես Սիրիան:

«Իհարկե, Թուրքիան Ադրբեջանի դաշնակիցն է, բայց չեմ կարծում, որ հանուն Բաքվի, կգնա նման քայլի: Հատկապես Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները կարգավորվում են: Չեմ կարծում, որ Անկարան սպառնալիքի տակ կդնի իր ռազմավարական շահերն ու կներգրավվի հակամարտությունում»,- եզրափակեց փորձագետը:

Տպել
4725 դիտում

Ռազմավարական գործընկերությունը մեծապես կարևոր է Միացյալ Նահանգների համար. ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալը՝ ՀՀ ԱԳ նախարարին

ԱԺ-ի շենքը գրավելու հրահանգ է եղել, որ հարձակվեն վարչապետի, ԱԺ նախագահի, պատգամավորների վրա․ Սիմոնյան

Ստեփանավանը՝ ինտենսիվ տեղատարափից հետո. Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել

Դաշնակցական մի ֆեյք ալիք մեր պատգամավորների հեռախոսահամարներն է հրապարակել, վատ բան է դա, չի կարելի. Սիմոնյան

Գալստանյանի հավաքը Բաղրամյան պողոտայում՝ 19:15-ի դրությամբ

Մենք ինչո՞ւ պետք է ժամավաճառությամբ զբաղվենք և սպասարկենք ընդդիմության կեղծ օրակարգը. Ալեն Սիմոնյան

Հնարավոր է․ Փաշինյանը՝ սահմանազատման հաջորդ փուլը Սյունիքում սկսելու մասին

1 ամիս շարունակ գիշերային ժամերին փակ են լինելու Նորք-Մարաշի որոշ փողոցներ

Ազգային ժողովի արտահերթ նիստը չի կայացել. քվորում չկա

Սուրեն Պապիկյանը մասնակցել է «EUROSATORY» միջազգային ցուցահանդեսի բացման արարողությանը

Հայաստանի կողմից ԵՄ անդամակցության հայտի վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնելու թեմայով ԱԺ-ում սպասվում են լսումներ

Հայտարարվել է Սպանդարյան, Տոլորս և Տաթև ջրամբարներում ձկնապաշտպան կառույցների նախագծման աշխատանքների մրցույթ

Մանդատները վայր կդնեն այն ժամանակ, երբ արդյունավետ կլինի, անիմաստ մանդատները վայր դնելն ինչի՞ն է ծառայելու․ Գալստանյան

«Ժողովրդի մեջ պանիկա է՝ Զանգեզուրը տալիս են, քեզ նման թագավորը մի գրամ հող չպիտի տա»․ սյունեցին՝ վարչապետին (տեսանյութ)

Եթե մեր ժողովուրդը շատ դեմ չլինի, Հայաստանում կկառուցենք վճարովի ճանապարհներ. Նիկոլ Փաշինյան

Հետախուզվում է 30-ամյա Էդվարդ Ադամյանը

Ադրբեջանի հետ սահմանի սահմանազատման գործընթացում հնարավոր է՝ հանրաքվե լինի․ Փաշինյան

Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է ԵՄ որոշ երկրների դեսպանների հետ

Հեռացնել մեղվափեթակները, չհավաքել սունկ, հատապտուղ. Գեղարքունիքում նախատեսվում են ծղրիդների դեմ քիմիական միջոցառումներ

Ակցիաների ընթացքում քրեական հետապնդում է հարուցվել 58 անձի նկատմամբ, 29-ի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը. ՔԿ

Ստեփանվանի շրջակայքում առկա է պտտահողմ. Սուրենյան

Հայաստանում ամերիկյան ռազմաբազաների հայտնվելու մասին դեռ վաղ է խոսել. Նարիշկին

Գալստանյանի գլխավորած ակցիաներին մարդկանց գումար խոստանալու համար մեղադրվում է 10 անձ, կա 3 կալանավորված

«ՔոնթուրԳլոբալ Հիդրո Կասկադ» ՓԲԸ-ն հայտարարում է բաց մրցույթ

28-ամյա Լիաննա Գրիգորյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում

Նոր թափ հաղորդել ՀՀ մարզերի և ԱՄՆ նահանգների փոխգործակցությանը․ նախագահը ելույթ է ունեցել հայ-ամերիկյան համաժողում

Գառնիկին որ առևանգեն, հետո պետք է իրենք մեզ վճարեն, որ հետ վերցնենք. Գալստանյան (տեսանյութ)

Պղծությամբ զբաղված տերտերը բարձրախոսը ձեռքը Եռաբլուրը սարքել է քաղաքական հարթակ․ Չախոյան

Բաղրամյան պողոտայում բախումների հետևանքով տուժած քաղաքացիներից 6-ը դեռ հիվանդանոցում են․ ինչ վիճակում են նրանք

Նիկոլ Փաշինյանը չնախատեսված կանգառ է ունեցել Շինուհայրում (տեսանյութ)

Կարիքն այլևս չկա․ Իսրայելի վարչապետն արձակել է ռազմական կաբինետը

Երևանում մեկնարկել է Տեղական ժողովրդավարության հարցերին նվիրված հայ-ամերիկյան համաժողովը

Արարատի մարզպետի աշխատակազմը հերքել է Տիգրանաշենը դատարկելու վերաբերյալ լրատվամիջոցներից մեկի հրապարակումը

Վազգեն Գալստանյանի քաղաքական գործընկեր Սուրեն Պետրոսյանը գնացել է երկրից. հայտնի է՝ ուր

Սյունիքում շատ խիտ ճանապարհային ցանց ենք ստեղծում․ վարչապետը հետևել է Տաթև-Աղվանի միջպետական ճանապարհի հիմնանորոգմանը

Գնդեվանք-Ջերմուկ հին ճանապարհին ժայռաբեկորներ են պոկվել. ճանապարհը երկկողմանի փակ է

Որքան ավելանում է արևմտյան վեկտորը, այնքան «ընդդիմադիր արևմտամետների» դիմադրությունը մեծանում է. Սաֆարյան

Մոսկվայում ադրբեջանցի գործարարներին պատկանող առևտրի կենտրոնը տարհանվել է․ ռումբի մասին ահազանգ է ստացվել

Հաճելի է լինել Հայաստանում՝ ԱՄՆ-ՀՀ գործընկերության նպատակներն առաջ մղելու, ավելի լավ ապագա կերտելու համար․ Ռիչարդ Վերմա

5-րդ և 6-րդ դասարանների աշակերտները կոտրել են դպրոցի բոլոր ապակիները՝ պատճառելով մոտ 1 մլն դրամի վնաս