Միակ նախապայմանը՝ առանց նախապայմանների. հայ-թուրքական սահմանի բացման հեռանկարը

Վերջին շրջանում շատ է խոսվում հայ-թուրքական հարաբերություններում որոշակի տեղաշարժերի մասին: Նման խոսակցությունները պայմանավորված են մայիսի 9-ին Արցախում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունով առ այն, որ Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ հարաբերություններ հաստատել առանց նախապայմանների:

Դրան հետեւեց պաշտոնական Անկարայի արձագանքը՝ վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմի մակարդակով: Նա, մասնավորապես, նշեց. «Եթե Հայաստանը հրաժարվի Թուրքիայի տարածքային ամբողջականության եւ սահմանների վերաբերյալ սխալ դիրքերից, եթե ուզում է նոր էջ բացել, ապա Թուրքիան կպատասխանի փոխադարձությամբ»:

Նախ եւ առաջ, Հայաստանի Հանրապետությունը պաշտոնապես երբեք որեւէ տարածքային պահանջ չի դրել Թուրքիայի առջեւ, սահմանների փոփոխման հարց նույնպես չի բարձրացրել: Այնպես որ, այս մասով Յըլդըրըմի հայտարարությունն առնվազն անհասկանալի է: Ինչ վերաբերվում է փակ սահմաններին, ապա դրա պատասխանատուն հենց Թուրքիան է, որը 1993 թ.-ին, ի նշան եղբայրական Ադրբեջանի հետ համերաշխության, փաստացի շրջափակման է ենթարկել Հայաստանին: Բացի այդ, Թուրքիայի վարչապետը, թերեւս, սխալ է պատկերացնում «առանց նախապայմանների» եզրույթը: Ցանկացած տեսակի «եթե» ենթադրում է նախապայման:

Նույն տրամաբանությամբ շարունակել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը՝ Մեծ Բրիտանիայի Chatham House միջազգային հարաբերությունների թագավորական կենտրոնում ունեցած ելույթում անդրադառնալով Հայաստանի հետ հարաբերություններին: Նրա խոսքով, Կովկասում խաղաղությանն ու բարօրությանը նպաստող քայլերի պատկերից միակ դուրս մնացողը Հայաստանն է, եւ իրենք սպասում են, որ «Հայաստանը ողջամիտ մոտեցում ցուցաբերի»:

Իր խոսքում տարածաշրջանային բաղադրիչը շեշտելով՝ Էրդողանը եւս մեկ անգամ անուղղակիորեն կապում է հայ-թուրքական հարաբերությունները եւ Արցախի հարցի կարգավորումը: Նա դիտարկում է այդ երկու խնդիրները որպես զուգահեռ գործընթացներ, որոնք չեն կարող իրարից զատ առաջընթաց ունենալ:

Այդ մոտեցումը, ցավոք, Թուրքիայի ոչ միայն իշխանական վերնախավի դիրքորոշումն է, այլեւ թուրքական հասարակությունում առկա համոզմունք: Դրա օգտին է խոսում նաեւ առաջիկա ընտրություններում ընդդիմադիր քրդամետ Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության նախագահի թեկնածու Սելահաթթին Դեմիրթաշի նախընտրական ծրագիրը հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ: Նա նույն կետով է անդրադառնում այդ երկու գործընթացներին: 

«Կվերացվի Հայաստանի հանդեպ կիրառվող տնտեսական շրջափակումը, կզարգացվեն անհրաժեշտ քաղաքական, տնտեսական ու դիվանագիտական հարաբերությունները, Թուրքիայի կողմից միակողմանի կերպով փակված հայ-թուրքական սահմանը կբացվի՝ առանց նախապայմանների։ Մենք նաեւ կաջակցենք Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջեւ առկա արցախյան հիմնախնդրի՝ խաղաղ ճանապարհով լուծման ջանքերին», - ասված է Դեմիրթաշի նախընտրական ծրագրում։

Այդուհանդերձ, հայ-թուրքական սահմանի բացումը ավելի քիչ հավանական է, քան Դեմիրթաշի՝ նախագահ ընտրվելը: Թուրքիայում կայանալիք նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրությունները, եթե անգամ ինչ-որ հրաշքով Էրդողանը եւ նրա «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցությունը պարտություն կրեն՝ որեւէ կերպ չեն փոխի Թուրքիայի դիրքորոշումը նախապայմանների հարցում: Որքան էլ Թուրքիան ավտորիտար պետություն լինի՝ Հայաստանի նկատմամբ բացասական վերաբերմունքը հանրային պահանջ է, որը, անշուշտ ձեւավորվել է իշխանությունների երկարամյա հայատյաց քաղաքականության արդյունքում: Այնպես որ, տեսանելի ապագայի կանխատեսումներում եւ հաշվարկներում պետք է հաշվի առնենք հայ-թուրքական փակ սահմանի առկայությունը:

Տպել
3264 դիտում

Բողոքի ակցիա Գյումրու լոկոմոտիվային դեպոյում. մարդատար եւ բեռնատար գնացքները չեն շահագործվի նաեւ վաղը

Բակո Սահակյանը հանդիպել է Ռոհինջա ժողովրդի առաջնորդ, նախորդ տարվա «Ավրորա»-ի մրցանակակիր Չո Լա Աունի հետ

Իջևան-Դիլիջան ավտոճանապարհի 5-րդ կմ-ի մոտակայքում այրվել է վագոն-տնակ

Սիրիայի հյուսիսում հրադադարից հետո 120կմ շառավղով տարածքը կանցնի Թուրքիայի վերահսկողության տակ

Յուրաքանչյուր զոհվածի հիշատակին՝ մեկ սոսենի. Արայիկ Հարությունյանի հայտարարությունը

Ապօրինի ծառահատման բացահայտում Սյունիքում․ հարուցվել է քրեական գործ (տեսանյութ)

Անցկացվել են մարտական պատրաստության համալիր պարապմունքներ

1,5 միլիարդ դրամ է վերադարձվել 2006 տնտեսվարող սուբյեկտի․ Նիկոլ Փաշինյան

Վթար Էջմիածին-Շահումյան ավտոճանապարհին. կա 2 տուժած

Ա. Միրզոյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել ՌԴ Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի եւ Պետդումայի նախագահներին

Արման Սարգսյանի հրամաններով ոստիկանապետեր են ազատվել զբաղեցրած պաշտոններից

Երեւանում ծառի ճյուղն ընկել է ավտոմեքենաների վրա

ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվում են հավաք-պարապմունքներ

Վարչապետն ընդունել է Ֆրանսիայի Օվերն-Ռոն-Ալպ շրջանային խորհրդի նախագահի գլխավորած պատվիրակությանը

Ա. Բաբլոյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ, իսկ Ա. Բաբայանին կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել. ՀՔԾ

«Վանաձորի օր» տոնակատարության ծրագիրը պատրաստ է. «Գաթա բենդ», Արամ MP3, հրավառություն

Նախագիծ, որով զինծառայողն իրավունք կունենա իրեն տրված կարգապահական տույժը բողոքարկել. արդյո՞ք սա կգործի

Շատ ուրախ եմ, որ իմ լավ ընկերը հաղթեց ընտրություններում եւ շարունակելու է ղեկավարել բարեկամ Կանադան. վարչապետ

74-ամյա Եվգենի Պետրոսյանը մարզվում է 30-ամյա սիրելիին դուր գալու համար (տեսանյութ)

Նախարարների աշխատավարձ-պարգեւավճարը կկազմի 1.5 մլն դրամ, փոխնախարարներինը՝ 1 մլն դրամ. Կարապետյան