Միակ նախապայմանը՝ առանց նախապայմանների. հայ-թուրքական սահմանի բացման հեռանկարը

Վերջին շրջանում շատ է խոսվում հայ-թուրքական հարաբերություններում որոշակի տեղաշարժերի մասին: Նման խոսակցությունները պայմանավորված են մայիսի 9-ին Արցախում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունով առ այն, որ Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ հարաբերություններ հաստատել առանց նախապայմանների:

Դրան հետեւեց պաշտոնական Անկարայի արձագանքը՝ վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմի մակարդակով: Նա, մասնավորապես, նշեց. «Եթե Հայաստանը հրաժարվի Թուրքիայի տարածքային ամբողջականության եւ սահմանների վերաբերյալ սխալ դիրքերից, եթե ուզում է նոր էջ բացել, ապա Թուրքիան կպատասխանի փոխադարձությամբ»:

Նախ եւ առաջ, Հայաստանի Հանրապետությունը պաշտոնապես երբեք որեւէ տարածքային պահանջ չի դրել Թուրքիայի առջեւ, սահմանների փոփոխման հարց նույնպես չի բարձրացրել: Այնպես որ, այս մասով Յըլդըրըմի հայտարարությունն առնվազն անհասկանալի է: Ինչ վերաբերվում է փակ սահմաններին, ապա դրա պատասխանատուն հենց Թուրքիան է, որը 1993 թ.-ին, ի նշան եղբայրական Ադրբեջանի հետ համերաշխության, փաստացի շրջափակման է ենթարկել Հայաստանին: Բացի այդ, Թուրքիայի վարչապետը, թերեւս, սխալ է պատկերացնում «առանց նախապայմանների» եզրույթը: Ցանկացած տեսակի «եթե» ենթադրում է նախապայման:

Նույն տրամաբանությամբ շարունակել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը՝ Մեծ Բրիտանիայի Chatham House միջազգային հարաբերությունների թագավորական կենտրոնում ունեցած ելույթում անդրադառնալով Հայաստանի հետ հարաբերություններին: Նրա խոսքով, Կովկասում խաղաղությանն ու բարօրությանը նպաստող քայլերի պատկերից միակ դուրս մնացողը Հայաստանն է, եւ իրենք սպասում են, որ «Հայաստանը ողջամիտ մոտեցում ցուցաբերի»:

Իր խոսքում տարածաշրջանային բաղադրիչը շեշտելով՝ Էրդողանը եւս մեկ անգամ անուղղակիորեն կապում է հայ-թուրքական հարաբերությունները եւ Արցախի հարցի կարգավորումը: Նա դիտարկում է այդ երկու խնդիրները որպես զուգահեռ գործընթացներ, որոնք չեն կարող իրարից զատ առաջընթաց ունենալ:

Այդ մոտեցումը, ցավոք, Թուրքիայի ոչ միայն իշխանական վերնախավի դիրքորոշումն է, այլեւ թուրքական հասարակությունում առկա համոզմունք: Դրա օգտին է խոսում նաեւ առաջիկա ընտրություններում ընդդիմադիր քրդամետ Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության նախագահի թեկնածու Սելահաթթին Դեմիրթաշի նախընտրական ծրագիրը հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ: Նա նույն կետով է անդրադառնում այդ երկու գործընթացներին: 

«Կվերացվի Հայաստանի հանդեպ կիրառվող տնտեսական շրջափակումը, կզարգացվեն անհրաժեշտ քաղաքական, տնտեսական ու դիվանագիտական հարաբերությունները, Թուրքիայի կողմից միակողմանի կերպով փակված հայ-թուրքական սահմանը կբացվի՝ առանց նախապայմանների։ Մենք նաեւ կաջակցենք Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջեւ առկա արցախյան հիմնախնդրի՝ խաղաղ ճանապարհով լուծման ջանքերին», - ասված է Դեմիրթաշի նախընտրական ծրագրում։

Այդուհանդերձ, հայ-թուրքական սահմանի բացումը ավելի քիչ հավանական է, քան Դեմիրթաշի՝ նախագահ ընտրվելը: Թուրքիայում կայանալիք նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրությունները, եթե անգամ ինչ-որ հրաշքով Էրդողանը եւ նրա «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցությունը պարտություն կրեն՝ որեւէ կերպ չեն փոխի Թուրքիայի դիրքորոշումը նախապայմանների հարցում: Որքան էլ Թուրքիան ավտորիտար պետություն լինի՝ Հայաստանի նկատմամբ բացասական վերաբերմունքը հանրային պահանջ է, որը, անշուշտ ձեւավորվել է իշխանությունների երկարամյա հայատյաց քաղաքականության արդյունքում: Այնպես որ, տեսանելի ապագայի կանխատեսումներում եւ հաշվարկներում պետք է հաշվի առնենք հայ-թուրքական փակ սահմանի առկայությունը:

Տպել
2876 դիտում

Արարատ Միրզոյանի գլխավորած պատվիրակությունը կմեկնի Մոսկվա

Անթույլատրելի է այս տարածաշրջանում «յոլա գնալու» տրամաբանությամբ ապրել. Փաշինյանը կարեւորում է ռազմարդյունաբերությունը

Մաքսատուրքերի ժամանակավոր վերացում. Մհեր Գրիգորյանը նախագահում է ԵԱՏՀ խորհրդի հերթական նիստը

ՀԱՊԿ-ում ղեկավարման ոչ մի վակուում չկա. Պեսկով

«Երկրապահ»․ ռազմական կապիտալիզմից մինչեւ ՀԿ

Սանիտարական ավիացիայի առաջին ուղղաթիռը ժամանել է Հայաստան

Վիգեն Չալդրանյանն ազատվել է կինոակադեմիայի նախագահի պաշտոնից. ԱՄՆ-ից հրաժարականի նամակ է գրել

Ինչ են անում ՊՆ բժիշկներն ու ականազերծողները Սիրիայում. մանրամասներ

Կրկին հեշտ մրցակից «Արսենալի» համար Եվրոպա լիգայում

Ողբերգական դեպք. Ֆրանսիացի լեռնագնացը մահացել է ՊՆ ուղղաթիռում

Երեւանի քաղաքապետարանը թափուր պաշտոնների համար մրցույթ է հայտարարել

Թալանել են Արագածոտնի մարզպետարանի վարչության պետի պաշտոնակատարի տունը. տարել են ոսկյա զարդեր եւ փող

Լին Մ. Թրեյսին երդվեց ծառայել Հայաստանում որպես ԱՄՆ դեսպան

Կոտայքի լեռներում ձնահոսքի տակ մնացած Ֆրանսիայի քաղաքացիներին գտել են. ներգրավվել է ՊՆ ուղղաթիռ

Արցախում կան ծանրամարտի զարգացման հեռանկարներ. Նազիկ Ավդալյանը հանդիպել է Արցախի ԿԳ եւ սպորտի նախարարին

Ռազմարդյունաբերության համալիրի զարգացումը կառավարության առաջնահերթություններից է. Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)

Համաներման որոշումը ՊՊԾ գունդը գրաված «Սասնա ծռերի» վրա չի տարածվի անգամ մեկ առարկության դեպքում. Զեյնալյան

Չիրացված մեծ ներուժ կա. Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Նիդերլանդների դեսպան Յոհաննես Դաումային

Թուրքիայի իշխանությունները 295 զինվորականի կալանելու օրդեր են տվել

Մեկնարկում է «Աշխատիր Հայաստան» արշավը. կառավարությունում տեղի է ունեցել քննարկում