Ամենակարեւոր խնդիրը սակագնի տրամաբանությունն է. կառավարությունը պետք է ձգտի, որ սակագինը լինի երկարաժամկետ. Մանուկյան

«Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունում քննարկվում է գազի սակագնի վերանայման հարցը, եւ չի բացառվում, որ ընկերությունը համապատասխան հայտով դիմի Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով: Այս մասին օրեր առաջ ՀԺ-ի հետ զրույցում հայտնեցին ընկերության հասարակայնության եւ ԶԼՄ-ների հետ կապերի ծառայությունից:

Դեռեւս 2019 թվականի վերջին տեղեկություն եղավ, որ «Գազպրոմ էքսպորտ» ՍՊԸ-ն եւ «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն ռուսական գազի մատակարարման լրացուցիչ համաձայնագիր են ստորագրել, ըստ որի՝ 2020 թվականին Հայաստանին վաճառվող գազի գինը սահմանին չի փոփոխվի եւ կմնա 2019-ի մակարդակին: Սակայն 2019-ի հունվարի 1-ից այդ սակագինը սահմանին արդեն փոխվել էր՝ 1000 խորանարդ մետրի դիմաց 150 դոլարից դառնալով 165 դոլար: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այդ ժամանակ հայտարարել էր, որ հայ սպառողների համար գազի սակագինը 2019-ին կմնա անփոփոխ՝ «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության ծախսերի կրճատման եւ դրա արդյունավետության բարձրացման հաշվին։

Թեմայի վերաբերյալ մեր մի քանի հարցերին պատասխանել է ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը:

- Պարո՛ն Մանուկյան, ինչ եք կարծում՝ «Գազպրոմ Արմենիա»-ն կդիմի՞ ՀԾԿՀ:

- Երբ 2019 թվականի հունվարի 1-ից սահմանին գազի գինը թանկացավ 15 դոլարով՝ 150-ից դառնալով 165 դոլար 1000 խորանարդ մետրի համար, դա տրամաբանորեն պետք է բերեր սպառողների համար գազի սակագնի թանկացման: Բայց այդ ժամանակահատվածում գտնվեցին այն ներքին արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները, որոնք որոշակիորեն կոմպենսացրին: Բազմիցս խոսվել է, որ սա հեռանկարային կամ ռազմավարական լուծում չէ, որովհետեւ այնուհանդերձ չափազանց կարեւոր է ոչ թե սակագնի քիչ բարձր կամ ցածր լինելը, այլ այն, որ սակագինը ապահովի համակարգի հուսալիությունն ու անխափանությունը: Եթե դիտարկում ենք՝ հնարավորություն ունեն դիմելու, թե ոչ, ապա տրամաբանորեն եթե չլիներ ներքին արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունը, «Գազպրոմ Արմենիա»-ն ամբողջական հիմնավորմամբ կարող էր գազի գնի վերանայման հայտ ներկայացնել: Հիմա առնվազն մինչեւ այս պահը նրանք դա չեն արել: Դա կլինի շարունակական, թե կհասկանան, որ այլեւս հնարավոր չէ, արդեն 2 հանգամանքով է պայմանավորված:

Առաջինը՝ ՀԾԿՀ-ն կարող է սեփական նախաձեռնությամբ վերանայել սակագները: Իսկ երկրորդը՝ ընկերությունները, կախված իրենց ծախսային հիմնավորումներից, կարող են հայտ ներկայացնել: Այս պահի դրությամբ այդ հայտը չկա: Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն էլ բազմիցս հայտարարել է, որ մենք պետք է փնտրենք երկարաժամկետ լուծումներ, եւ որ մինչեւ առնվազն ապրիլի 1-ը, վստահաբար, դա սպառողի վրա չի կարող ազդել:

Իմ կարծիքով՝ ակնհայտ է, որ այս առումով բավականաչափ լուրջ մանիպուլյացիաներ են եղել նախկինում՝ փորձ անելով արհեստական աժիոտաժներ առաջացնել: Օրինակ՝ մոտ 4 ամիս առաջ, երբ ասում էին, որ գազի վերաբերյալ բանակցություններ էին ընթանում, որոշ ԶԼՄ-ներ նույնիսկ թվեր էին հնչեցնում, թե գազի գինը սահմանին 200-ից 210 դոլար է դառնալու: Բայց մենք արդեն իսկ ունենք պաշտոնական հաղորդագրություն, որ գազի սակագինը սահմանին ֆիքսված է՝ 165 դոլար:

- Շատ էր խոսվում, որ «Գազպրոմ Արմենիա»-ում ուռճացված հաստիքացուցակ կար, ստուգումներ էր սկսվել դրա վերաբերյալ:

- Այդ հաստիքների առումով մենք պետք է հասկանանք մեթոդաբանությունը: Նախկինում, ենթադրենք, ինչ-որ մեթոդաբանությամբ ստացել են աշխատակիցների թիվ, ինչ-որ մեթոդաբանությամբ ստացել են ոլորտի միջին աշխատավարձ, ոլորտի միջին աշխատավարձը բազմապատկվել է աշխատողների թվաքանակով եւ տրվել է սակագնի մեջ մտնող աշխատավարձային ֆոնդ: Կա՞ն արդյոք բարձրացման ռեզերվներ. անկեղծ՝ սա ինչպես ՀԾԿՀ-ի ուսումնասիրության տիրույթում է, այնպես էլ ներդրումային նախագծերի արդյունավետությունից է կախված: Սրա վերաբերյալ համալիր գնահատական տալը շատ դժվար է: Բայց, այնուհանդերձ, եթե մենք դիտարկենք, թե ինչ է տեղի ունեցել հեղափոխությունից հետո, կարծում եմ, որ դրա շոշափելի արդյունքներից մեկը կորուստների ցուցանիշի նվազումն է:

- Եթե հաշվի առնենք, որ 2019 թվականի հունվարին սահմանին գազի գնի թանկացումը եղել էր 10 տոկոսի չափով, ապա քաղաքացին այդ հնարավոր գնաբարձրացումը դարձյա՞լ 10 տոկոսի չափով կզգա:

- Եթե գազի գինը սահմանին բարձրանում է 10 տոկոսի չափով, ապա պետք է գնահատել, թե ընդհանուր գնագոյացման արդյունքում ինչքան է այդ մի գործոնի կշիռը: Խիստ մոտավոր գնահատականներով սահմանում գազի 10 տոկոսանոց թանկացումը միջինում սակագնի վրա կազդի 5 տոկոսի սահմաններում: Գազի սակագինը սահմանին իր քաշով թերեւս ամենալուրջ ազդեցություն ունեցող գործոնն է, բայց, այնուհանդերձ, այլ հավասար պայմաններում դրա ազդեցությունը 5 տոկոսի շրջանակներում է:

- Սակագնի հնարավոր բարձրացման պարագայում ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի ՀՀ կառավարությունը:

- Լուծումների բազմությունը շատ է, բայց նշված պարագայում ամենակարեւոր խնդիրը արդար սակագնի տրամաբանությունն է: Եվ, որ ամենակարեւորն է, կառավարությունը պետք է ձգտի, որ սակագինը լինի երկարաժամկետ, քանի որ սակագնի առումով մոտեցումները շատ կարեւոր են բիզնես տնտեսվարողների համար:

- Հնարավո՞ր է, որ սակագնի բարձրացման դեպքում պետությունը որոշի սուբսիդավորել այդ հավելյալ գումարը։

- Մենք խոսում ենք մի բանի մասին, որը դեռ չկա: Առնվազն, եթե նման բան լինի, բավականաչափ հնարավորություն կա, որ պետք է ուսումնասիրենք եւ դիտարկենք դրա ազդեցությունը: Նորից եմ ասում՝ սակագինը պետք է լինի արդար գնագոյացման արդյունք:

- Գործող սակագինը, ըստ Ձեզ, արդա՞ր է, թե այն պետք է բարձրանա կամ իջնի:

- Եթե մենք դիտարկում ենք՝ կա՞ն արդյոք երկրներ, որոնք գազի դիմաց շատ ավելի բարձր սակագին են վճարում Ռուսաստանի Դաշնությանը, որի դիմաց Ռուսաստանը կարողանում է ե՛ւ սակագնով, ե՛ւ ծավալներով ավելի մեծ եկամուտներ ստանալ, այո՛, կան: Եթե դիտարկում ենք երկրորդ հանգամանքը, ԵԱՏՄ շրջանակներում չկա՞ն արդյոք երկրներ, որոնք ավելի ցածր սակագնով են գազ ձեռք բերում սահմանին, քան՝ մենք, այո՛, կան՝ Բելառուսը: Բայց մենք պետք է նաեւ հասկանանք, որ Հայաստանի եւ Բելառուսի շուկաները իրարից մոտ 10 անգամ տարբեր մեծություններ են: Բելառուսը մոտ 10 անգամ ավելի շատ գազ է սպառում, քան ՀՀ-ն: Հետեւաբար նրա բանակցային ուժը, որպես սպառողի, Ռուսաստանի համար շատ ավելի մեծ է:

Տպել
735 դիտում

ԱԺ-ն չընդունեց զանգերի և տեղաշարժի մասին տեղեկությունները ֆիքսելու նախագիծը

Ոչ թե ճգնաժամ, այլ աղետ է սպասվում. Արայիկ Հարությունյանը ընտրատարածք է գնացել կնոջ եւ դստեր հետ (լուսանկար)

Մինչեւ ապրիլի 5-ը կարգելվի մարդկանց եւ տրանսպորտային միջոցների մուտքն ու ելքը Չարենցավան. պարետի նոր որոշումը

ՀԿԵ-ն շարունակում է ապահովել երկաթուղային բեռնափոխադրումների իրականացումը

Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների ընդհանուր թիվը հասել է 532-ի

Պարո՛ն նախարար, եթե ձեր սխալները դնեմ ֆեյսբուքյան քվեարկության, հետեւանքները ձեզ հաճույք չեն պարգեւի. Լուսինե Բադալյան

Պաշտոնական տվյալներով՝ մինչ այս Իտալիայում գտնվող մեկ հայ է վարակվել կորոնավիրուսով․ փոխնախարար

Հայաստան վերադառնալու համար կան 3 օբյեկտիվ դժվարություններ․ Ավետ Ադոնց

Ոստիկանները թույլ չեն տալիս, որ 3 հոգուց ավելի ընտրողներ մուտք գործեն Արցախի ընտրատեղամասեր. ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ

Մնա տանը, վճարիր և փոխացիր անհպում. Idram-ի և IDBank-ի համատեղ թվային հարթակն արդեն իրականություն է

Սիրիայում հայ առաքելության բժիշկները բուժօգնություն են ցուցաբերել 1169 սիրիացու. ականազերծվել է 19697 քմ տարածք

Հայտնի է Հրայր Թովմասյանի եւ նրա սանիկ Նորայր Փանոսյանի գործով առաջին դատական նիստի օրը

Նա Հայաստանի լավ բարեկամն էր, մեր երկրի զարգացման բազմաթիվ նախաձեռնությունների հեղինակ. վարչապետը՝ Կաոլիի մասին

Կառավարության փաթեթը ոնց որ «ֆորդ բոյար»-ը լինի՝ 10 փուլ պետք է անցնես, որ հասնես բարիքի․ Էդմոն Մարուքյան

Իրավիճակի ամբողջ պատասխանատվությունը Բակո Սահակյանի եւ նրա նեղ շրջապատի վրա է. Հայկ Խանումյանը կատարեց իր ընտրությունը

Առողջապահության նախարարությունը համալրվելու է 100 շնչառական նոր սարքով, 60 հազար թեստերով

Սլովակիայի ամենահայտնի ֆուտբոլային թիմերից մեկը լուծարվում է. այնտեղ է խաղում Վահան Բիչախչյանը

Պետք է ջանքեր գործադրել՝ համոզելու քաղաքացիներին, թե ինչու է անհրաժեշտ իրավունքների որոշ սահմանափակում․ Ռուստամ Բադասյան

Հնդկաստանից հատուկ չվերթով Կալկաթայի Հայոց ճեմարանի 68 սաները և նրանց ուսուցիչները տեղափոխվել են Հայաստան

Թուրք-իրանական սահմանին գազատարի պայթյուն է տեղի ունեցել (լուսանկարներ)