Ամենակարեւոր խնդիրը սակագնի տրամաբանությունն է. կառավարությունը պետք է ձգտի, որ սակագինը լինի երկարաժամկետ. Մանուկյան

«Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունում քննարկվում է գազի սակագնի վերանայման հարցը, եւ չի բացառվում, որ ընկերությունը համապատասխան հայտով դիմի Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով: Այս մասին օրեր առաջ ՀԺ-ի հետ զրույցում հայտնեցին ընկերության հասարակայնության եւ ԶԼՄ-ների հետ կապերի ծառայությունից:

Դեռեւս 2019 թվականի վերջին տեղեկություն եղավ, որ «Գազպրոմ էքսպորտ» ՍՊԸ-ն եւ «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն ռուսական գազի մատակարարման լրացուցիչ համաձայնագիր են ստորագրել, ըստ որի՝ 2020 թվականին Հայաստանին վաճառվող գազի գինը սահմանին չի փոփոխվի եւ կմնա 2019-ի մակարդակին: Սակայն 2019-ի հունվարի 1-ից այդ սակագինը սահմանին արդեն փոխվել էր՝ 1000 խորանարդ մետրի դիմաց 150 դոլարից դառնալով 165 դոլար: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այդ ժամանակ հայտարարել էր, որ հայ սպառողների համար գազի սակագինը 2019-ին կմնա անփոփոխ՝ «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության ծախսերի կրճատման եւ դրա արդյունավետության բարձրացման հաշվին։

Թեմայի վերաբերյալ մեր մի քանի հարցերին պատասխանել է ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը:

- Պարո՛ն Մանուկյան, ինչ եք կարծում՝ «Գազպրոմ Արմենիա»-ն կդիմի՞ ՀԾԿՀ:

- Երբ 2019 թվականի հունվարի 1-ից սահմանին գազի գինը թանկացավ 15 դոլարով՝ 150-ից դառնալով 165 դոլար 1000 խորանարդ մետրի համար, դա տրամաբանորեն պետք է բերեր սպառողների համար գազի սակագնի թանկացման: Բայց այդ ժամանակահատվածում գտնվեցին այն ներքին արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները, որոնք որոշակիորեն կոմպենսացրին: Բազմիցս խոսվել է, որ սա հեռանկարային կամ ռազմավարական լուծում չէ, որովհետեւ այնուհանդերձ չափազանց կարեւոր է ոչ թե սակագնի քիչ բարձր կամ ցածր լինելը, այլ այն, որ սակագինը ապահովի համակարգի հուսալիությունն ու անխափանությունը: Եթե դիտարկում ենք՝ հնարավորություն ունեն դիմելու, թե ոչ, ապա տրամաբանորեն եթե չլիներ ներքին արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունը, «Գազպրոմ Արմենիա»-ն ամբողջական հիմնավորմամբ կարող էր գազի գնի վերանայման հայտ ներկայացնել: Հիմա առնվազն մինչեւ այս պահը նրանք դա չեն արել: Դա կլինի շարունակական, թե կհասկանան, որ այլեւս հնարավոր չէ, արդեն 2 հանգամանքով է պայմանավորված:

Առաջինը՝ ՀԾԿՀ-ն կարող է սեփական նախաձեռնությամբ վերանայել սակագները: Իսկ երկրորդը՝ ընկերությունները, կախված իրենց ծախսային հիմնավորումներից, կարող են հայտ ներկայացնել: Այս պահի դրությամբ այդ հայտը չկա: Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն էլ բազմիցս հայտարարել է, որ մենք պետք է փնտրենք երկարաժամկետ լուծումներ, եւ որ մինչեւ առնվազն ապրիլի 1-ը, վստահաբար, դա սպառողի վրա չի կարող ազդել:

Իմ կարծիքով՝ ակնհայտ է, որ այս առումով բավականաչափ լուրջ մանիպուլյացիաներ են եղել նախկինում՝ փորձ անելով արհեստական աժիոտաժներ առաջացնել: Օրինակ՝ մոտ 4 ամիս առաջ, երբ ասում էին, որ գազի վերաբերյալ բանակցություններ էին ընթանում, որոշ ԶԼՄ-ներ նույնիսկ թվեր էին հնչեցնում, թե գազի գինը սահմանին 200-ից 210 դոլար է դառնալու: Բայց մենք արդեն իսկ ունենք պաշտոնական հաղորդագրություն, որ գազի սակագինը սահմանին ֆիքսված է՝ 165 դոլար:

- Շատ էր խոսվում, որ «Գազպրոմ Արմենիա»-ում ուռճացված հաստիքացուցակ կար, ստուգումներ էր սկսվել դրա վերաբերյալ:

- Այդ հաստիքների առումով մենք պետք է հասկանանք մեթոդաբանությունը: Նախկինում, ենթադրենք, ինչ-որ մեթոդաբանությամբ ստացել են աշխատակիցների թիվ, ինչ-որ մեթոդաբանությամբ ստացել են ոլորտի միջին աշխատավարձ, ոլորտի միջին աշխատավարձը բազմապատկվել է աշխատողների թվաքանակով եւ տրվել է սակագնի մեջ մտնող աշխատավարձային ֆոնդ: Կա՞ն արդյոք բարձրացման ռեզերվներ. անկեղծ՝ սա ինչպես ՀԾԿՀ-ի ուսումնասիրության տիրույթում է, այնպես էլ ներդրումային նախագծերի արդյունավետությունից է կախված: Սրա վերաբերյալ համալիր գնահատական տալը շատ դժվար է: Բայց, այնուհանդերձ, եթե մենք դիտարկենք, թե ինչ է տեղի ունեցել հեղափոխությունից հետո, կարծում եմ, որ դրա շոշափելի արդյունքներից մեկը կորուստների ցուցանիշի նվազումն է:

- Եթե հաշվի առնենք, որ 2019 թվականի հունվարին սահմանին գազի գնի թանկացումը եղել էր 10 տոկոսի չափով, ապա քաղաքացին այդ հնարավոր գնաբարձրացումը դարձյա՞լ 10 տոկոսի չափով կզգա:

- Եթե գազի գինը սահմանին բարձրանում է 10 տոկոսի չափով, ապա պետք է գնահատել, թե ընդհանուր գնագոյացման արդյունքում ինչքան է այդ մի գործոնի կշիռը: Խիստ մոտավոր գնահատականներով սահմանում գազի 10 տոկոսանոց թանկացումը միջինում սակագնի վրա կազդի 5 տոկոսի սահմաններում: Գազի սակագինը սահմանին իր քաշով թերեւս ամենալուրջ ազդեցություն ունեցող գործոնն է, բայց, այնուհանդերձ, այլ հավասար պայմաններում դրա ազդեցությունը 5 տոկոսի շրջանակներում է:

- Սակագնի հնարավոր բարձրացման պարագայում ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի ՀՀ կառավարությունը:

- Լուծումների բազմությունը շատ է, բայց նշված պարագայում ամենակարեւոր խնդիրը արդար սակագնի տրամաբանությունն է: Եվ, որ ամենակարեւորն է, կառավարությունը պետք է ձգտի, որ սակագինը լինի երկարաժամկետ, քանի որ սակագնի առումով մոտեցումները շատ կարեւոր են բիզնես տնտեսվարողների համար:

- Հնարավո՞ր է, որ սակագնի բարձրացման դեպքում պետությունը որոշի սուբսիդավորել այդ հավելյալ գումարը։

- Մենք խոսում ենք մի բանի մասին, որը դեռ չկա: Առնվազն, եթե նման բան լինի, բավականաչափ հնարավորություն կա, որ պետք է ուսումնասիրենք եւ դիտարկենք դրա ազդեցությունը: Նորից եմ ասում՝ սակագինը պետք է լինի արդար գնագոյացման արդյունք:

- Գործող սակագինը, ըստ Ձեզ, արդա՞ր է, թե այն պետք է բարձրանա կամ իջնի:

- Եթե մենք դիտարկում ենք՝ կա՞ն արդյոք երկրներ, որոնք գազի դիմաց շատ ավելի բարձր սակագին են վճարում Ռուսաստանի Դաշնությանը, որի դիմաց Ռուսաստանը կարողանում է ե՛ւ սակագնով, ե՛ւ ծավալներով ավելի մեծ եկամուտներ ստանալ, այո՛, կան: Եթե դիտարկում ենք երկրորդ հանգամանքը, ԵԱՏՄ շրջանակներում չկա՞ն արդյոք երկրներ, որոնք ավելի ցածր սակագնով են գազ ձեռք բերում սահմանին, քան՝ մենք, այո՛, կան՝ Բելառուսը: Բայց մենք պետք է նաեւ հասկանանք, որ Հայաստանի եւ Բելառուսի շուկաները իրարից մոտ 10 անգամ տարբեր մեծություններ են: Բելառուսը մոտ 10 անգամ ավելի շատ գազ է սպառում, քան ՀՀ-ն: Հետեւաբար նրա բանակցային ուժը, որպես սպառողի, Ռուսաստանի համար շատ ավելի մեծ է:

Տպել
1046 դիտում

ԱԺ-ն կարող է ինքնալուծարման հնարավորություն ստանալ. «Իմ քայլը» խմբակցությունում նախագիծ է շրջանառվում

«Քոնթուրգլոբալ հիդրոկասկադ» ՓԲԸ-ն հայտարարում է մրցույթ

Ոսկեհասկ գյուղի բնակիչներին դանակահարած 20-ամյա երիտասարդը կալանավորված է (տեսանյութ)

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է օգտվել ոսկյա իրերի գրավադրմամբ վարկեր ձևակերպելու շահավետ պայմաններից

Զորավանի միջնակարգ դպրոցում տեղադրվել է 5 կՎտ հզորության արևային կայան

Տաթեւիկ Հայրապետյանը համամիտ չէ, որ գերիների վերադարձի հարցը ԵԽԽՎ նիստի օրակարգ չընդգրկելը ձախողում է

Փրկարար ծառայությունը հանդես է եկել հունվարի 1-ից 25-ն իրականացված աշխատանքների հաշվետվությամբ

ԵԽԽՎ-ում քաղաքական երկու խմբերի ղեկավարներ հարց են բարձրացրել հայ ռազմագերիներին ազատ արձակելու վերաբերյալ․ Մարուքյան

ԱԻՆ բուժապահովման վարչության պետին պետական պարգևներեն շնորհվել

«System of a Down»-ը կազմակերպում է առցանց դրամահավաք՝ աջակցելու Արցախում վիրավորված զինծառայողներին

Մինչ բնակարանի գնման կազմակերպումը քաղաքացուն առաջարկվել է բնակտարածք և աշխատանք․ նախընտրել է ապրել դրսում

«Արդար չէ այն նեգատիվը, որ այս պահին կա տիկին Մակունցի անձի նկատմամբ. կարեւորը առաջադրանքն է, որ տրվում է դեսպանին»

Հրդեհ է բռնկվել Հրաչյա Քոչարի փողոցի կրպակներից մեկում

Նպաստառուից 70.000 դրամ կաշառք պահանջած պաշտոնյան ձերբակալվել է գումարը ստանալու պահին (տեսանյութ)

Արայիկ Հարությունյանը շնորհավորել է Արցախի հերոս Կարեն Ջալավյանին՝ ծննդյան 50-ամյակի կապակցությամբ

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն Արագածոտնի մարզում․ հետախուզման մեջ գտնվող մեքենաներ են հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Հինգերորդ զորամիավորումում անցկացվել է մարտական հերթապահության հերթափոխ (լուսանկարներ)

Հայտնի են ձյան վոլեյբոլի Հայաստանի առաջնության մրցանակակիրները

Հայաստանի հավաքականի պաշտպանը տեղափոխվել է «Փյունիկ»

ՀՖՖ վեց անդամների անդամությունը կասեցվել է. ՀՖՖ գլխավոր քարտուղարը պարզաբանում է

Շրջակա միջավայրի նախարարությունում տեղի է ունեցել իր ձևաչափով նախադեպը չունեցող հանդիպում․ Ռոմանոս Պետրոսյան

ՀՀ-ն վերահաստատում է հավատարմությունն ու նվիրվածությունը Եվրոպայի խորհրդի որդեգրած սկզբունքներին և նպատակներին. ԱԳՆ

Գերմանիայից հատուկ չվերթով Երևան է ժամանել 30 տոննա հումանիտար օգնություն․ Երևան է տեղափոխվել նաև երկու միկրոավտոբուս

Փանիկում կիրականացվի բնակչության տարհանում, կփորձարկվեն էլեկտրաշչակները

Առաջիկայում կհայտարարվի այլընտրանքային նախադպրոցական ծառայությունների մրցույթ. ԿԳՄՍՆ

Լարսը բաց է. ռուսական կողմում 500 բեռնատար է կուտակված

ՀՀ էկոնոմիկայի և ԻԻՀ արդյունաբերության, հանքերի և առևտրի նախարարները հուշագիր են ստորագրել

Շինուհայր-Հարժիս ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է, Մասիս քաղաքում մառախուղ է

Դպրոցի տնօրենի մրցույթում երկու հաղթող կա․ մինչ նախարարը որոշում կկայացնի, ուսուցիչները բողոքի ցույց էին անում

«Քաղաքական պեդոֆիլիա»՝ ըստ ռուսական պետական ԶԼՄ-ների, արդարության պայքար՝ ըստ ցուցարարների. Նավալնիի գործի նոր էջը

ԱԱՏՄ ներկայացուցիչները հանդիպել են «Երևանտրանս» ՓԲ ընկերության պատասխանատուների հետ

Քննարկվում է հանել դասարանում առավելագույնը 20 սովորողի առկայությունը թույլատրող դրույթը. Ժաննա Անդրեասյան

Ծիծեռնակաբերդի խճուղում մեքենաներ են բախվել. կան տուժածներ

Պատերազմի մասնակիցներն ու նրանց ընտանիքի անդամները շուտով կստանան առաջին կիսամյակի ուսման վարձի փոխհատուցումը

Հայաստան է ժամանել ՌԴ զինված ուժերի պատվիրակությունը (լուսանկարներ)

Պուտինը մեկնաբանել է Գալենջիկի «պալատի» մասին Նավալնիի ֆիլմը

Դպրոցից մոտ 13 միլիոն 500 հազար դրամի ջեռուցման մարտկոց են գողացել․ դեպքը բացահայտվել է (տեսանյութ)

ԱԳ նախարարն Օդրի Ազուլեի հետ զրույցում ընդգծել է մշակութային ժառանգության պահպանության քայլերի ձեռնարկման հրատապությունը

Խաղաղապահ բրիգադում անցկացվել է շարային ստուգատես

Երկրաֆիզիկոս Սերգեյ Նազարեթյանը պարգևատրվել է «Կանխարգելում, Օգնություն, Փրկություն» մեդալով