«Վեց կոնսենսուսների» ընդունումը բացառում է վերադարձն անցյալին

09/02/2020 schedule16:00

Մի քանի օր առաջ վարչապետ Փաշինյանը հանրությանը հիշեցրեց դեռեւս անցյալ տարվա օգոստոսի  5-ին Ստեփանակերտում իր հնչեցրած «համազգային 6 կոնսենսուսները», ու շատերի մոտ հարց առաջացավ, թե ի՞նչ ենթատեքստ ուներ այդ հիշեցումը:  Ըստ երեւույթին պատճառներից մեկն էլ այն էր, որ օգոստոսի  5-ից հետո Հայաստանում շատ բան է փոխվել՝ հատկապես ներքաղաքական լարվածության եւ իշխանությունների դեմ նախկինների սանձազերծած քարոզչական պատերազմի առումով, եւ այս համատեքստում «համազգային 6 կոնսենսուսները» նորովի ընկալելու անհրաժեշտություն կա: Այն իմաստով, որ անցած 6 ամիսներն ավելի բացահայտորեն ցույց տվեցին՝ այդ կոնսենսուսները հասարակության համար ընդունելի են, իսկ նախկին իշխանությունների ու նրանց հարող շրջանակների համար՝ ոչ: Անդրադառնանք հերթով:

Կոնսենսուս առաջին. Բռնությունը պետք է բացառվի ներհայկական որեւէ հարցի լուծման գործիքակազմից: Նախկինները դա չէին բացառել ու լավ էլ կիրառում էին: Քոչարյանի թիկնապահներն, օրինակ, ծեծելով մարդ էին սպանում, իսկ Սերժ Սարգսյանի օրոք դիմակավորված խուժանը (այդ թվում՝ պետական պաշտոնյաներ) հարձակվում էր ցուցարարների վրա ու մահակներով ծեծում: Այսինքն՝ բռնությունը ներքաղաքական հարցերի լուծման գործիք էր:

Կոնսենսուս երկրորդ. Ժողովուրդը եւ նրա ազատ կամարտահայտումն իշխանության ձեւավորման միակ աղբյուրն է: Նախկինների ժամանակ դա միակ եւ նույնիսկ հիմնական աղբյուրը չէր, այլ աղբյուրներ էլ կային: Օրինակ՝ համարյա բացահայտորեն բաժանվող ընտրակաշառքը, ահաբեկումները, հանրապետությունից բացակայողների ձայները, թվանկարչությունը եւայլն: Համաձայնվեք՝ միամտություն կլիներ կարծելը, թե նրանք հրաժարվել են այդ գործիքակազմից, եթե անգամ այսօրվա ակցիաների համար են վճարովի մասնակիցներ ապահովում:

Կոնսենսուս երրորդ. Հայաստանի եւ Արցախի ինքնիշխանությունը բարձրագույն արժեք է, եւ ներհայկական հարցերում օտար ուժերի ներգրավումը (պարզ ասած՝ «դրսից տղաբերելը») անթույլատրելի է: Իսկ նախկիններն առանձնապես չէին խորշում դրանից ու հիմա էլ չեն խորշում: Օր ու մեջ մատնագրեր են գրում կամ Մոսկվա՝  «հավաստի տեղեկություններ ներկայացնելով» թե այս իշխանություններն արեւմտամետ են ու Ռուսաստանի դեմ են աշխատում, կամ Եվրոպա՝ գանգատվելով, թե սրանք իրենց հանձնարարականները չեն կատարում: Ու երկու  դեպքում էլ ենթատեքստը նույնն է՝ «մի բան արեք, պատժեք սրանց»:

Կոնսենսուս չորրորդ. Հայաստանն ու Արցախը պետք է զերծ լինեն կոռուպցիայից, հովանավորչությունից, արհեստական մենաշնորհներից եւ այլն: Ռոբերտ Քոչարյանը, հիշեցնենք, ինքն էր Երեւանի այն ժամանակվա քաղաքապետի վրա բարկացել, թե  «փողի վրա նստած՝ փող ես ուզում»,  նրա օրոք մենաշնորհներն «ինստիտուցիոնալ հիմքերի վրա դրվեցին», որդուց բացի որեւէ մեկը չէր կարող բջջային հեռախոսներ ներկրել, Սերժ Սարգսյանն էլ անձամբ էր ելույթ ունենում օլիգարխների քարոզարշավների ժամանակ ու նաեւ հրապարակավ դժգոհում, թե «բա ուզում եք Հայաստանի նման փոքր երկրում մի քանի հոգի շաքարավազ ներկրի՞»:

Կոնսենսուս հինգերորդ. Օրենքի առջեւ բոլորը պիտի հավասար լինեն, եւ դա պիտի դառնա ներազգային հարաբերությունների առանցքը: Թե Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Սերժ Սարգսյանի օրոք որքանով էին բոլորը հավասար օրենքի առաջ՝ երեւի բոլորս ենք հիշում: Անգամ «հավասար լինելու» գնացուցակներն էին հայտնի՝ ինչ արժե, ասենք, դատարանի այս կամ այն վճիռը, բանակից ազատվելը կամ տարկետումը, ապօրինի կառույց օրինականացնելը, «ատկատի» տոկոսը եւ այլն: Յուրայինների համար էլ հաճախ գործում էր  «զեղչերի ճկուն համակարգ»:

Վեցերորդ կոնսենսուսը վերաբերում է Արցախի հարցի կարգավորմանը, եւ հետագայում դրան առանձին կանդրադառնանք: Բայց ասվածն էլ բավարար է՝ ցույց տալու համար, որ այս կոնսենսուսները ներազգային հարաբերությունների անկյունաքար ու կենսակերպ դարձնելը պարզապես բացառում է ոչ միայն նախկինների վերադարձը, այլեւ ընդհանրապես վերադարձն անցյալին՝ անկախ դրա «փաթեթավորումից»:

Տպել
1789 դիտում

Իսրայելը հրթիռակոծվում է. հարյուրավոր հրթիռներ՝ Թել-Ավիվի ուղղությամբ. թիրախավորվել է օդանավակայանը (տեսանյութ)

Կոտայքի մարզպետը Չարենցավանի բժշկական կենտրոնում ծանոթացել է համավարակի դեմ պատվաստումային գործընթացի ակտիվությանը

Քոչարյանը մերժել է Գեւորգ Պետրոսյանին. նախկին ԲՀԿ-ականը նոր ցուցակ է փնտրում

Գյումրիում փակվել են Covid բաժանմունքները. չինական պատվաստանյութը դեռ Շիրակ չի հասել

Ընթանում են Արտաշատ քաղաքի Իսակով փողոցում ասֆալտապատման թերությունները շտկելու աշխատանքները

Արտաշատ քաղաքում վաճառված հասարակական օգտագործման կանաչ տարածքների գործով տեսչական մարմինը դիմել է դատախազություն

Ադրբեջանի հայատյացության քաղաքականությունն ապացուցում է՝ արցախահայերը չեն կարող անվտանգ ապրել նրա կազմում․ Միրզոյան

Իսպանացի պատգամավորներն ու սենատորներն Ադրբեջանից պահանջում են ազատ արձակել հայ ռազմագերին

Լինենք պատասխանատու․ Նիկոլա Ազնավուրը պատվաստվել է կորոնավիրուսի դեմ

Ֆուտբոլի Հայաստանի առաջնությունը նոր առաջատար ունի

Անկախության 30-ամյա հոբելյանին ընդառաջ՝ Հայաստանի պատմության թանգարանը կազմակերպում է հանրապետական գիտաժողով

Ընդունելության քննություններին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 13360 դիմորդ․ երկրորդ փուլի հայտագրումը՝ հուլիսի 19-26-ին

Վերաբնակեցման նպատակով Արցախ է տեղափոխվել 54 ընտանիք

Ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի առաջնությունում հանդես կգան Հայաստանի 9 ներկայացուցիչներ

Արտակ Ապիտոնյանը և ՖԽՎ պատվիրակությունը անդրադարձել են գերիների անվտանգ հայրենադարձմանը

Նիկոլ Փաշինյանը հաստատել է Հայ-լեհական ռազմատեխնիկական համագործակցության հանձնաժողովի հայկական կողմի նոր կազմը

Պաղեստինաիսրայելական լարվածությունը պահպանվում է, հրթիռակոծությունը չի դադարում

Վստրեչի Ապերը 2 միլիոն դրամ գրավով ազատ է արձակվել. դատախազությունը բողոք է ներկայացրել

Գիլոյանը Սոֆիայում քննարկել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի մրցավարական կազմում Հայաստանից ներկայացուցիչ ունենալու հարցը

Հայաստանի բացառիկ կենդանական աշխարհը․ գորշ արջերը՝ Վայոց ձորում (լուսանկարներ)

Արսեն Զախարյանն ընդգրկվել է Ռուսաստանի հավաքականի ընդլայնված ցուցակում

Ծեծկռտուքի դեպքով ձերբակալվել են Կենտրոնի փոխթաղապետն ու գլխավոր մասնագետը

Բաղրամյան պողոտայից բերման ենթարկված Աչաջուրի բնակչի մոտ կանեփի նմանվող զանգված է հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Գիտակրթական ոլորտում հայ-ռուսական համագործակցությունը մեծ ներուժ ունի. Արմեն Սարգսյանն այցելել է Լոմոնոսովի համալսարան

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Հայաստանում կհանդիպի Նիկոլ Փաշինյանի հետ. օրակարգը հայտնի է

Ուկրաինական Ռադան դավաճանության մեղադրանքներ է առաջադրել պատգամավորներ Վիկտոր Մեդվեդչուկի և Տարաս Կոզակի դեմ

Արման Թաթոյանը ցավակցել է ՌԴ ՄԻ դաշնային հանձնակատարին՝ Կազանում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի հետ կապված

Հատկապես ծանր է գիտակցումը, որ հրեշավոր հարձակումը կատարվել է դպրոցում. Արմեն Գրիգորյանը ցավակցական հեռագիր է հղել

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին Կազանի ողբերգության կապակցությամբ

Ամենայն հայոց կաթողիկոսն իր ցավակցություններն է հղել Կազանի ողբերգության կապակցությամբ

Առցանց ապառիկ գնումներ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի և «ԻԴԵԱԼ համակարգ»-ի միջոցով

Թուրքիայում հակաիսրայելական ցույցերով խախտվել են հակահամաճարակային սահմանափակումները

Արցախի ՄԻՊ-ը մասնակցել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորների կողմից կազմակերպված առցանց համաժողովին

Իրավիճակը սահմանին կայուն մարտավարական է

Ադրբեջանը փորձում է գերիների վերադարձի պարտավորության չկատարումն արդարացնել անհիմն մեկնաբանություններով. Մանե Գևորգյան

Հունիսին Իրանում կանցկացվեն նախագահի ընտրություններ

Համակարգիչս կոտրեցին, 15 հոգով խփում էին. Կենտրոնի թաղապետարանի ծեծված աշխատակիցը մանրամասներ է հայտնում

Ալիեւը մոռանում է, որ Արցախն Ադրբեջանի տարածք չէ․ Արտակ Բեգլարյանի արձագանքը

Խորապես ցնցված եմ տեղի ունեցած ողբերգության լուրից․ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վլադիմիր Պուտինին

Ադրբեջանի նախագահի հայատյացություն պարունակող ելույթները Հայաստանի ՄԻՊ-ն ուղարկել է ՄԱԿ, ԵԽ և միջազգային այլ մարմինների