Կարող է տնտեսությունն աճել, բայց իրական մարդիկ, ովքեր պետք է դրանից օգտվեն՝ չեն օգտվում. ՔՈ ՍԴԿ թեկնածու

Հունիսի 20-ին կայանալիք խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններից առաջ քաղաքական ուժերը փորձում են ընտրողների ուշադրությունը գրավել՝ ներկայացնելով իրենց ծրագրերը: 

Այդ ծրագրերի դրույթները, որոնք հետաքրքրում են քաղաքացիներին, հիմնականում վերաբերում են անվտանգությանը, տնտեսությանը, սոցիալական հարցերին:

ՀԺ-ն «Քաղաքացու որոշում» սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախընտրական ցուցակի 2-րդ համար Գոռ Հակոբյանի հետ զրուցել է կուսակցության տնտեսական ծրագրերի մասին:

- Պարո՛ն Հակոբյան, ձեր նախընտրական թռուցիկների տնտեսությանը վերաբերող մասում նշված է, որ Հայաստանը հումքային կցորդից վերածելու եք վերամշակող արտադրության, ապա արդյունաբերական երկրի. ինչպե՞ս եք դա  պատկերացնում:

- Նախ մենք հստակ ձեւակերպում ենք մի պարզ նպատակ, որ  երկրի տնտեսական զարգացման հիմքը զարգացած արդյունաբերություն ունենալն է: Դա պետք է հռչակվի որպես քաղաքականություն:

Մեր ծրագրում նշված է նաեւ տարածքների համաչափ զարգացման մասին: Գաղտնիք չէ, որ հիմնական կենտրոնացումը Երեւանում է տեղի ունենում: Պետք է մարզերում որոշակի տնտեսական կլաստերներ ստեղծել ամբողջ ցիկլով: Եթե, օրինակ՝ մի տարածքում առողջարաններ, հիվանդանոցներ, բժշկական ծառայություններ լինեն, այլ հատվածում այդ բժշկական ծառայություններն ապահովող սարքավորումների արտադրություն պետք է լինի, իսկ մեկ այլ հատվածում՝ այդ ամեն ինչի տեխնոլոգիական աջակցությունը:

Ոչ թե պետք է լինի ինչ-որ ձեռնարկություն, որի ամեն ինչը դրսից բերվի, այլ այնպիսի հատված, որ սկզբից մինչեւ վերջ դու կարողանաս արտադրել: Դա նշանակում է, որ սկզբնական շրջանում պետք է ուսումնասիրություններ անել, հասկանալ ամեն տարածաշրջանի համար լավագույն մեկնարկային հնարավորությունները եւ սկսել կամաց-կամաց կառուցել: Դա երկարատեւ գործընթաց է, բայց առանց դրա ամեն ինչ անարդյունավետ կլինի: Օրինակ՝ դու կարող ես ներդրող բերել, որ մի խոշոր ձեռնարկություն բացի, բայց եթե դրան կողքից աջակցող ամեն ինչը չլինի՝ ապա տնտեսական ճգնաժամերի կամ ճանապարհների փակման պարագայում նրանք կլքեն Հայաստանը:

- Ձեր ծրագրերը եւ մոտեցումները սոցիալիստական են, հարկման պրոգրեսիվ մոտեցումներ կան՝ հարուստները պետք է շատ վճարեն, աղքատները՝ քիչ: Այսինքն այս տրամաբանությամբ հարուստին ասում եք, եթե դու հարուստ ես, պետք է ավելի շա՞տ վճարես:

- Մենք առաջնորդվում ենք նրանով, որ Հայաստանի Հանրապետությունը սոցիալական պետություն է: Այլ բան է, որ ոչ մեկը այդ սահմանադրական դրույթը չի պահել: Մենք սոցիալական պետության մեր մեկնաբանությունն ունենք: Այս երկրում  մարդու իրավունքները պետք է իրացվեն, յուրաքանչյուր մարդ պետք է իր գլխավերեւում կտուր ունենա, պետք է անվճար եւ որակյալ կրթություն ու առողջապահություն լինի: Սրանք տարրական կենսապահովման պայմաններ են, որ մարդն արժանապատիվ ապրի: Այսինքն՝ արժանապատիվ կյանքի պայմաններ պետք է ստեղծվեն:

Ինչպե՞ս ենք դա անելու. մի քանի ճանապարհ կա, այո, հարկային քաղաքականությունը մեր ծրագրում պրոգրեսիվ է: Պրոգրեսիվ է այնքանով, որ հարուստ մարդիկ պետք է ընդհանուր հանրային բարիքների ծառայության համար ավելի շատ վճարեն: Սա այնպիսի ձեւակերպում է, որ հարուստները պետք է վճարեն շատ, իսկ աղքատները՝ քիչ: Մենք պետք է ասենք՝ սա մեր հանրային տարածքն է, մեր պետությունը մեր հանրային սեփականությունն է՝ աղքատ ես, հարուստ ես, միջին խավ ես, դա մեր բոլորի հանրային սեփականությունն է:

- Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանի տնտեսությունը տասնյակ տարիներ կախում է ունեցել հանքարդյունաբերությունից, իսկ ձեր կուսակցությունն ըստ էության կանաչ տնտեսության կողմնակից է: Եթե հաջողվի իշխանության գալ, ինչպե՞ս եք պատկերացնում տնտեսության այսչափ մեծ կառուցվածքային փոփոխությունը:

- Իրականում, Հայաստանի տնտեսությունը կախված չէ մետաղական հանքարդյունաբերությունից: Դա մի քարոզչական միֆ է, որը տարածվում է: Եկամուտների մեջ զուտ մետաղական հանքարդյունաբերության եկամուտները այնքան քիչ են, որ դա չի կարելի համարել որոշիչ եւ հիմնական: Մետաղական հանքարդյունաբերությունից որոշ չափով կախված է արտաքին առեւտրի դրական սալդո ապահովելու խնդիրը, բայց դա արդեն կառավարման հարց է: Եթե դրան գումարենք նաեւ այն վնասը, որ հանքարդյունաբերությունը տալիս է հանրային մնացած այլ ոլորտներին, դա արդեն անհամեմատելի է:

Հայաստանի նորանկախ հանրապետության մեջ ինչքան նոր հանք է բացվել՝ մեծամասնությունը չեն կարողացել լիարժեք աշխատել. աշխատում են այն հանքերը, որոնք Սովետական Միության ժամանակ են սկսել գործել: Դրանք այն հանքերն են, որոնք հիմնական մետաղական արդյունաբերության խնդիրն են լուծում, մնացած հանքերի մեծ մասը բացվել են, կարճ ժամանակ աշխատել են առանց շահույթի եւ փակվել են: Հայաստանում կան մի քանի տարածքներ, որոնք ուղղակի կախված են հանքարդյունաբերությունից, ինչը խնդիր է եւ ինչ-որ ժամանակ հետո պետք է լուծել:

Մենք փուլային մոտեցում ունենք. առաջին փուլն այն է, որ այս պահից սկսած մետաղական հանքարդյունաբերության որեւէ նոր լիցենզիա չենք տրամադրելու՝ մինչեւ հարկային, բնապահպանական ամբողջ ոլորտը չբարեփոխվի: Հետո արդեն կամաց-կամաց կհասնենք այն կետին, որ Հայաստանում ստեղծվի իրապես կանաչ տնտեսություն:

- Հայաստանի բյուջեի կառուցվածքը ուսումնասիրե՞լ եք, պատկերացում կա՞, թե դրանով հավելյալ ինչ է հնարավոր անել, որն այս պահին չի արվում կամ սխալ է արվում:

- Այստեղ խնդիրը երկարաժամկետ հեռանկարային ծրագրեր ունենալն է: Հայաստանը ռազմավարական զարգացման ծրագիր չունի: 2002 թ. աղքատության հաղթահարման ռազմավարության ծրագիրն է եղել, որը 2008-ին, հետո՝ 2016-ին վերանայվեց: Բայց մեծ հաշվով այդ ծրագիրը չի գործել: Մեր երկիրը ռազմավարական զարգացման՝ 5, 10, 20 տարվա ծրագիր չունի, երբ դու այդ ծրագիրը չես ունենում, դու չես կարող քո ծախսերը ճիշտ ձեւակերպել:

- Սկսել են նախընտրական խոստումները՝ վարկերի ներում, աշխատավարձերի բարձրացում, միլիարդավոր դոլարների ներդրումներ... Դուք էլ խոստանում եք անվճար առողջապահություն, ասում եք յուրաքանչյուրը պետք է տանիք ունենա: Այստեղ պոպուլիզմ չկա՞, հստակ գիտեք, որ 5 տարվա մեջ հասնելո՞ւ եք դրան:

- Գոնե մեր խոսքերում պոպուլիզմ չկա: 25 տարի ՀՀ-ն եղել է սոցիալական պետություն, եկեք տեսնենք, թե ինչ են արել, որ ՀՀ-ն սոցիալական պետություն դառնա՝ բացի նպաստների քաղաքականությունից:

Պաշտոնապես  ՀՀ բնակչության 1/4-րդը աղքատ է, բայց ոչ մի Կառավարություն չգիտի, թե այդ աղքատ մարդիկ ովքեր են: Հարցնում ես՝ ովքե՞ր են այդ աղքատները, ի՞նչ խնդիր ունեն, ինչի՞ են աղքատացել՝ չեն կարողանում պատասխանել: Ինչպե՞ս կարող ես սոցիալական քաղաքականություն իրականացնել, երբ չգիտես, թե ովքեր են աղքատները: Դրա համար մեր քաղաքականությունը գուցե առաջին հայացքից պոպուլիզմ թվա, բայց ժամանակի ընթացքում այնպես է դառնալու, որ ամեն մարդու նկատմամբ՝ ով պետական հոգածության կարիք ունի, անհատական մոտեցում լինի: Այդ մարդը կարող է ուղղակի առողջապահական հարց ունի կամ կրթության: Հարցը վճռականության նպատակադրումի մեջ է: Կարող է տնտեսությունն աճել, բայց իրական մարդիկ, ովքեր պետք է դրանից օգտվեն՝ չեն օգտվում: Սա գիծ է եւ երբ ասում ենք՝ երկրում պետք է հաստատվի սոցիալական արդարություն եւ տեղի ունենա արդար վերաբաշխում, հենց դա նկատի ունենք:

Տպել
997 դիտում

Փոխվարչապետ Մաթևոսյանը կարևորել է ճգնաժամերին արագ արձագանքման համար կարողությունների հզորացման անհրաժեշտությունը

Որպես լուսավորության առաքյալներ՝ առաջնորդում եք մի ամբողջ սերնդի. Արտակ Բեգլարյանը շնորհավորել է Ուսուցչի օրվա առթիվ

Հոկտեմբերի 1-ից ստուգումների մասին փաստաթղթերը և բողոքարկման հանձնաժողովի որոշումները կծանուցվեն էլեկտրոնային եղանակով

Հաջողությամբ ավարտվեց ՀՀ արժեթղթերի շուկայում կորպորատիվ պարտատոմսերի խոշորագույն ծրագիրը

Անգնահատելի է ձեր ներդրումը սերունդների կրթության ու դաստիարակության հայրենանվեր գործում. Հրաչյա Սարգսյանի ուղերձը

Ջերմուկի հյուրանոցները վերսկսում են աշխատանքը

ՄԻՊ-ը հրապարակել է ՀՀ-ի վրա ադրբեջանական հարձակման հետևանքների վերաբերյալ արտահերթ զեկույցի թարմացված տարբերակը

Աշգաբադում կայացել է ՀՀ անկախության 31-ամյակին նվիրված պաշտոնական ընդունելություն

Կեղծ արձանագրություն կազմելու համար ՃՈ 3 ծառայողի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական դատավճիռ

Երևանը երգում է Ֆորշի համար․ արտիստի 55-ամյակին նվիրված երեկո կկազմակերպվի

Վահրամ Դումանյանը և Արթուր Մարտիրոսյանը Կիպրոսում մասնակցելու են ՄԱԿ-ի ԵՏՀ 9-րդ համաժողովին

Բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնությունում Հայաստանի հավաքականը թիմային հաշվարկում գրավել է առաջին տեղը

ՀՀ նախագահն ու Գրոսին անդրադարձել են Հայաստանում նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման նախագծային աշխատանքներին

Ադրբեջանը հարձակվել և օկուպացրել է Հայաստանի տարածքներ, բայց ԵՄ-ը պատժամիջոցներ չի դիտարկում. Բորել. «Ազատություն»

Լուսավորման աշխատանքներ են Երևանի մետրոպոլիտենի կայարաններում և հարակից տարածքներում (լուսանկարներ)

Հիմնանորոգվում է Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրանի սահման միջպետական ավտոճանապարհը

Ովքեր տարկետում կստանան․ ԱԺ-ն ընդունեց նախագիծը

Ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով վիրավորում ստացած 101 զինծառայողից 61-ը դուրս է գրվել. չկան ծանր վիճակում գտնվողներ

Տավուշի մարզի Դիմաց լեռան տարածքում իրականացված աշխատանքները դադարեցվել են, տարածքը կվերադարձվի նախկին տեսքին

Հրդեհ է բռնկվել Արտաշատ քաղաքի հացի փռերից մեկում

ԱԺ-ն ևս 6 ամսով երկարաձգեց 44-օրյա պատերազմի հանգամանքները քննող հանձնաժողովի աշխատանքները

Ցանկանում եմ, որ ամեն պահի յուրաքանչյուրդ, ըստ արժանվույն, գնահատված զգաք ձեզ. Հակոբ Արշակյանի ուղերձը

ԱԺ-ն «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» նախագիծն ամբողջությամբ ընդունեց

Անվիճելի է, որ ձեզ է վստահված սերունդների միջեւ դեսպանի ու թարգմանչի դերը. Ալեն Սիմոնյանը՝ ուսուցիչներին

Խուլիգանության համար 1 տարի շարունակ հետախուզվողը հայտնաբերվել է հիվանդանոցում

Գրիգոր Մինասյանը Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության աշխատակիցներին է ներկայացրել աշխատանքի նոր մոդելը

Հայաստանում մեկնարկել է Արագ արձագանքման բժշկական թիմերի բարձր մակարդակի հանդիպումը (լուսանկարներ)

Դժվարին օրեր ենք ապրում, որտեղ յուրաքանչյուրիս առաքելությունը կրկնակի կարևոր է, ձերը՝ առավել քան. ԿԳՄՍ նախարարի ուղերձը

Ատոմային էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը կշարունակի աջակցել Մեծամորի ատոմային էլեկտրակայանին․ Գրոսի

Իջևան քաղաքում ավտոմեքենան բախվել է գազատար խողովակին

ՀՀ գլխավոր դատախազն ու ԱՄՆ-ի դեսպանը քննարկել են համագործակցությունը զարգացնելու օրակարգը

Դուք այն կամուրջն եք, որը պետք է ապահովի սերունդների միջև գիտելիքի և առաքինության անխաթար կապը. ՀՀ նախագահի ուղերձը

Այրվել է Սոլակից Բջնի գյուղի դաշտեր տանող ավտոճանապարհի խոտածածկ հատվածը

Եթե պետությունը ցանկանում է կայանալ, պետք է նախ դպրոցը կայացնի և ուժեղացնի դրա հենասյունը հանդիսացող ուսուցչին. վարչապետ

Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել

Հրդեհ է բռնկվել Բենիամին գյուղի պոմպակայանում

Փոխվարչապետ Մաթևոսյանն ընդունել է տեխնոլոգիական և խորհրդատվական առաջատար ընկերությունների ներկայացուցիչներին

Ուժգին երկրաշարժ Իրանում. ցնցումները զգացվել են նաև ՀՀ տարածքում

Ռուբեն Վարդանյանը չի գնացել Արցախ փող ներդնելու, այլ՝ դրանք ուտելու. քաղաքագետը՝ Արայիկ Հարությունյանի որոշման մասին

Շուրջ 100 հայրենադարձ ՀՀ քաղաքացիության և կացության կարգավիճակի ձեռքբերման մասին խորհրդատվություն է ստացել